ΣΥΡΙΖΑ: Πρώτη Φορά Αριστερά;

CMoZlyUVAAA1c6nτου Ευελπίδη Οικονομάκη

Πολλοί άνθρωποι αηδιάζουν όταν ακούν να περιγράφεται ο ΣΥΡΙΖΑ στα μέσα ενημέρωσης ως η πρώτη αριστερή κυβέρνηση της Ευρώπης, η «πρώτη φορά Αριστερά», όπως ήταν το προεκλογικό σύνθημα του κυβερνώντος κόμματος.

Ο Ανδρέα, ένας κρεοπώλης στην Βαρβάκειο, με ρώτησε ρητορικά: «Υπάρχει κανείς που πιστεύει ότι εξακολουθούμε να έχουμε μια κυβέρνηση της αριστεράς; Αυτά τα αγόρια και κορίτσια είναι εξίσου δεξιά όπως και τα προηγούμενα.»

Το διαδίκτυο είναι γεμάτο από ειρωνικά σχόλια σχετικά με την κυβέρνηση του Τσίπρα. Ένας blogger έγραψε: «Πρώτη φορά αριστερά – και ο ΣΥΡΙΖΑ θα πουλήσει τη χώρα για μια δεκάρα στους ξένους καρχαρίες. Πρώτη φορά αριστερά – και οι πλούσιοι και ισχυροί επιτρέπεται να φοροδιαφεύγουν ατιμώρητοι. Πρώτη φορά αριστερά – και οι εξώσεις και πλειστηριασμοί σπιτιών συνεχίζεται. Πρώτη φορά αριστερά – και το όνειρο της δωρεάν ιατρικής περίθαλψης παραμένει μακρινό. Πρώτη φορά αριστερά – και κάμερες έχουν εγκατασταθεί σε όλα τα διόδια. Πρώτη φορά αριστερά – και η κυβέρνηση παραβλέπει ένα σχέδιο για να γεμίσει την Ελλάδα με VLTs (Video Lottery Terminals – aka: «κουλοχέρηδες») που συνήθως εγκαθίστανται κοντά σε σχολεία. Πρώτη φορά αριστερά – και ο Αλέξης καθιστά βέβαιο ότι θα είναι παρών στα εγκαίνια της νέας διώρυγας του Σουέζ και να σφίξει το χέρι του Αιγύπτιου δικτάτορα Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι!»

Ο Ορέστης, ένας τριαντάχρονος ηλεκτρολόγος ο οποίος βλέπει μια δουλειά το μήνα αν είναι τυχερός, σχολίασε ότι η κυβέρνηση «εξάντλησε τον εαυτό της» με μέτρα όπως η αφαίρεση του κόστους εγγραφής 5 ευρώ στα νοσοκομεία, καθώς και η κάρτα δωρεάν χρήσης των μέσων μαζικής μεταφοράς για τους ανέργους.

Η Μαρίνα, μια ταμίας σε ένα σούπερ μάρκετ στην Ραφήνα, είπε, «ο Τσίπρας μπορεί να θέλει να αποκαλεί το κόμμα του «ριζοσπαστική αριστερά », αλλά έχει καταπατήσει τρεις φορές την εκλογική εντολή που έλαβε: μία φορά στις 20 Φεβρουαρίου όταν ανέβαλλε την εφαρμογή των προεκλογικών υποσχέσεων του να σταματήσει τις πολιτικές λιτότητας, η δεύτερη φορά, μετά από το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου, όταν ξεδιάντροπα μετέτρεψε το Όχι σε Ναι, και τώρα που έβαλε την υπογραφή του στο τρίτο μνημόνιο.

Τώρα η χώρα έχει επιβαρυνθεί με € 86 δισεκατομμύρια (ΗΠΑ $ 94 δισεκατομμύρια) περισσότερο χρέος.

Ο Σάκης, ένας καθηγητής μαθηματικών που έχει ένα παιδί με σύνδρομο Down, μου περιέγραψε τη νέα συμφωνία ως «ταφόπλακα». Είπε: «Για τα επόμενα 30 χρόνια, θα είμαστε όλοι παρακαταθήκη στον ΕΜΣ (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας).»

