Παιδεία και τοπική αυτοδιοίκηση

sxoleiaΗ «αποκέντρωση» είναι στοιχείο της πολιτικής όλων των κομμάτων του ευρωμονόδρομου και των αστικών κυβερνήσεων. Στην περίπτωση της εκπαίδευσης, αποκέντρωση σημαίνει διευκόλυνση της εισόδου του κεφαλαίου στην εκπαίδευση, μεταφορά της ευθύνης και του κόστους στη λαϊκή οικογένεια και όξυνση της ταξικής διαφοροποίησης.

Με την προώθηση της «αποκεντρωμένης» λειτουργίας της εκπαίδευσης επιχειρείται να σπάσει ο όποιος ενιαίος χαρακτήρας της παρεχόμενης εκπαίδευσης έχει απομείνει καθώς σε αυτή τη φάση ανάπτυξης του κεφαλαίου, η εκπαίδευση για να υπηρετεί καλύτερα τα συμφέροντά του πρέπει να λειτουργεί ευέλικτα, διαφοροποιημένα και ανταγωνιστικά. Ο ενιαίος χαρακτήρας της εκπαίδευσης αποτελεί βραχνά και εμπόδιο το οποίο πρέπει να ξεπεραστεί προκειμένου να βαθύνουν οι αναδιαρθρώσεις και σε αυτό τον τομέα, στην προοπτική της στρατηγικής της Λισαβόνας.

Η πολιτική προώθησης της «αποκεντρωμένης – ευέλικτης» λειτουργίας της εκπαίδευσης ξεκινά κατά τη δεκαετία του ’90 με αφετηρία τις κατευθύνσεις του Μάαστριχτ, γενικότερα της ΕΕ.

Σήμερα, η συγκυβέρνηση με άξονα και την κρίση προτάσσει πιο επιθετικά την πολιτική της «αποκέντρωσης» στην εκπαίδευση, με μοχλό το πλαίσιο: «Αυτοδιοίκηση – αυτοτέλεια – αξιολόγηση – ευελιξία των σχολικών μονάδων».
Η κατεύθυνση αυτή συναντιέται με τους σχεδιασμούς για τη νέα διοικητική δομή και μεταρρύθμιση με την προώθηση του «Καλλικράτη».

Η μεταφορά αρμοδιοτήτων στους δήμους και στις περιφέρειες συνδέεται με τη λεγόμενη «λειτουργική και οικονομική αυτοδυναμία», δηλαδή το δραστικό περιορισμό των επιδοτήσεων από τον κρατικό προϋπολογισμό, με την ανασυγκρότηση των διευθύνσεων της εκπαίδευσης σε περιφερειακό επίπεδο και στελέχωσή τους στη συνέχεια με τεχνοκράτες, με αλλαγές στο εργασιακό καθεστώς, με επέκταση των «ευέλικτων» εργασιακών σχέσεων (ωρομίσθιο, συμβάσεις ορισμένου χρόνου κλπ.).
Ένας εκσυγχρονισμός που ενισχύει τα ταξικά χαρακτηριστικά στη σύνθεση των δήμων, τη διαφοροποιημένη κάλυψη των κοινωνικών αναγκών στο ζήτημα της εκπαίδευσης, την ανεμπόδιστη είσοδο των επιχειρήσεων στους στόχους και τις δομές της εκπαίδευσης, στο όνομα των διαφορετικών αναγκών και δυνατοτήτων των κατοίκων της κάθε περιοχής.

Η πολιτική της «αποκέντρωσης» στην εκπαίδευση έχει ήδη προχωρήσει.
Ξεχωρίζουν οι θεσμικές αλλαγές που έχουν ήδη δρομολογηθεί και δημιουργούν το πλαίσιο για τις παραπάνω εξελίξεις, αλλά και για την ενίσχυσή τους.
Η παραχώρηση και η ανάληψη της ευθύνης των παιδικών σταθμών από τους δήμους.

Με τις Συμπράξεις Δημόσιου – Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) η κατασκευή των σχολείων ανατίθεται στους ιδιώτες με πολλαπλάσιο αντίτιμο απ’ όσο κόστιζε στον Οργανισμό Σχολικών Κτιρίων (ΟΣΚ). Ακόμα παραπέρα, παραχωρείται στους ιδιώτες το δικαίωμα μακροχρόνιας χρήσης των σχολικών χώρων για να αναπτύξουν κάθε είδους «επιμορφωτικές» δραστηριότητες σε συνεργασία με τους τοπικούς και «παραγωγικούς φορείς» που θα απευθύνονται στη σχολική και ευρύτερη τοπική κοινότητα.
Ορισμένοι δήμοι έχουν επιχειρήσει κατά καιρούς να επιβάλουν φόρους, επικαλούμενοι την ανάγκη να αντεπεξέλθουν στις δαπάνες για τη σχολική στέγη.
Οι Σχολικές Επιτροπές έχουν μετατραπεί σε Νομικά Πρόσωπα με ΑΦΜ, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται ως εργολάβοι σήμερα στον κρίσιμο τομέα της καθαριότητας κλπ.

