Το παραμύθι της «αυτοκάθαρσης» και ο ρόλος των χρήσιμων ξεσπασμάτων

Του Γιώργη Γιαννακέλλη

Το αφήγημα της κρατικής «αυτοκάθαρσης» δεν είναι ούτε καινούργιο ούτε αθώο. Πρόκειται για μια παλιά, δοκιμασμένη τακτική εξουσίας. Οταν οι προκλητικές λαμογιές ξεχειλίζουν και η δυσαρέσκεια απειλεί να πάρει μαζικά χαρακτηριστικά, το ίδιο το σύστημα επιστρατεύει «εσωτερικούς ελεγκτές», «αδιάφθορους», «φωνές λογικής», για να καλλιεργήσει την ψευδαίσθηση ότι κάτι κινείται, ότι υπάρχει όριο, ότι το κράτος δήθεν αυτορρυθμίζεται.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα το διαβόητο «σώμα των αδιάφθορων» της ΕΛΑΣ: ένα σχήμα που υποτίθεται ότι θα πατάξει τη διαφθορά εντός του μηχανισμού, την ίδια στιγμή που τα σκάνδαλα, η αυθαιρεσία και η βία αποτελούν δομικά του στοιχεία. Δεν πρόκειται για αντίφαση, αλλά για λειτουργία του συστήματος.

Στην ίδια ακριβώς κατεύθυνση εντάσσεται και το σημερινό «ξέσπασμα» του Άρης Πορτοσάλτε, μετά τον σάλο που προκάλεσε η ντροπολογία Φλωρίδη – Κεφαλογιάννη. Ένα ξέσπασμα που πλασάρεται ως αυθόρμητη αγανάκτηση, αλλά στην πραγματικότητα λειτουργεί ως βαλβίδα εκτόνωσης.

«Καλά βρε λεβεντόπουλα της κυβέρνησης… Εκεί στο Μαξίμου δεν έχετε κουκούτσι μυαλό; Εσείς το πάτε φιρί φιρί να πέσετε μόνοι σας…», μας λέει ο Πορτοσάλτε, σε ένα απόσπασμα που πράγματι κάνει τον γύρο του διαδικτύου.

Το ερώτημα, όμως, δεν είναι αν ο συγκεκριμένος δημοσιογράφος «τα έχωσε» στην κυβέρνηση. Το ερώτημα είναι σε τι και σε ποιον χρησιμεύει αυτό το ξέσπασμα.

Γιατί εδώ δεν έχουμε καμία αμφισβήτηση της ουσίας: καμία κουβέντα για το πώς και γιατί περνούν τέτοιες ντροπολογίες, καμία αναφορά στο ότι η εξυπηρέτηση συμφερόντων είναι μόνιμο χαρακτηριστικό της κυβερνητικής πολιτικής, καμία αμφισβήτηση της στρατηγικής επιλογής να νομοθετείς υπέρ των «δικών σου» σε βάρος της κοινωνικής πλειοψηφίας. Το πρόβλημα, σύμφωνα με το αφήγημα, δεν είναι το τι κάνουν, αλλά το πόσο εκτίθενται κάνοντάς το.

Με απλά λόγια: δεν τους μαλώνει επειδή κλέβουν, αλλά επειδή δεν κρύβονται καλά.

Έτσι ακριβώς λειτουργεί το παραμύθι της αυτοκάθαρσης. Ένα ελεγχόμενο μάλωμα, μια επιτρεπόμενη αγανάκτηση, μια φωνή «λογικής» από τα μέσα που στήριξαν, στηρίζουν και θα στηρίξουν το σύστημα μέχρι τέλους. Όχι για να ανατραπεί κάτι, αλλά για να σωθεί ό,τι σώζεται. Για να εκτονωθεί η οργή, να πέσουν οι τόνοι και να συνεχιστεί απρόσκοπτα η ίδια πολιτική.

Το κράτος δεν αυτοκαθαρίζεται. Αυτοπροστατεύεται. Και σε αυτή τη διαδικασία, τα τηλεοπτικά ξεσπάσματα δεν είναι εξαίρεση — είναι μέρος του μηχανισμού.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Current ye@r *