Η τρόικα, (ή μάλλον dvoika δηλαδή διανδρία, επειδή το ΔΝΤ της Κριστίν Λαγκάρντ δεν συμμετέχει στο τελευταίο «δάνειο» προς την Ελλάδα) μετατρέπει την Ελλάδα σε ένα πρότυπο προς αποφυγή, μία χώρα που έλαβε ένα σκληρό μάθημα που ελπίζει ότι θα μάθουν όλοι οι Ευρωπαίοι. Για όλους εκείνους που μπορεί να έχουν διαφορετικές ιδέες, οποιαδήποτε χώρα που ψηφίζει αριστερά κόμματα στην εξουσία, θα γίνει σαν την Ελλάδα.

Ωστόσο, έχω την εντύπωση ότι αρκετός κόσμος είναι πιά πολύ θυμωμένος. Ο Ανδρέας, ο οποίος έχει ένα μικρό κατάστημα στο κέντρο της Αθήνας, δήλωσε ότι «τίποτα δεν έχει τελειώσει». Μου είπε ότι αναμένει «το ελληνικό πείραμα να ανατιναχθεί στα μούτρα τους».

Σίγουρα ένας μεγάλος αριθμός Ελλήνων έχει σκύψει το κεφάλι.  Το μόνο θετικό πράγμα που λέει είναι ότι η Μέρκελ και ο Σόιμπλε κέρδισαν τη μάχη στην Ελλάδα μόνο και μόνο για να χάσουν τον πόλεμο για μια κυριαρχούμενη από τη Γερμανία Ευρώπη, μία πραγματικά γερμανική Ευρώπη, ένα Festung Europa, όπως χαρακτήριζαν οι ναζί τη γερμανοκρατούμενη Ευρώπη κατά το Β’ ΠΠ.

Άλλοι αναφέρουν τον Pablo Iglesias, ηγέτη των Podemos της Ισπανίας, ο οποίος πιστεύει ότι «αυτό που μετράει στην πολιτική είναι η δύναμη». Δεδομένου ότι ο Τσίπρας δεν έχει «μεραρχίες» για να ρίξει στη μάχη και η Ελλάδα είναι μια μικρή χώρα στο νότο της Ευρώπης, απλά «δεν είναι λογικό να τα βάλει κατά της Γερμανίας». Με άλλα λόγια, αυτοί οι άνθρωποι ελπίζουν μόνο για κάποια μορφή φορολογικών ελαφρύνσεων και αμυντική δράση για την ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών υγείας και τη δημόσια εκπαίδευση.

Ο Κώστας, ένας υδραυλικός από τη Βόρεια Ήπειρο, μου είπε ότι αυτό το «μάθημα ρεαλισμού» το έχουν μάθει καλά και ο ΣΥΡΙΖΑ και το Podemos.  Αποκαλεί το σοσιαλισμό του Τσίπρα «ροζ», δηλαδή καθόλου ριζοσπαστικό.

Ο Αλέκος, που δουλεύει σε ένα σουβλατζίδικο στα Εξάρχεια, μου είπε ότι ήταν πολύ θυμωμένος με τον ΣΥΡΙΖΑ που δεν πήγε στον λαό. «Υπάρχουν δύο πηγές δύναμης σε αυτόν τον κόσμο,» χαμογέλασε πικρόχολα, «πολλά χρήματα και πολλοί άνθρωποι. Ο ΣΥΡΙΖΑ παραδόθηκε στα χρήματα επειδή δεν είχε τα κότσια να επικαλεστεί τον λαό.»