Στο όνομα της δήθεν εξυπηρέτησης των οξυμένων λαϊκών αναγκών που φέρνει με ένταση στο προσκήνιο η επέλαση των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων (π.χ. αποδιάρθρωση των εργασιακών σχέσεων, του ωραρίου, τα μεροκάματα φτώχειας) η αποκέντρωση γίνεται το όχημα της ακόμη πιο βαθιάς διαφοροποίησης του σχολείου, της ιδιωτικοποίησης και εμπορευματοποίησης της Παιδείας, της αναπαραγωγής και επέκτασης των ελαστικών σχέσεων εργασίας στην εκπαίδευση.
Σπέρνουν αυταπάτες για τον ταξικό χαρακτήρα της Παιδείας

Η θέση που κατά καιρούς διαπερνάει και την αντιπαράθεση στην ΤΔ από τις δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ και της σοσιαλδημοκρατίας, για μια αποκέντρωση χωρίς επιχειρήσεις και με κρατική χρηματοδότηση, σπέρνει αυταπάτες για τον ταξικό χαρακτήρα της Παιδείας και του σχολείου, για το χαρακτήρα των αναδιαρθρώσεων που συντελούνται, την επιδίωξη η ΤΔ να προσαρμόσει τις λειτουργίες της όχι στη βάση της εξυπηρέτησης των οξυμένων λαϊκών αναγκών, αλλά στη βάση των αναγκών των επιχειρήσεων.

Η κριτική στην «αποκέντρωση της εκπαίδευσης», «κάντε αποκέντρωση αλλά δώστε και χρήματα», είναι στην ίδια κατεύθυνση. Λες και το ζήτημα είναι μόνο αυτό και όχι η διαφοροποίηση του προγράμματος σπουδών, η παρέμβαση χορηγών κλπ.

Η επίθεση στον ενιαίο χαρακτήρα της εκπαίδευσης ντύνεται από τη ρητορική περί συγκεντρωτισμού και ασφυκτικού εναγκαλισμού της Παιδείας από το κράτος. Η ένταση με την οποία γίνεται η επίθεση εκφράζει την αντικειμενική άμεση ανάγκη του κεφαλαίου να υποτάξει πιο οργανικά την εκπαίδευση στην κερδοφορία του, να σπάσει κάθε φραγμό σε αυτή του την προσπάθεια.

Η αντίληψη ότι με τον υπάρχοντα συγκεντρωτικό χαρακτήρα της σχέσης κράτους – εκπαίδευσης δεν έχουμε αποτελεσματική λειτουργία της εκπαίδευσης, επιδιώκει να συγκαλύψει την ταξικότητα της εκπαίδευσης. Για το κεφάλαιο, η αποτελεσματικότητα μετριέται με κριτήριο την προσαρμογή της εκπαίδευσης στις ανάγκες για κερδοφορία.

Η προπαγάνδα περί «κοινωνικής συμμετοχής και λογοδοσίας» επιδιώκει να αξιοποιήσει την αγανάκτηση της λαϊκής οικογένειας από το ξεπερασμένο αστικό εκπαιδευτικό σύστημα και στη βάση αυτή να δημιουργηθεί συναίνεση για το νέο γύρο των αντιδραστικών αναδιαρθρώσεων.

Το κύριο πρόβλημα της εκπαίδευσης δεν είναι ποσοτικό ζήτημα, ώστε να αντιμετωπιστεί με δείκτες και θεσμούς λογοδοσίας και αξιολόγησης. Ο λαϊκός έλεγχος, προγραμματισμός και απολογισμός της εκπαιδευτικής διαδικασίας εξαρτάται ουσιαστικά από το χαρακτήρα της κρατικής εξουσίας και της πολιτικής της, από τους ταξικούς σκοπούς της που εκφράζονται και στην εκπαιδευτική πολιτική.

Η αυτοτέλεια, δηλαδή η επίκληση της ανάγκης κάθε εκπαιδευτική μονάδα να καθορίζει μόνη της τη λειτουργία της, είναι ένας μύθος. Πέρα από το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η Παιδεία δε λειτουργεί σε κενό χώρου, αλλά είναι στοιχείο του ταξικού κρατικού μηχανισμού, σε συνθήκες βαθέματος των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων, η «αποκέντρωση» και η «αυτοτέλεια» σηματοδοτούν την πιο στενή υπαγωγή των εκπαιδευτικών μονάδων στις απαιτήσεις των μονοπωλίων.

