Το κρυπτονόμισμα Bitcoin

Το τελευταίο διάστημα όλο και πιο συχνά δημοσιεύονται άρθρα και συνεντεύξεις στη χώρα μας γύρω από το ζήτημα του κρυπτονομίσματος Bitcoin. Οι προπαγανδιστές του, κυρίως οικονομικοί αναλυτές, τεχνικοί της πληροφορικής και κρυπτογράφοι, σχεδόν όλοι τους φετιχιστές της τεχνολογίας πληροφοριών, βάλθηκαν να μας πείσουν για τα «πλεονεκτήματα» αυτού του νέου «νομίσματος». Η ουσία είναι ότι πρόκειται για μια ακόμη κερδοσκοπική δραστηριότητα και δεν πρέπει να αποκλειστεί ότι η όλη εξέλιξη θα οδηγήσει σε μια νέα φούσκα. Στο ζήτημα αυτό αναφέρεται ο γερμανός κομμουνιστής οικονομολόγος Lucas Zeise, ένα ζήτημα για το οποίο η Αριστερά στην Ελλάδα μέχρι στιγμής δεν έχει εκφράσει συγκεκριμένες θέσεις, παρά το γεγονός ότι το «νόμισμα» αυτό έχει μπει ήδη στην καθημερινότητα αρκετών επιχειρήσεων (100 περίπου στην Ελλάδα) καθώς και πολιτών (ΠΓ).

του Lucas Zeise

Το Σεπτέμβριο του 2017 η αρχή επιτήρησης οικονομικών της Κίνας απαγόρευσε τη νέα έκδοση των λεγόμενων κρυπτονομισμάτων. Η τιμή των ψηφιακών τεχνητών προϊόντων υποχώρησε. Θα πίστευε κανείς ότι έχει έρθει το τέλος των τρελών συναλλαγών με τα Bitcoins. Αφού και τα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η Κίνα είναι η χώρα στην οποία υπήρξε ιδιαίτερη κερδοσκοπία με τα Bitcoins. Πραγματικά, η τιμή του Bitcoin κατρακύλησε από τα 4.700 στα 3.300 δολάρια ΗΠΑ. Αλλά όπως συμβαίνει συχνά μ’ αυτό το αντικείμενο κερδοσκοπίας, η είδηση διήρκεσε λίγο. Στις 17 Δεκεμβρίου η τιμή του Bitcoin έφθασε το νέο ρεκόρ των 20.089 δολαρίων. Πρόκειται για μια εξαπλάσια αύξηση μέσα σε τρεις μήνες.

Η Chicago Mercantile Exchange (CME), ένα από τα πιο παλιά χρηματιστήρια του κόσμου, ξεκίνησε το Δεκέμβριο του 2017 να διαπραγματεύεται με ένα «Future» [συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης, Π.Γ.], ένα στοίχημα για την τιμή τουBitcoin σε μια συγκεκριμένη ημερομηνία στο μέλλον. Μια τέτοια σύμβαση ελέγχεται τυπικά από την αρχή επιτήρησης οικονομικών των ΗΠΑ. Οι κερδοσκόποι μπόρεσαν να καταλήξουν στο συμπέρασμα για την εύνοια των φορολογικών αρχών των ΗΠΑ. Αυτό το ζήτημα ήταν σχεδόν εξίσου σημαντικό με την προσδοκία, ότι με το «Future» νέες ομάδες πελατών μαζί με τα δολάριά τους μπορούσαν να εισέλθουν σ’ αυτό το νέο τομέα της αγοράς κρυπτονομισμάτων (και να ωθήσουν την τιμή περαιτέρω προς τα πάνω).

Μη κρατικό νόμισμα

Πράγματι, ο τομέας αυτός της αγοράς είναι νέος. Το πρώτο Bitcoin εφευρέθηκε και κατασκευάστηκε στις 9 Ιανουαρίου 2009. Στο πρώτο έτος ύπαρξής του παράξενου ψευδονομίσματος αγοράστηκαν δυο πίτσες με 10.000 Bitcoins – onlineφυσικά. Στις 5 Οκτωβρίου 2009 καθορίστηκε η πρώτη τιμή για το νέο προϊόν σε δολάρια. Την περίοδο εκείνη ένα Bitcoinείχε αξία μικρότερη από το ένα δέκατο του ενός σεντ (ΗΠΑ).