Η Αλεξάνδρα, μια ανύπαντρη μητέρα που εργάζεται ως υπάλληλος στη ΔΕΗ, μου είπε ότι η «πηγή των δεινών» του ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι ποτέ δεν είχε μια «κοινωνική βάση». Είπε ότι αν ο Τσίπρας και οι άλλοι «αρχηγοί» του ΣΥΡΙΖΑ είχαν κηρύξει πόλεμο στο ντόπιο εχθρό – τους διεφθαρμένους γραφειοκράτες, εργολάβους, γιατρούς, επιχειρηματίες, εφοπλιστές, και άλλοι – στη συνέχεια «τα πράγματα θα ήταν πολύ διαφορετικά».

«Μπράβο, Αλέξη!», μου είπε η Ηρώ, η οποία ψήφισε ΣΥΡΙΖΑ. Μια μητέρα τριών παιδιών, καθαρίζει σπίτια και βγάζει κάποια χρήματα ως κομμώτρια. «Είχαμε τα ντόπια λαμόγια και τώρα ο Αλέξης έχει εισαγάγει και λαμόγια παγκόσμιας κλάσης.»

Ο κόσμος δεν είναι χαζός.  Οι περισσότεροι έχουν πλέον καταλάβει ότι ο Τσίπρας δεν τα έβαλε ποτέ με τους ξένους γιατί ήξερε ότι τότε θα έπρεπε να αντιμετωπίσει τον εχθρό στο ίδιο του το σπίτι. Και αυτό ήταν κάτι που ποτέ δεν είχε σοβαρή πρόθεση να κάνει.

Υπάρχουν επίσης πολλοί που δεν θεωρούν ακατανίκητη τη δύναμη των «θεσμών». Ο Μενέλαος, σερβιτόρος σε ένα εστιατόριο στον Πειραιά, επεσήμανε την «αχίλλειο πτέρνα» της Ευρώπης και των ντόπιων τραπεζιτών, όπως ο ίδιος το έθεσε. Άνθρωποι, δηλαδή, που θα επιχειρήσουν τώρα να βιάσουν την Ελλάδα.  Μου είπε ότι ενώ οι τραπεζίτες δεν ενδιαφέρονται πραγματικά για την οικονομική ανάπτυξη επειδή μπορούν να βγάλουν χρήματα και σε καλούς και κακούς καιρούς, αυτό που πραγματικά φοβούνται είναι τα bank runs (μαζικές τραπεζικές αναλήψεις). Δεδομένου ότι οι περισσότερες ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν λίγα ρευστά (ακόμα και γερμανικές τράπεζες κατέχουν λιγότερο από το 5 τοις εκατό σε ρευστό χρήμα για όλα τα ανεξόφλητα δάνεια τους), αυτή η προοπτική τους φοβίζει αφάνταστα.

Στο ίδιο πνεύμα μίλησε η Μαρία, μια νηπιαγωγός που υποστηρίζει τον Λαφαζάνη και την Αριστερή Πλατφόρμα. «Μόνο ο φόβος του χάους – της εξέγερσης και της επανάστασης – θα κάνει τον Ντάισελμπλουμ, τη Μέρκελ και το Σώυμπλε να βάλουν ένα τέρμα στην λιτότητας. Πρέπει εμείς δηλαδή να τους απειλήσουμε, να χρησιμοποιήσουμε την απειλή της άτακτης χρεοκοπίας εναντίον τους.

Ο Νίκος, ένας ταμίας σε υποκατάστημα της Eurobank στο Νέο Κόσμο, πιστεύει ότι οι γερμανικές, γαλλικές, βελγικές και ολλανδικές τράπεζες υποδύονται τους “σκληρούς” απέναντι στην Ελλάδα, επειδή το χρέος μας το έχουν οι κυβερνήσεις άλλων χωρών. Αντιθέτως, υποστήριξε, οι πολύ μεγαλύτερες οφειλές της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Γαλλίας κατέχονται από εμπορικές τράπεζες.  Επεσήμανε ότι αυτό ισοδυναμεί με μια «αληθινή αδυναμία».

