Του Γιώργη Γιαννακέλλη

Υπάρχουν στιγμές που η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται απλώς — αντιγράφεται σχεδόν λέξη προς λέξη. Μόνο που αλλάζουν τα ονόματα των πρωταγωνιστών.

Κάποτε ο Αριστοτέλης Ωνάσης, όταν ήθελε νέα προνόμια και διευκολύνσεις για την Ολυμπιακή, επιστράτευε το γνωστό επιχείρημα: «να μη χαθούν οι θέσεις εργασίας». Με αυτό το “ηθικό” άλλοθι απαιτούσε κρατική στήριξη, διευκολύνσεις και προνομιακή μεταχείριση.

Σήμερα ο Βαγγέλης Μαρινάκης επαναφέρει την ίδια φάμπρικα, απλώς προσαρμοσμένη στη γλώσσα της εποχής. Το νέο σύνθημα δεν είναι «οι θέσεις εργασίας», αλλά «οι ζωές των πληρωμάτων».

Στο άρθρο του στη Daily Telegraph ο έλληνας εφοπλιστής δεν μασά τα λόγια του: ζητά μια «επίσημη συμμαχία» ανάμεσα στους μεγαλύτερους πλοιοκτήτες, τα πετρελαιομοναρχικά καθεστώτα του Κόλπου και τις ΗΠΑ, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη ροή ενέργειας προς τις παγκόσμιες αγορές μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Με δυο λόγια: ζητά την ενεργό παρέμβαση των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων για να προστατευτούν τα εμπορικά τους συμφέροντα.

Και για να γίνει πιο «χωνεύσιμη» αυτή η απαίτηση, επιστρατεύεται η γνωστή ευαισθησία: «να προστατεύσουμε τις ζωές των πληρωμάτων».

Η υποκρισία θα μπορούσε να διδάσκεται σε σχολές.

Οι ίδιοι εφοπλιστές που εμφανίζονται ξαφνικά ως υπερασπιστές των ναυτικών είναι εκείνοι που έχουν μετατρέψει τη ναυτική εργασία σε σύγχρονη γαλέρα. Είναι αυτοί που επιβάλλουν σημαίες ευκαιρίας, που τσακίζουν συλλογικές συμβάσεις, που μειώνουν τα πληρώματα για να πέφτει το κόστος, που στοιβάζουν ναυτικούς σε εξαντλητικά ωράρια και επικίνδυνες συνθήκες.

Όταν τα καράβια τους καίνε φθηνό καύσιμο, ταξιδεύουν με ελάχιστα πληρώματα και δουλεύουν στα όρια της ασφάλειας, τότε δεν θυμούνται καμία «προστασία ζωών». Τότε θυμούνται μόνο τους ναύλους, τα φορτία και τα κέρδη.

Τώρα όμως που απειλούνται οι ενεργειακές διαδρομές από όπου περνούν τα πετρελαιοφόρα και τα LNG carriers, ξαφνικά οι εφοπλιστές μετατρέπονται σε… ανθρωπιστές.

Η ουσία του άρθρου Μαρινάκη είναι απλή: τα καράβια τους θέλουν πολεμική ομπρέλα.

Θέλουν στόλους, στρατούς και γεωπολιτική πίεση για να συνεχίσουν να κυκλοφορούν ανενόχλητα τα φορτία που παράγουν δισεκατομμύρια. Και φυσικά θέλουν όλα αυτά να τα πληρώνουν τα κράτη και οι λαοί, ενώ οι ίδιοι συνεχίζουν να απολαμβάνουν ένα από τα πιο προκλητικά καθεστώτα φοροασυλίας στον κόσμο.

Γιατί αυτή είναι η “λογική” του ελληνικού εφοπλισμού: ζητά κρατική προστασία για τα συμφέροντά του, αλλά κρατά τα κέρδη του προστατευμένα από κάθε κοινωνική υποχρέωση.

Έτσι λοιπόν, πίσω από τις δακρύβρεχτες αναφορές για «ζωές πληρωμάτων», κρύβεται η πραγματική αγωνία: μην διαταραχθεί η ροή των δισεκατομμυρίων που περνά από τα στενά της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας.

Οι ναυτεργάτες δεν είναι το πρόβλημά τους. Οπως κατάγγειλε πρόσδατα και η ΠΕΝΕΝ πουθενά στις θάλασσες δεν είναι ασφαλείς οι Ναυτεργάτες, καμία προστασία από εφοπλιστές, κυβερνήσεις και διεθνείς Ναυτιλιακούς οργανισμούς. Το πρόβλημά τους είναι τα κέρδη.