Οι δημιουργοί του ισχυρίστηκαν απ’ την αρχή ότι με το Bitcoin δημιούργησαν ένα –μη-κρατικό- νόμισμα, δηλαδή χρήματα. Στον καπιταλισμό πολλά πράγματα είναι δυνατά. Για να είναι σε θέση κανείς να κρίνει αν μπορεί να τηρηθεί αυτή η αξίωση, πρέπει να δει πως λειτουργούν τα Bitcoins. Σε ό,τι αφορά τη μορφή τους, σε αντίθεση με την αγγλική λέξη «Coins», δεν μοιάζουν με νόμισμα, αλλά με σήματα του υπολογιστή, τα οποία εμφανίζουν καταθέσεις ή χρέη σε μια τράπεζα. Τα σήματα τώρα αυτά, αναφορικά με το Bitcoin, δεν είναι αποθηκευμένα στον υπολογιστή της τράπεζας αλλά στον ίδιο τον υπολογιστή ή στο κινητό τηλέφωνο. Για να μπορεί να ανταλλάξει κανείς τα Bitcoins με κανονικά μετρητά χρήματα και το αντίστροφο, πρέπει να διαθέτει τις σχετικές τεχνικές κρυπτογράφησης, τις οποίες αποκτά κατά την αγορά του κρυπτονομίσματος. Και εδώ, η διαδικασία είναι παρόμοια όπως αυτή, όταν πρόκειται για συνηθισμένα χρήματα ερχόμενος σε επαφή με την τράπεζα. Η εξουσία διάθεσης πάνω στα χρήματα δεν πραγματοποιείται με χαρτονομίσματα και κέρματα στο χέρι ή στο πορτοφόλι, αλλά με κωδικούς οι οποίοι αναγνωρίζονται από τους συμμετέχοντες συνεταίρους.

Ιδιαίτερα υπερήφανοι είναι οι εφευρέτες των Bitcoins για την τεχνική των υπολογιστών που βρίσκεται πίσω απ‘ αυτά. Αυτή ονομάζεται τεχνική «Blockchain». Εδώ είναι δικτυωμένοι όλοι οι χρήστες του νομίσματος. Για κάθε συναλλαγή πληροφορούνται –κρυπτογραφημένα- όλοι οι συμμετέχοντες. Το «Blockchain» λειτουργεί όπως ένα αποκεντρωτικό βιβλίο ταμειακών συναλλαγών, το οποίο μπορούν να το δουν όλοι οι συμμετέχοντες. Αν προκύψουν ασυνέπειες, όπως για παράδειγμα, αν γινόταν απρογραμμάτιστη υπέρβαση της συνολικής ποσότητας των κυκλοφορούντων Bitcoins μέσω μιας συναλλαγής, τότε αυτό δεν θα επιτραπεί.

Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα που βλέπουν οι δημιουργοί και υποστηρικτές του νέου νομίσματος είναι η αποκεντρωτικότητά του και το αναμφισβήτητο γεγονός ότι αυτά τα «χρήματα» δεν εκδίδονται και δεν υποστηρίζονται από το κράτος. Ίσως για το κίνητρο αυτών των ανθρώπων να ήταν σημαντική και η ημερομηνία. Στις αρχές του 2009 η μεγάλη οικονομική κρίση είχε συμπληρώσει ήδη τον ενάμισι χρόνο. Η κρίση οδήγησε στο καταστρεπτικό χαμηλότερο σημείο την πτώση της παγκόσμιας ζήτησης, που οι Αμερικανοί ονόμασαν «the great recession». Η παραγωγή εμπορευμάτων μειώθηκε σε βαθμό τέτοιο, που δεν είχε συμβεί ξανά από την παγκόσμια οικονομική κρίση του 1929 και μετέπειτα.