Με τον αριθμό των βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ κάτω από το ψυχολογικό όριο των 120 (117 για την ακρίβεια), οι εκλογές είναι βέβαιες. Θα φανεί πόση υποστήριξη θα συγκεντρώσει κάποιο καινούργιο κόμμα, πιθανώς του Λαφαζάνη αλλά πολλοί είναι επιφυλακτικοί. Η Σοφία, η οποία εργάζεται ως ελεγκτής εισιτηρίων σε υπεραστικά λεωφορεία ΚΤΕΛ, μου είπε ότι η Αριστερη Πλατφόρμα έκανε ήπια κριτική της κυβέρνησης, αλλά έκανε ελάχιστα για να την εμποδίσει στο έργο της.

Σε ένα πιο θεωρητικό επίπεδο, η Ειρήνη, μια δεκαεπτάχρονη κοπέλα που δουλεύει σερβιτόρα σε ένα εστιατόριο θαλασσινών στη Λούτσα, μου είπε ότι δεν έχει αποδεχθεί τον «Βαρουφακισμό», όπως το έθεσε, που εξομοιώνει την Ευρωζώνη με ένα «Hotel California». «Δεν είναι το Grexit και η επιστροφή στη δραχμή που είναι το πραγματικό πρόβλημα», τόνισε. «Το Hotel California δεν είναι απλώς ένα νόμισμα, αλλά ένα μέρος τεμπελιάς και απαθούς υποταγής στην Τρόικα. Και πρέπει και μπορούμε και φύγουμε από αυτό το «ξενοδοχείο».

Άλλοι είναι πιο κυνικοί, όπως ο Γιώργος, ένας 50-χρόνος εργαζόμενος σε φούρνο στο Πικέρμι, που νομίζει ότι ήταν «βολικό» για τον Τσίπρα να έχει μια «αριστερή πλατφόρμα» για να προσελκύσει ψηφοφόρους που δεν ήταν αρκετά σίγουροι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν ένα πραγματικά αριστερό κόμμα. Μου είπε ότι πιστεύει ότι υπάρχει κρυφή συνενοχή μεταξύ του ΣΥΡΙΖΑ και της «ριζοσπαστικής αριστεράς» του Λαφαζάνη. Και ας μην ξεχνάμε, τόνισε, ότι η Αριστερά Πλατφόρμα (όπως και ο “προεδρικός Σύριζα”) στερείται κάποιας πραγματικής κοινωνικής βάσης.

Η Αναστασία, μια μοδίστρα που εργαζεται για μια μικρή εταιρεία ενδυμάτων στο Παγκράτι, μου είπε ότι δεν ήταν πεπεισμένη ότι ο Λαφαζάνης θέλει τίποτα περισσότερο από Grexit στον καπιταλισμό. Η εθνικοποίηση των τραπεζών που θα ακολουθούσε μια τέτοια ενέργεια δεν θα ενίσχυε τους φτωχούς αλλά τους επιχειρηματίες που χρειάζονται ένα ισχυρό κράτος πίσω τους για να ανταγωνίζονται με τους ξένους καπιταλιστές.

Ο Θανάσης, ένας 72-χρόνος πωλητής λαχείων στη Νέα Μάκρη τοποθετείται ως ρεαλιστής: «Έξοδος από την Ευρωζώνη δεν σημαίνει αυτόματα την εξάλειψη του εξωτερικού χρέους της Ελλάδας, και ας μην ξεχνάμε ότι μια χώρα δεν χρειάζεται να είναι στην Ευρωζώνη να έχουμε κυβέρνηση που προωθεί νεοφιλελεύθερη λιτότητα». Ονόμασε το Μεξικό και Βραζιλία ως παραδείγματα.

Οι πιστωτές της χώρας μας ελπίζουν ότι το παράδειγμα του ΣΥΡΙΖΑ θα δείξει σε όλους πόσο γυμνή είναι η Αριστερά. Θέλουν να πιστεύει ο κόσμος ότι η Αριστερά πάντα λέει ένα πράγμα προτού έλθει στην εξουσία, και κάνει κάτι άλλο όταν είναι στην εξουσία. «Έχουμε γίνει ρεζίλι ως χώρα», μου δήλωσε ένας ηλικιωμένος συνταξιούχος που καθόταν δίπλα μου σε ένα παγκάκι στο Βύρωνα. «Όλοι γελούν με μάς. Ο Έλληνας Τσε Γκεβάρα – ο νεαρός άνδρας που επρόκειτο να αλλάξει την Ευρώπη –  παράτησε την μάχη πολύ γρήγορα».

