Η αποτυχημένη… «επιτυχία» της 17Ν

14-2-630_10

Απόλυτη σύγχυση και γκάφες του Τύπου μετά την πρώτη ενέργεια της 17Ν. Οι δράστες περιγράφονται ως «μελαψοί» και οπωσδήποτε αλλοδαποί, ενώ και η φωτογραφία του θύματος σε «παγκόσμια αποκλειστικότητα» δεν ανήκει στον Γουέλς, αλλά στον Νέρβιν Νόουλς.

Συμπληρώθηκαν την περασμένη Τετάρτη σαράντα χρόνια από την πρώτη ενέργεια της «Επαναστατικής Οργάνωσης 17 Νοέμβρη», τη δολοφονία του σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα Ρίτσαρντ Γουέλς (23.12.1975). Η ενέργεια αυτή υπήρξε κορυφαία από κάθε άποψη. Ο στόχος ήταν ένα από τα εξέχοντα στελέχη της πανίσχυρης, σκοτεινής και φυσικά λαομίσητης μυστικής υπηρεσίας.

Η μεγάλη πλειονότητα του ελληνικού λαού είχε πολλούς λόγους να θεωρεί την αμερικανική κυβέρνηση -και ειδικά τη CIA- υπεύθυνη για την επτάχρονη δικτατορία και την τραγωδία της Κύπρου. Το λαϊκό αυτό αίσθημα είχε εκφραστεί έναν μήνα νωρίτερα, με την τεράστια πορεία προς την αμερικανική πρεσβεία, για τη δεύτερη επέτειο από την εξέγερση του Πολυτεχνείου.

Και όμως. Αυτή η «επιτυχία» υπήρξε και το αδύναμο σημείο της πρώτης εμφάνισης της 17Ν στα δημόσια πράγματα της χώρας. Κανείς δεν πίστεψε ότι μια παντελώς άγνωστη οργάνωση θα μπορούσε να σχεδιάσει παρόμοιας κλίμακας ενέργεια.

Και η ελληνική Αριστερά, που μόλις πριν ένα χρόνο είχε βγει από την παρανομία δεκαετιών, ούτε να ακούσει δεν ήθελε για «αντάρτικο πόλης» και για «ένοπλη πάλη». Αμέσως άρχισαν να διατυπώνονται ποικίλες υποθέσεις, από το «ξεκαθάρισμα λογαριασμών πρακτόρων» έως τη δράση «επαγγελματιών» δολοφόνων ή «Αράβων τρομοκρατών».

Οπως γνωρίζουμε σήμερα, η ταυτότητα και η διεύθυνση του Γουέλς και άλλων στελεχών της CIA είχε αποκαλυφτεί με επιστολή μιας «Επιτροπής Ελλήνων και Ελληνοαμερικανών» στην αγγλόφωνη «Athens News» έναν μήνα νωρίτερα (25.11.1975) και είχε αναδημοσιευτεί την επομένη πρωτοσέλιδα στην «Ελευθεροτυπία».

Η οργάνωση, βέβαια, είχε φροντίσει να ενημερώσει το ίδιο βράδυ τις αθηναϊκές εφημερίδες ότι αναλαμβάνει την ευθύνη και ότι τους στέλνει σχετική προκήρυξη. Αλλά η προκήρυξη αυτή δεν δημοσιεύτηκε πουθενά.

Ακολούθησε σε δύο μέρες νέα προκήρυξη, όπου διατυπώνεται το παράπονο ότι «ενώ απ’ την πρώτη στιγμή διεκδικήσαμε την πολιτική ευθύνη της δίκαιας αυτής ενέργειας, γράφτηκαν στις εφημερίδες τα πάντα εκτός απ’ την αλήθεια: ότι είναι πράξη μυστικών πρακτόρων, ότι είναι προβοκάτσια, ότι οι υπεύθυνοι είναι Αραβες μελαψοί, ότι είχαν ξένη προφορά, ότι είναι Τούρκοι, ότι έχει σχέση με τις ενέργειες της Βιέννης και του Παρισιού, κτλ.».

Σε μεταγενέστερα κείμενά της, η 17Ν αποδίδει σε σχεδιασμένη προσπάθεια των αρχών την απόκρυψη του πραγματικού δράστη της εκτέλεσης. Στο βιβλίο του, ο Δημήτρης Κουφοντίνας θα υποστηρίξει ότι «η εντολή ήρθε από ψηλά: πνίξτε το, διαστρεβλώστε το, μη μαθευτεί» («Γεννήθηκα 17 Νοέμβρη», εκδ. Λιβάνης, Αθήνα 2014, σ. 180).

Είναι αλήθεια ότι ο εισαγγελέας Δημήτριος Τσεβάς απαγόρευσε από τις 27.12 τη δημοσίευση πληροφοριών για την πορεία της ανάκρισης, αλλά δεν ήταν αυτό που εμπόδισε τη δημοσιοποίηση των προκηρύξεων. Εξάλλου η υπόθεση παρέμεινε στα πρωτοσέλιδα του Τύπου. Απλώς κανείς δεν πίστευε τότε ότι υπάρχει μια παρόμοια οργάνωση.

Οι αποκαλύψεις Κουφοντίνα

Την περίοδο εκείνη υπήρχαν ενέργειες εναντίον αμερικανικών στόχων (αυτοκίνητα, εγκαταστάσεις), αλλά όχι εναντίον ανθρώπων. Αλλωστε ο ίδιος ο Κουφοντίνας αποκαλύπτει ότι ακόμα και το «συντονιστικό του ΕΛΑ» πληροφορήθηκε από «ένα σύντροφο της 17Ν» ποιοι έκαναν την ενέργεια και μάλιστα υπήρξε μεγάλη αντίδραση, ενώ ο Χρήστος Κασσίμης «ήταν από εκείνους που οργίστηκαν».