Από τη Σχολή του Χάγιεκ

Η πίστη στη λειτουργία του χρήματος, των τραπεζών και της χρηματαγοράς είχε κλονιστεί. Οι οπαδοί της μείωσης του χρήματος του Silvio Gesell (1862–1930) ενισχύθηκαν. Ακόμη περισσότερη ενίσχυση είχε (και έχει μέχρι σήμερα) η «Αυστριακή Σχολή» των παλιών κυρίων Joseph Schumpeter (1883–1950), Ludwig von Mises (1881–1973) και FriedrichAugust von Hayek (1899–1992). Στις τράπεζες, στα Hedgefonds [αντισταθμιστικά αμοιβαία κεφάλαια υψηλού κινδύνου, Π.Γ.], την Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (ΤΔΚ) στη Βασιλεία [Ελβετία] και σε άλλους παράγοντες της χρηματαγοράς, οι «Αυστριακοί» και οι επίγονοί τους είναι ιδιαίτερα αγαπητοί. Οι απόψεις τους είναι λίγο διαφορετικές από τις συνήθεις νεοφιλελεύθερες φλυαρίες [που υπάρχουν] στη πολιτική και το μάνατζμεντ. Πρόκειται για πραγματικά πεπεισμένους, φιλελεύθερους καπιταλιστές, για τους οποίους πάνω απ’ όλα είναι η ελευθερία της αγοράς. Όπως έδειξε και ο αντιδραστικός προπάτοράς τους Hayek [Χάγιεκ] στο έργο του «Ο δρόμος προς τη δουλεία», σε κάθε κρατική οικονομική πολιτική ή, ακόμη χειρότερα, σε κάθε κοινωνική πολιτική βλέπουν το σοσιαλισμό (δηλαδή τη δουλεία).

Συνεπείς όπως είναι, το χρήμα είναι για αυτούς ιερό και ο τρόπος με τον οποίο αυτό εναποτίθεται στον κόσμο είναι ιδιαίτερα απωθητικός. Το ότι, επομένως, τα χρήματα προκύπτουν μέσω χορήγησης πίστωσης από τις τράπεζες με μια υπογραφή ή την καταχώρηση στον υπολογιστή, για αυτούς είναι ανοσιούργημα, το οποίο κηλιδώνει τον καθαρό καπιταλισμό και προκαλεί τα προβλήματα στον κόσμο. Ο χρυσός, αντίθετα, είναι για αυτούς η υπόσχεση της καθαρής και πραγματικής αξίας. [Κατά την άποψή τους] δεν προστατεύεται κάποιος από τις προσπάθειες των κυβερνήσεων να επιτρέπουν διαρκώς τη δημιουργία χρήματος. Όταν υπάρχει κρίση και η πιστωτική δημιουργία σταματά, τότε με το χρυσό δεν είναι επίσης δυνατή ούτε η δανειοδότηση των κεντρικών τραπεζών προς το κράτος ούτε και η υπερβολική αύξηση του χρήματος. Αν όμως δεν έχει πλέον κανείς χρυσά νομίσματα (όπως στις αρχές του 20ου αιώνα), τότε –σύμφωνα πάλι με τον Hayek- (στο in «The Denationalization of Money», 1976)- είναι τουλάχιστον καλύτερος ένας ανταγωνισμός μεταξύ νομισμάτων απ’ το σημερινό μονοπώλιο που έχει το κράτος στο χρήμα. Τότε, κατά Hayek, το καλύτερο ιδιωτικό χρήμα θα επικρατήσει.

