Πάντα πρέπει να αντιμετωπίζουμε με επιφυλακτικότητα, για να μην πούμε με καχυποψία, την βασιμότητα όσων παραθέτουν οι αστυνομικοί συντάκτες. Μ’ αυτό το σκεπτικό πρέπει να δούμε και το παρακάτω κείμενο του Βασίλη Λαμπρόπουλου, που δημοσιεύεται σήμερα στο “Βήμα” και αναφέρεται στο μακελειό που προκάλεσε πρόσφατα η ναζιστική συμμορία στην Νέα Φιλαδέλφεια. Σ’ αυτό που πρέπει να σταθούμε -θα επανέλθουμε με αναλυτική ανάρτηση- είναι στα όσα αναφέρει ο συντάκτης της εφημερίδας για την συνδρομή που παρείχαν στους εισαγόμενους ναζί “δυο- τρεις χούλιγκαν του Παναθηναϊκού που φαίνεται ότι διατηρούσαν παλιές «επαφές» με τους αρχηγούς των κροατών οπαδών και οργάνωσαν το αιφνιδιαστικό αιματηρό χτύπημα της Νέας Φιλαδέλφειας”.

Το ίδιο ισχύει και για το άρθρο της Δήμητρας Κρουστάλλη για την κατάσταση που επικρατεί στο εσωτερικό της ΕΛΑΣ και την λειτουργία του τμήματος Εσωτερικών Υποθέσεων της Κατεχάκη.

***

Η επιφυλακή της ΕΛ.ΑΣ για τον σύνδεσμο της ΑΕΚ στην … πλατεία Αργεντινής, οι χούλιγκαν που αποφυλακίζονται με συνοπτικές διαδικασίες και η προειδοποίηση πρώην ανώτατου αξιωματικού της κεωφόφου Κατεχάκη

Του Βασίλη Λαμπρόπουλου

«Προσέξτε, οι χούλιγκαν της Ντινάμο Ζάγκρεμπ κάτι ετοιμάζονται να κάνουν». Σε αυτή την προειδοποίηση είχαν προχωρήσει – όπως αποκαλύπτει «Το Βήμα της Κυριακής» – οι πληροφοριοδότες της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Αθλητικής Βίας Αττικής της ΕΛ.ΑΣ., λίγα 24ωρα πριν από την τραγωδία στη Νέα Φιλαδέλφεια. Ωστόσο φαίνεται να υπήρξε η ερμηνεία ότι η επικείμενη επίθεση αφορούσε επιδρομή στο «Δωματιάκι»! Εναν μικρό δηλαδή σύνδεσμο οπαδών της ΑΕΚ στην πλατεία Αργεντινής (στη λεωφόρο Αλεξάνδρας), στον οποίο τον Νοέμβριο του 2018 είχαν υπάρξει συγκρούσεις ελλήνων χούλιγκαν, με τη συμμετοχή και οπαδών του Αγιαξ. Εκεί είχε επικεντρωθεί το ενδιαφέρον των αστυνομικών, με την ΕΛ.ΑΣ. να έχει εσφαλμένη εικόνα και για τις κινήσεις των μεθοδικών ελλήνων χούλιγκαν του Παναθηναϊκού που φαίνεται να συμμετείχαν στην οργάνωση της αιματηρής επίθεσης στο γήπεδο της ΑΕΚ μαζί με τους «αδελφοποιημένους» Κροάτες της Ντινάμο Ζάγκρεμπ.

Με ενημέρωση και από αστυνομικούς

Μάλιστα το 2021 είχε διαπιστωθεί ότι τμήμα αυτών των ελλήνων οπαδών προχωρούσε σε αιφνιδιαστικές επιθέσεις, με εντυπωσιακή συστηματικότητα, εναντίον οπαδών αντίπαλων ομάδων με στοιχεία που αντλούσαν μέσα από το Facebook, με πληροφοριοδότες σε συνδέσμους των «εχθρών» τους, φροντίζοντας να εισέρχονται σε διαδικτυακά γκρουπ αντίπαλων χούλιγκαν ενώ είχαν ενημέρωση και από αστυνομικούς!

Επιπλέον ορισμένοι εκ των συλληφθέντων για τη σφαγή στη Νέα Φιλαδέλφεια είχαν συλληφθεί και φυλακιστεί τον Μάρτιο του 2022 για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση φανατικών οπαδών (συνολικά οι κατηγορούμενοι ήταν 24, με κατηγορίες για επιθέσεις, ληστείες κ.λπ.) αλλά είχαν αποφυλακιστεί λίγους μήνες αργότερα! Ακόμα, είχε εξεταστεί ο ηγετικός ρόλος μιας νεαρής γυναίκας από τους ίδιους συνδέσμους, η οποία είχε κατηγορηθεί για επίθεση και απειλές σε βάρος αστυνομικών της αρμόδιας διεύθυνσης της Αθλητικής Βίας και για ληστείες, και ήταν εκτός φυλακής με ηλεκτρονικό σύστημα επιτήρησης («βραχιολάκι»).