Ο Αντώνης, ο οποίος εργάζεται σε ένα βενζινάδικο στην Ραφήνα, μου είπε ότι, «αυτό που θέλει η τρόικα είναι για όλους να αποδεχθούν ότι η ριζοσπαστική αριστερά στην εξουσία δεν αποτελεί λύση».

Δεν συμφωνούν όλοι. Η Δανάη, ακτιβίστρια της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ήταν γεμάτη επαναστατικό πάθος όταν μου είπε τα ακόλουθα: «Αυτή είναι η στιγμή να μπουκώσουμε στις τράπεζες, να καταλάβουμε τα λιμάνια, τα αεροδρόμια και της βασικές βιομηχανίες, να οργανώσουμε ομάδες κρούσης να συντρίψουμε τους Ναζί της Χρυσής Αυγής, και να πάρουμε τους απλούς φαντάρους μαζί μας!» Είπε ότι αυτό που χρειάζεται είναι άμεση δράση και όχι «συμβολικές πορείες», και να μην επιτρέψουμε στους απεσταλμένους της τρόικας να κάνουν τη «δουλεία τους».

Ωραία. Αλλά ποιος θα το κάνει αυτό; Ο ΑΝΤΑΡΣΥΑ; To Σταλινικό Κομμουνιστικό Κόμμα (ο Σταλινισμός είναι αντεπαναστατικός και οδηγεί στον καπιταλισμό);  Με το «όχι στο Όχι» στο πρόσφατο δημοψήφισμα, έχει πέσει στο ναδίρ στις δημοσκοπήσεις. Οι κομμουνιστές δεν θέλουν να κυβερνήσουν.  Η ηγεσία του ΚΚΕ θα κάνει ομαδική αυτοκτονία αν η εξουσία πέσει κάποτε τυχαια στα χέρια τους.

Ο Νίκος, ένας ηλεκτρολόγος που δεν έχει δει μια δουλειά εδώ και τρεις εβδομάδες, μου είπε: «Ο Τσίπρας έχει λαμπρό μέλλον στην Κομμισιόν.  Τον κατσάδιασαν στις Βρυξέλλες και αυτός κατέρρευσε εντελώς, στέλνοντας μας βαθύτερα στη φτώχεια. Είμαι βέβαιος ότι κάποια μέρα θα είναι στην μισθοδοσία τους, αν δεν είναι ήδη!»

Ο Γιάννης, ένας πατριώτης οδηγός φορτηγού για μια ιδιωτική εταιρεία συλλογής λυμμάτων, είχε πιει μερικές μπύρες όταν με ρώτησε, καθώς περιμέναμε στην ουρά στο σούπερ μάρκετ: «Τι έχουμε κάνει πάντα εμείς οι Έλληνες όταν είμαστε με την πλάτη στον τοίχο; Διαβάστε την ιστορία». Κάπως παραδόξως, μου είπε για τους Έλληνες σκλάβους που εστάλησαν στη Γερμανία κατά τη διάρκεια του πολέμου.  Μου είπε ότι  διακρίθηκαν για την ασέβεια και την φοβερή απειθαρχία τους, «έκαναν έρωτα με Γερμανίδες, και έλεγαν ανοιχτά στους Ναζί ότι θα χάσουν τον πόλεμο».

Ένα άκρως κυνικό αλλά σωστό σχόλιο μου έκανε μια ηλικιωμένη που αγόραζε ρύζι στην λαϊκή αγορά στον Γέρακα: «Όταν ο Τσίπρας λέει ότι δεν μπορούσε να κάνει διαφορετικά, μας λέει ουσιαστικά ότι μπορεί να κάνει ακόμα χειρότερα στο μέλλον».