Ανάγκη για ενιαίο μέτωπο πάλης

Από αυτή την άποψη το λαϊκό κίνημα για εμάς πρέπει να απορρίψει όλα τα ιδεολογήματα που συνοδεύουν την προώθηση της «αποκέντρωσης» και να διεκδικήσει την άμεση υποταγή της εκπαίδευσης στα συμφέροντα της εργατικής, λαϊκής οικογένειας, με κριτήριο τη διευρυμένη ικανοποίηση των αναγκών της και όχι την εξυπηρέτηση των επιχειρήσεων. Οι ριζοσπαστικές δυνάμεις στην ΤΔ να συνταχτούν σε αυτή την λαϊκή αναγκαιότητα.

Ο αντιδραστικός – αντιλαϊκός σχεδιασμός για την εκπαίδευση πρέπει να βρει απέναντί του την οργανωμένη δύναμη του λαϊκού παράγοντα, των εκπαιδευτικών, της νεολαίας.

Οι αιρετοί στην ΤΔ και τα όργανά της, όσοι δεν ενστερνίζονται το μονόδρομο των επιχειρήσεων να σηκώσουν κεφάλι, να σταθούν στο πλάι του οργανωμένου κινήματος, στο πλάι της νεολαίας.

Αρωγοί ενός ενιαίου μετώπου πάλης που θα αντιπαλέψει και θα αποκαλύψει τις συνέπειες που θα υπάρξουν στο επίπεδο της παρεχόμενης γνώσης, της διαφοροποίησης των αναλυτικών προγραμμάτων, στην τάση διεύρυνσης των μορφωτικών ανισοτήτων, στην αντικατάσταση των όποιων ψηγμάτων γενικής παιδείας από ένα κατώτατο επίπεδο δεξιοτήτων, τις συνέπειες μιας αντιδραστικής πολιτικής για την Παιδεία στην τσέπη της λαϊκής οικογένειας, στην ένταση των φοροεισπράξεων του δήμου, στην προσέλκυση χορηγών, δηλαδή στην πιο οργανική σύνδεση του σχολείου με τις επιχειρήσεις, στη δημιουργία του «αποκεντρωμένου – ευέλικτου – διαφοροποιημένου σχολείου» Ανώνυμη Εταιρεία.

Η εξέλιξη της επιστήμης και ο πλούτος της γνώσης απαιτεί βαθιές αλλαγές στην Παιδεία και στην Κοινωνία. Απαιτεί όλοι οι νέοι να ολοκληρώνουν την εκπαίδευσή τους μέσα από ένα σχολείο που θα παρέχει ισότιμα γενική μόρφωση σε όλους, σε όμοιες συνθήκες, χωρίς ταξικούς φραγμούς και φυλετικές διακρίσεις.

Μέσα από έναν τύπο σχολείου με ενιαία δομή, ενιαίο πρόγραμμα, ενιαία διοίκηση και λειτουργία, ενιαίο επίπεδο υλικοτεχνικής υποδομής και ενιαία εκπαιδευμένο εκπαιδευτικό προσωπικό. Οι ριζοσπαστικές δυνάμεις και στην Τ.Δ. να συνδράμουν στο Μέτωπο για το 12χρονο ενιαίο δωρεάν και καθολικό σχολείο και την 2χρονη υποχρεωτική προσχολική αγωγή, για την ανάγκη να οργανωθεί η επαγγελματική εκπαίδευση μετά το 12χρονο και η ενιαία ανώτατη δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση. Να πούνε καθολικό ΟΧΙ σε κάθε επιχειρηματική δράση στην εκπαίδευση.

Η ΤΑ ένα λόγο μπορεί να έχει στην Παιδεία, την απαίτησή της να αγκαλιάζει ως καθολικό και δωρεάν δικαίωμα όλα τα παιδιά χωρίς διακρίσεις, να οργανώνει και να απαιτεί τη διασφάλιση των αναγκαίων και σύγχρονων δημόσιων υποδομών για εκπαίδευση, πολιτισμό, αθλητισμό στη βάση των σύγχρονων λαϊκών αναγκών και των διευρυμένων δυνατοτήτων της εποχής και της επιστήμης.

ΠΑΠΛΩΜΑΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ «ΕΛΛΗ ΑΛΕΞΙΟΥ»
ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΜΕ ΤΟ ΨΗΦΟΔΕΛΤΙΟ ΤΗΣ «ΛΑΪΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ»

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Current ye@r *