Ένας σημαντικός εκπρόσωπος αυτής της Σχολής είναι ο πρόεδρος του Γερμανικού Ινστιτούτου Ludwig von Mises(LvMID), Thorsten Polleit, οικονομολόγος, ο οποίος το 2012 μεταπήδησε από μια τράπεζα στην Degussa GoldhandelGmbH ως επικεφαλής οικονομολόγος. Οι αναλύσεις του συχνά αξίζει να διαβάζονται. Σύμφωνα με τον Polleit, τα κρυπτονομίσματα προκαλούν [herausfordern] «το κρατικό μονοπώλιο εξαναγκασμού παραγωγής χρήματος» και η αξίωσή τους να είναι χρήμα «θέτει σε τελική ανάλυση υπό αμφισβήτηση και το κράτος (έτσι όπως το γνωρίζουμε σήμερα)».*

Αυτό είναι, αν θέλει κανείς, το ιδεολογικό υπόβαθρο των Bitcoins. Το άλλο είναι η αφελής πίστη στα θαύματα των «ειδικών» συνδεδεμένη με την επιχειρηματική αίσθηση, ότι είναι εφικτές κοινωνικές αλλαγές μέσω της απόδοσης του υπολογιστή. Η έννοια κρυπτονόμισμα ανάγεται σε αυτή την πίστη στα θαύματα. Η ελληνική λέξη «κρυπτός» σημαίνει «κρυφός» και «μυστικός», εδώ χρησιμοποιείται με την έννοια ότι το νόμισμα που δεν είναι κρατικό και που δεν αφήνεται στις τράπεζες μπορεί να είναι και να παραμένει κρυφό από την πρόσβαση του κράτους (και των τραπεζών). Αυτό στην καλύτερη περίπτωση είναι πραγματικά αφελές. Οι πολυάριθμες πτωχεύσεις οδήγησαν σε νομικές διαφορές ενώπιον των δικαστηρίων και ρυθμίστηκαν προς ανακούφιση των εμπλεκόμενων κερδοσκόπων σύμφωνα με τις αρμόδιες οικονομικές υπηρεσίες.

Χρήμα από το τίποτα

Τα Bitcoins, σύμφωνα με τους υποστηρικτές τους, υπερτερούν σε δυο ιδιότητες, απέναντι στο κρατικά εγγυημένο χρήμα και στο χρήμα που κατατίθεται στις τράπεζες. Αφενός, για το Bitcoin σε αντίθεση με το ευρώ ή το δολάριο- καθορίζεται ένα μάξιμουμ ανά χρηματικές μονάδες που θα δημιουργηθούν (21 εκατομμύρια τεμάχια). Αυτό δείχνει έλλειμμα και αντιστοιχεί στην παλιά και συχνά διαψευσθείσα, όχι όμως νεκρή θεωρία, σύμφωνα με την οποία η αξία ενός νομίσματος είναι αντιστρόφως ανάλογη με την ποσότητα του κυκλοφορούντος χρήματος. Αφετέρου, για την κατασκευή νέωνBitcoins, όπως και με την εξόρυξη χρυσού, είναι αναγκαία πολλή δουλειά. Κατ’ αντιστοιχία, η κατασκευή νέων Bitcoinsονομάζεται επίσης «εξόρυξη». Και οι δυο ιδιότητες των Bitcoins, σύμφωνα με τη βούληση των εφευρετών τους, παριστάνουν μια σαφή αντίθεση στη φαινομενικά ανέξοδη και απεριόριστη αύξηση χαρτονομισμάτων. Όπως διδάσκουν οι κλασικοί (συμπεριλαμβανομένου του Karl Marx), η αξία του χρηματικού εμπορεύματος χρυσός, όπως συμβαίνει με όλα τα εμπορεύματα, προκύπτει από το μέσο χρόνο εργασίας που απαιτείται για την παραγωγή τους. Για τα Bitcoinsείναι η απόδοση των υπολογιστών, αυτό στη πράξη είναι η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Μόνο όποιος διαθέτει αρκετή απόδοση είναι σε θέση να παράγει νέα Bitcoins.