Οπως γράφει στο δικό του βιβλίο ο Αμερικανός διπλωμάτης Μπρέιντι Κίσλινγκ, ο οποίος υπηρέτησε αργότερα στην πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα, εξίσου δύσκολο ήταν και για τις αμερικανικές υπηρεσίες να εντοπίσουν την ταυτότητα του δράστη: «Αν εξαιρεθεί η αποτυχημένη βομβιστική απόπειρα εναντίον του δικτάτορα Παπαδόπουλου το 1968, οι Ελληνες ακροαριστεροί (radicals) δεν είχαν ποτέ ανθρώπους για στόχους», ενώ «από το 1947 που συγκροτήθηκε η CIA, κανείς Αμερικανός πράκτορας δεν είχε πέσει θύμα τρομοκρατικής ενέργειας» (John Brady Kiesling, «Greek Urban Warriors. Resistance and Terrorism, 1967-2014», Lycabettus Press, Αθήνα 2014, σ. 6).

Σήμερα, που έχει αποχαρακτηριστεί μέρος των επίσημων αμερικανικών εγγράφων της εποχής, γνωρίζουμε ότι το πρώτο υπόμνημα που συνέταξε η CIA την επομένη της δολοφονίας αναφέρει ότι «η ταυτότητα των δραστών μπορεί να κυμαίνεται μεταξύ της Ακρας Αριστεράς και της Ακρας Δεξιάς» (Central Intelligence Agency, Executive Registry, Job 80–M00165A, Box 17).

Και ο πρεσβευτής των ΗΠΑ Τζακ Κιούμπιτς ενημέρωνε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ότι είχαν αναλάβει τηλεφωνικά την ευθύνη για τη δολοφονία δύο διαφορετικές οργανώσεις, η «Ενωσις Αξιωματικών Εθνικής Ιδέας» και η «17 Νοέμβρη», αλλά «καθώς φαίνεται η αστυνομία δεν παίρνει στα σοβαρά κανέναν από τους δύο ισχυρισμούς» (National Archives, RG 84, Athens Embassy Files: Lot 78 F 160, Box 63).

Η αμερικανική μυστική υπηρεσία έσπευσε φυσικά να εκμεταλλευτεί το γεγονός. Για πρώτη φορά διέθετε κι αυτή τον δικό της «μάρτυρα». Και σε μια περίοδο που είχαν τεθεί υπό διερεύνηση στο Κογκρέσο οι υπερεξουσίες της CIA, βρέθηκε ένα νέο επιχείρημα εναντίον των επικριτών της. Ως προς τις συνέπειες για την Ελλάδα, «ο σταθμός της CIA στην Αθήνα, αντί να συρρικνωθεί, όπως σχεδιαζόταν, παρέμεινε ένας από τους μεγαλύτερους στην Ευρώπη, εξαιτίας των πρακτόρων που συνέρρεαν για να διενεργήσουν τις δικές τους έρευνες», γράφει ο Κίσλινγκ (σ. 11).

Τον Μάρτιο του 1976 η «17 Νοέμβρη» έστειλε μέσω του Ζαν-Πολ Σαρτρ στη «Λιμπερασιόν» μια εκτενή περιγραφή του σχεδιασμού και του τρόπου εκτέλεσης της ενέργειας.

Ομως ούτε κι αυτή η προκήρυξη δημοσιεύτηκε από τη γαλλική εφημερίδα. Χρειάστηκε να υπάρξει και δεύτερος στόχος της οργάνωσης, ο βασανιστής αξιωματικός της αστυνομίας Ευάγγελος Μάλλιος, ο οποίος δολοφονήθηκε στις 14.12.1976. Η βαλλιστική έρευνα απέδειξε ότι είχε χτυπηθεί από το ίδιο όπλο, ενώ ήταν εμφανές ότι είχε χρησιμοποιηθεί και η ίδια γραφομηχανή.

Η νέα προκήρυξη

Πλέον όλοι κατάλαβαν ότι οι ισχυρισμοί της «17 Νοέμβρη» δεν ήταν παραπλανητικοί. Η νέα προκήρυξή της δημοσιεύτηκε αμέσως, ενώ και το κείμενο για τον Γουέλς δημοσιεύτηκε ταυτόχρονα στη «Λιμπερασιόν» και την «Ελευθεροτυπία» στις 24.12.1976.

Από τότε η ενέργεια αυτή συνέβαλε όσο καμιά άλλη στη δημιουργία του μύθου της 17Ν. Πολύ περισσότερο που ο Γουέλς δεν ήταν ένας απλός «σταθμάρχης», αλλά είχε ανάμειξη σε ορισμένα από τα πιο αιματηρά επεισόδια του «βρόμικου πολέμου» που είχε διεξαγάγει επί δεκαετίες η CIA, από την Κύπρο ώς τη Γουατεμάλα (Ιός, «Ο άγνωστος Ρίτσαρντ Γουέλς», http://www.iospress.gr/ios2005/ios20051225.htm).

Πάντως η υπόθεση Γουέλς έληξε τόσο άδοξα όσο είχε αρχίσει. Οταν συντάχθηκε το κατηγορητήριο εναντίον της οργάνωσης, εν όψει της δίκης που ξεκίνησε το 2003, απουσίαζε η δολοφονία του σταθμάρχη της CIA. Το έγκλημα είχε πλέον παραγραφεί.

Πηγή: Δημήτρης Ψαρράς – “Εφημερίδα των Συντακτών”

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Current ye@r *