Κανείς στις διογκούμενες αριθμητικά τάξεις των αντι-Συριζαίων δεν θεωρεί τη κυβέρνηση θύμα. Ο Θανάσης, ένας ψαράς από τη Νέα Μάκρη, που λυπάται επειδή ψήφισε ΣΥΡΙΖΑ, μου είπε πως ο σεβασμός του για Τσίπρας έχει εξατμιστεί. «Να πάει αφελώς στις διαπραγματεύσεις και να τρώει ξύλο, αυτό δεν δείχνει θάρρος. Δείχνει μια δυσάρεστη έλλειψη στρατηγικής και αδυναμία να αυτοσχεδιάσει.»

Ο Ορέστης, ο οποίος διευθύνει ένα μίνι μάρκετ στο Περιστέρι, ήταν γεμάτος σαρκασμό για της δεδηλωμένες προθέσεις του πρωθυπουργού: «Πρώτα ψήφισε για τα μέτρα, μετά θα τα εφαρμόσει – ή μάλλον θα το προσπαθήσει – και μόνο ύστερα θα τα καταπολέμησει».

Η πιο καυστική παρατήρηση που έχω ακούσει ήρθε από τον Μανώλη, έναν συνταξιούχο που αγόραζε συμπυκνωμένο γάλα σε ένα σούπερ μάρκετ: «Ο Τσίπρας θα προκηρύξει νέες εκλογές επειδή μετά τη δολοφονία της χώρας, χρειάζεται να διαχειριστεί την κηδεία της».

Αν και όποτε προκηρύξει αυτές τις εκλογές, ο Τσίπρας θα υπολογίσει στην προσωπική δημοτικότητα του για να τις κερδίσει, και λένε πολλοί ότι είναι πιθανόν θα της κερδίσει. Ωστόσο το να είσαι δημοφιλής είναι ένα παράξενο, εύθραυστο πράγμα.  Όπως γράφει ο blogger Στάθης, δεν είναι ύποπτο ότι όλα τα τηλεοπτικά κανάλια των εγχώριων ολιγαρχών μιλάνε για τη μεγάλη δημοτικότητα του Αλέξη Τσίπρα ενώ μέχρι και το δημοψήφισμα έκαναν κάθε μέρα σφοδρή επίθεση στο πρόσωπό του;

Η Δανάη, η παθιασμένη ακτιβίστρια  του ΑΝΤΑΡΣΥΑ με την οποία μίλησα, μου είπε ότι αυτή η κρίση έχει να κάνει με την παγκόσμια πτώση του μέσου ποσοστού κέρδους του κεφαλαίου. Οι ιδιωτικοποιήσεις και η απορρύθμιση δίνει το πράσινο φως στις μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις να εισέλθουν σε περιοχές που ποτέ δεν είχαν πρόσβαση. Είπε ότι «τώρα προσπαθούν να μετατρέψουν την Ελλάδα σε μια ειδική οικονομική ζώνη – μια κόλαση για τους περισσότερους από εμάς, αλλά ένας παράδεισο στη Μεσόγειο για τις μεγάλες επιχειρήσεις».

Πώς θα αντιδράσουμε εμείς οι  Έλληνες; Τις προάλλες ήπια ένα καφέ με τον Νικήτα, ένας μάγειρα σε ένα μεγάλο επιβατηγό πλοίο που κάνει τη διαδρομή Ραφήνα-Μύκονο. Τον ρώτησα τι κόμμα υποστήριζε.  Θύμωσε μαζί μου. «Κόμμα;» κούνησε το κεφάλι του. «Ποιο  κόμμα; Αντί να μιλάμε για το τι θα κάνουν τα κόμματα, οφείλουμε όλοι να αρχίσουμε να μιλάμε για το τι θα κάνουμε εμείς.  Αν δεν τους σταματήσουμε εμείς, οι απλοί εργαζόμενοι, κανείς δεν θα το κάνει.»

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Current ye@r *