Για να παραχθούν Bitcoins εκείνοι που «εξορύσσουν» ή, στην αγγλική γλώσσα, οι «Miner» [«ανθρακωρύχοι»], πρέπει να επιλύσουν πολύπλοκα αριθμητικά προβλήματα. Σημαντικό είναι εδώ ότι τα προς λύση αριθμητικά προβλήματα γίνονται τόσο περιπλοκότερα και δαπανηρότερα, όσο περισσότερα Bitcoins υπάρχουν ήδη. Αυτό, και ο βασικός κανόνας ότι το ανώτατο όριο των Bitcoins που πρόκειται να δημιουργηθούν βρίσκεται στα 21 εκατομμύρια, είναι μέρος τουBitcoin-αλγόριθμου. Στα τέλη Ιανουαρίου του 2018 είχαν «εξορυχτεί» ήδη 16,8 εκατομμύρια Bitcoins και κυκλοφορούν στο σύστημα συμψηφισμού. Η προσπάθεια να παραχθούν περισσότερα γίνεται όλο και μεγαλύτερη. Τα μέσα ενημέρωσης από το περασμένο φθινόπωρο είναι γεμάτα από αναφορές ότι για αυτό οι υπολογιστές έχουν μια τεράστια κατανάλωση ρεύματος (όπως και για την παραγωγή άλλων κρυπτονομισμάτων) και, ως εκ τούτου, εγκαθίστανται όλο και περισσότερο στην Κίνα, όπου η τιμή του ρεύματος στους πολυάριθμους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα είναι φθηνή. Αν αυτό αληθεύει είναι ένα ζήτημα ανοιχτό. Είναι όμως σημαντικό να σημειωθεί, ότι οι εφευρέτες των κρυπτονομισμάτων είναι εκείνοι που από την αρχή είχαν ελάχιστα κόστη και έτσι μπόρεσαν να τσεπώσουν το συνολικό κέρδος δημιουργίας χρήματος. Μπορούν να απολαύσουν το προνόμιο της δημιουργίας χρήματος από το τίποτα. Για εκείνους που ξεκινούν από τώρα είναι πιο ακριβά, επειδή ναι μεν δε χρειάζονται να πληρώσουν τα νεο-εξορυσσόμενα Bitcoins, πρέπει όμως να λάβουν υπόψη το σημαντικό κόστος της απόδοσης των υπολογιστών. Ωστόσο, η πλειοψηφία των σημερινών ιδιοκτητών των Bitcoins ξεκίνησαν συμβατικά και απέκτησαν τις μονάδες με συνηθισμένα δολάρια (ή ευρώ) –με την ελπίδα ότι η τιμή του νέου «νομίσματος» θα ανέβει σε σχέση με τις συμβατικές νομισματικές μονάδες.

1465 κρυπτονομίσματα

Επειδή τα αρχικά κέρδη με μεγάλη [χρονική] απόσταση μεταξύ τους είναι τα μεγαλύτερα, παράλληλα με τα Bitcoinsπροέκυψε μια πληθώρα κρυπτονομισμάτων. Στον εξειδικευμένο διαδικτυακό τόπο Coin Market Cap αναφέρονται 1465, από τα οποία, ωστόσο, μόνο τα εκατό περίπου εμπορεύονται ενεργά σε 7.851 εικονικές τοποθεσίες διαπραγμάτευσης. Η προστιθέμενη αξία όλων αυτών των «νομισμάτων» αντιστοιχούσε λίγο πριν τα μεσάνυχτα της περασμένης Κυριακής, την 21η Ιανουαρίου, σύμφωνα με την ίδια πηγή, σε 545,2 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Το προηγούμενο βράδυ ήταν 637,5 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Προφανώς, τη Δευτέρα το πρωί στις πρώτες συναλλαγές στην Ασία, υπήρξε μια μικρή πτώση. Σε κάθε περίπτωση μέσα σε λίγες ώρες, στον τομέα της χρηματαγοράς των κρυπτονομισμάτων, το ισοδύναμο των 92,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ απλά έσβησε, καταστράφηκε, εξαφανίστηκε.

Η κατηγορία που προσάπτουν οι συντηρητικοί οικονομολόγοι ενάντια στη νομισματική κατάσταση που επικρατεί, ότι το ποσό του χρήματος διογκώνεται διαρκώς υπέρμετρα, αν εξεταστεί από κοντά ισχύει και για τα κρυπτονομίσματα. Ναι μεν τα Bitcoins όπως και οι μιμητές τους έχουν ένα καθορισμένο ανώτατο όριο, δεν υπάρχει όμως κανένα όριο για επιπλέον μηχανές δημιουργίας χρήματος. Αν αληθεύει αυτό που ισχυρίζονται οι εφευρέτες του Bitcoin για το προϊόν τους, ότι πρόκειται για χρήμα, τότε η ποσότητα των χρημάτων παγκοσμίως τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί με βάση αυτά που αναφέρθηκαν, κατά εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια.

Ωστόσο, τα Bitcoins και τα συναφή προϊόντα απέχουν πολύ από το να είναι χρήματα. Για να γίνουν πραγματικό χρήμα, δηλαδή γενικό μέσο ανταλλαγής και ισοδύναμο, τα Bitcoins πρέπει να είναι χρησιμοποιήσιμα κατά την αγορά εμπορευμάτων κάθε είδους. Αυτό όμως δε συμβαίνει. Για τα ψώνια στον έμπορο λαχανικών το κρυπτονόμισμα είναι προφανώς ακατάλληλο. Μ’ αυτό μπορεί να πληρώσει κανείς μάλλον στο διαδίκτυο. Δε τα δέχεται όμως ούτε και ηAmazon.

Σπάνια χρησιμοποιήσιμο ως μέσο ανταλλαγής

Αυτό που στο κανονικό χρήμα ενισχύει την αποδοχή και τη χρησιμότητά του, την αξία χρήσης του ως μέσο πληρωμής και τη διατήρηση της αξίας του, για τα Bitcoins δεν υπάρχει. Το κοινό ευρώ χρησιμοποιείται και εκτιμάται ως μέσο πληρωμής, επειδή μπορεί να είναι κανείς αρκετά σίγουρος ότι και αύριο και σε μια βδομάδα, είναι σε θέση να αγοράσει ένα παρόμοιο σύνολο εμπορευμάτων για ένα δεδομένο ποσό από ευρώ, όπως σήμερα. Αντίστροφα, επειδή το κανονικό χρήμα χρησιμοποιείται συνεχώς στην εμπορευματική ανταλλαγή, η αξία του παραμένει σταθερή σε σχέση με τα εμπορεύματα. Το φαινόμενο αυτό λείπει εντελώς με τα Bitcoins. Επειδή δεν χρησιμοποιούνται ως μέσο ανταλλαγής, η ζήτηση για το νόμισμα είναι επίσης μέτρια στο ευρύ κοινό. Το ότι η τιμή των Bitcoins διακυμαίνεται σε μεγάλο βαθμό, τα καθιστά ακατάλληλα ως μέσα διατήρησης της αξίας. Αυτά δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια αβέβαιη κερδοσκοπική επένδυση. Δεν υπάρχει καμιά πιθανότητα να γίνουν γενικά αποδεκτά ως χρήματα. Η αξία χρήσης του χρήματος βρίσκεται στο να μπορεί να είναι ανταλλάξιμο με κάθε εμπόρευμα, δηλαδή να είναι γενικό ισοδύναμο. Η ιδιότητα αυτή αποδόθηκε στα Bitcoins σαν μελλοντική δυνατότητα προκειμένου να προωθηθεί η κερδοσκοπία. Μπορεί να αποκλειστεί ότι αυτό το προϊόν του υπολογιστή θα αποκτήσει αυτή την ιδιότητα. Ο κύριος λόγος βρίσκεται στον ανταγωνισμό μεταξύ των κρυπτονομισμάτων. Είναι όμως πιθανή μια συνεργασία διαφόρων παραγωγών νομισμάτων, οι οποίοι χρησιμοποιούν την τεχνική Blockchain. Είναι πιο πιθανό να συμπράττουν οι τράπεζες και οι μεγάλες επιχειρήσεις καθώς και προς το συμφέρον τους οι κεντρικές τράπεζες και άλλα κρατικά όργανα, για τη δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος συναλλαγών. Δε θα ήταν αυτό επιθυμητό να γίνει χωρίς την παρέμβαση του κράτους.

Μόνο σε μια δευτερεύουσα λειτουργία επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν τα Bitcoins ως μέσο πληρωμής. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι αυτοί που κάνουν ξέπλυμα χρήματος και που φοροδιαφεύγουν αναζητούν μια παράκαμψη μέσω αυτού του κρυπτονομίσματος. Ίσως είναι επίσης άτομα τα οποία έχουν δικαιολογημένους λόγους να αποφύγουν τον τρόπο πληρωμής μέσα από επίσημα κανάλια. Ωστόσο, αυτό το πλεονέκτημα υπερβάλλεται: πρώτο, δεν είναι σίγουρο μέχρι σε ποιο βαθμό είναι τόσο «μυστικές» οι συναλλαγές σε Bitcoins, όπως υποδηλώνει ο όρος κρυπτονόμισμα. Από την άλλη πλευρά, φαίνεται να είναι βέβαιο ότι μετά τον περιορισμό της κίνησης χρήματος και κεφαλαίου από την Κίνα από την εκεί κεντρική τράπεζα, επιχειρήσεις και καπιταλιστές αναζήτησαν και κατά πάσα πιθανότητα βρήκαν την παράκαμψη μέσω των Bitcoins κτλ, προκειμένου να μεταφέρουν σημαντικά ποσά. Η απαγόρευση του πρώτου πλειστηριασμού νέων «νομισμάτων» ενδέχεται να επηρεάστηκε από τις προσπάθειες της κινεζικής κυβέρνησης να πάρει ξανά περισσότερο υπό έλεγχο τη μεταφορά κεφαλαίου προς το εξωτερικό και να μετριάσει κάπως το γρήγορο ρυθμό της πιστωτικής επέκτασης των τελευταίων ετών.

Σε παρένθεση θα πρέπει επίσης να αναφερθεί εδώ και η ανακοίνωση της κυβέρνησης της Βενεζουέλας να δημιουργήσει ένα δικό της κρυπτονόμισμα α λα Bitcoin. Αυτό θα συμπληρωθεί ή θα εξασφαλιστεί επιπλέον με ένα μέρος των πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας και θα ονομάζεται «Petro». Μια νομισματική μεταρρύθμιση στη Βενεζουέλα είναι πιθανή στο εγγύς μέλλον εν όψει της αμείωτης υποτίμησης του νομίσματος του μπολίβαρ. Αλλά δεν πρέπει η ανακοίνωση να κατανοηθεί έτσι, επειδή ένα νόμισμα [κατασκευασμένο] μέσω του υπολογιστή είναι ακατάλληλο ως χρήμα για όλες τις συναλλαγές. Το ότι ένα κρυπτονόμισμα που δημιουργήθηκε από το κράτος της Βενεζουέλας θα γίνεται αποδεκτό στο εξωτερικό ως μέσο πληρωμής, αυτό επιπλέον μπορεί να αποκλειστεί. Παραμένει η δυνατότητα να ωθηθούν με το τεχνητό νόμισμα ορισμένοι πλούσιοι πολίτες της Βενεζουέλας, τις αποταμιεύσεις τους που έχουν νόμιμα ή παράνομα σε ξένο νόμισμα, για παράδειγμα σε δολάρια, να τις διαθέσουν με τη μορφή του «Petro» στην εγχώρια νομισματική κυκλοφορία.

Κατάσταση ανάγκης για επενδύσεις

Η μεγάλη επιτυχία των Bitcoins με βάση την εξέλιξη των τιμών σε δολάρια και ευρώ, εξηγείται από το γεγονός ότι επικρατεί ανάγκη για επενδύσεις. Σε σχέση με τον παγκόσμιο πληθυσμό, δεν υπάρχουν πολλοί που έχουν ελεύθερο χρήμα για παιχνίδια [τζόγο]. Τα ποσά όμως που πρέπει να επενδύσουν είναι σημαντικά. Πραγματικά, με τα Bitcoinsμπορεί να πραγματοποιήσει κανείς μεγάλα κέρδη (στην ακραία περίπτωση από το μηδέν μέχρι τα σημερινά 10.000 έως 20.000 δολάρια ανά τεμάχιο). Αυτό προσελκύει μιμητές. Το χρηματιστήριο μετοχών, το εμπόριο με τις πρώτες ύλες και τα παράγωγα λειτουργεί με βάση αυτή την αρχή. Μπορεί κανείς να πλουτίσει στο χρηματιστήριο, κυρίως όταν έχει πολλά χρήματα για παιχνίδια και, δεύτερο, όταν είναι καλά πληροφορημένος.

Στις κεντρικές τράπεζες και στις αρχές επιτήρησης οικονομικών των παλιών καπιταλιστικών χωρών, μέχρι σήμερα τούς άρεσε το νταραβέρι με τα κρυπτονομίσματα. Αυτό οφείλεται επίσης στο γεγονός, ότι η πιο ακραία μορφή λατρείας της αγοράς ενός Friedrich von Hayek συναντάται επίσης πολύ συχνά σ’ αυτό το περιβάλλον. Οι κεντρικοί τραπεζίτες υποστηρίζουν τους Bitcoin-φιλελεύθερους. Η πρόκληση του χρηματικού μονοπωλίου του κράτους θα μπορούσε ή θα έπρεπε ουσιαστικά να σταματήσει αμέσως μέσω των κρυπτονομισμάτων. Το γεγονός ότι στο Χρηματιστήριο Προθεσμιακών Συναλλαγών του Σικάγου CME επιτράπηκε να εκδώσει ένα Bitcoin-Future, είναι όλα τα άλλα εκτός από αυτονόητο. Μόνο όταν ο διευθυντής της μεγαλύτερης τράπεζας των ΗΠΑ, της J. P. Morgan, James Dimon, προειδοποίησε για τους κινδύνους μιας πτώσης του Bitcoin, ξεκίνησε να κινείται αργά η ομάδα. Ωστόσο, η DeutscheBundesbank [Γερμανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα] δικαιολογεί μέχρι σήμερα την αδράνειά της με το ότι πρέπει φυσικά να περιοριστεί η κερδοσκοπία με το Bitcoin μέσω διεθνούς συντονισμού. Διαφορετικά, όπως υποστηρίζει, τα χέρια κάποιου είναι δεμένα.

Το παγκόσμιο πλεόνασμα σε ελεύθερα διαθέσιμο χρήμα, που ήταν υπεύθυνο για τη χρηματοπιστωτική κρίση από το 2007 και που βρίσκεται στο κέντρο της κριτικής των οπαδών των νομισμάτων που κατασκευάζονται από υπολογιστές, αποτελεί ταυτόχρονα και την πραγματική αιτία της επιτυχίας των Bitcoins. Όταν τα κέρδη δεν μπορούν πλέον να επενδυθούν σε πραγματικό κεφάλαιο με προοπτική την αξιοποίηση, τότε ρέουν αρχικά σε επενδύσεις που αφορούν π.χ. σε δάνεια και αξιόγραφα, σε ακίνητα, στη συνέχεια σε πρώτες ύλες, τέλος στις τέχνες, στο κρασί και τη διασκέδαση και στο τέλος σε τρελά προϊόντα κερδοσκοπίας, όπως τα κρυπτονομίσματα. Προτού εξαφανιστούν ξανά, τα περίεργαBitcoins θα βρουν ακόμη πολλούς μιμητές. Γιατί ο βάλτος στον οποίο αναπτύσσονται δεν έχει αποστραγγιστεί.

Thorsten Polleit: «Die Blockchain-Disruption: Geld, Bitcoin und digitalisiertes Goldgeld», http://www.misesde.org/?p=17423

Πηγή: junge Welt, 24.01.2018

ΜετάφρασηΠαναγιώτης Γαβάνας

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Current ye@r *