Επίσης η ίδια γυναίκα φέρεται να είχε απειλήσει και αξιωματικό της ΕΛ.ΑΣ. λέγοντας: «Μάθαμε ότι μας βάζετε εγκληματική οργάνωση και στέλνεις ραβασάκια στον Εισαγγελέα. Πας να μπλέξεις κι άλλους… Μην το κάνεις γιατί θα μπλέξω κι εγώ κι άλλους», εννοώντας μέλη της οικογένειάς του. Στον ίδιο αξιωματικό που είχε αναλάβει τον έλεγχο των ίδιων χούλιγκαν είχε τοποθετηθεί το 2019 εκρηκτικός μηχανισμός στην είσοδο της πολυκατοικίας στην οποία διαμένει στη Νέα Ιωνία.

Ο λόφος του Στρέψη και η Κηφισιά

Πλέον η εσωτερική έρευνα της ΕΛ.ΑΣ. για τα τουλάχιστον 15 επιχειρησιακά λάθη και την υποτίμηση του κινδύνου από τους κροάτες χούλιγκαν εστιάζεται σε υψηλόβαθμους αξιωματικούς της ΕΛ.ΑΣ. που είχαν τοποθετηθεί με ιδιόμορφα κριτήρια, προσφάτως σε κρίσιμα πόστα. Κι αυτό παρότι είχαν εμπειρία μόνο από υπηρεσίες της επαρχίας, ενώ τους είχε ήδη αποδοθεί ευθυνοφοβία και διστακτικότητα. Σε μία σειρά κενών και προβληματικών σημείων που είχαν αναδειχθεί και σε τρία-τέσσερα ενδεικτικά περιστατικά διαχείρισης επεισοδίων στην Αττική όπου είχαν δοθεί λανθασμένες κεντρικές εντολές ενώ σε μία περίπτωση είχε ζητηθεί από αστυνομικούς να μείνουν «αιχμάλωτοι» αντιεξουσιαστών στον λόφο Στρέφη προκειμένου να μην τους εκνευρίσουν.

Οπως αναφέρουν επίσης γνώστες του παρασκηνίου, «ορισμένοι από αυτούς τους αξιωματικούς που αποβλέπουν να έχουν πολιτικά στηρίγματα προχωρούν συχνά σε σχετικές συναντήσεις και συνεννοήσεις σε εστιατόριο στην Κηφισιά για να αντλούν ισχύ από αρωγούς τους». Μάλιστα, σχετικές επισημάνσεις για τα ελλείμματα και τις εσφαλμένες επιλογές των εν λόγω αξιωματικών είχαν γίνει και σε επιστολή του απερχόμενου – στις τελευταίες έκτακτες κρίσεις στα Σώματα Ασφαλείας – κ. Κωνσταντίνου Σκούμα. Ο τελευταίος μιλούσε για «μετακίνηση αστυνομικών σε θέσεις που δεν εξυπηρετούν το κοινωνικό συμφέρον», καθώς και ότι «αγνοήθηκαν οι, υπηρεσιακά τεκμηριωμένες, αντιρρήσεις του για πρόσωπα» στα οποία όπως φαίνεται τώρα εστιάζεται το ενδιαφέρον για την κατανομή των ευθυνών για τα δραματικά γεγονότα της Νέας Φιλαδέλφειας.

Δεν τους έκοψαν ούτε στα διόδια

Μέχρι στιγμής λοιπόν έχει αναδειχθεί σωρεία λαθών στην αντιμετώπιση της άφιξης του κονβόι των περίπου 130 κροατών χούλιγκαν. Παρότι υπήρξαν έγκαιρη προειδοποίηση της αρμόδιας υπηρεσίας για την αθλητική βία της ΕΛ.ΑΣ. και σήμα των Αρχών του Μαυροβούνιου, δεν δόθηκε εντολή να διακοπεί η κίνηση των κροατών χούλιγκαν ούτε ακόμα και στα διόδια της Ελευσίνας όπου βρίσκονταν αστυνομικές δυνάμεις και θα μπορούσε να υπάρξει έγκαιρη ενίσχυσή τους.

Επιπλέον δεν υπήρχε ουσιαστικά καμιά επιφυλακή και συντάχθηκε ένα ασαφές ενημερωτικό έγγραφο για όλες τις αστυνομικές υπηρεσίες κατά μήκος της διαδρομής του κονβόι, το οποίο ζητούσε εν γένει… μέτρα ασφαλείας. Μάλιστα, ακόμα κι αυτό το έγγραφο στάλθηκε αργοπορημένα και μετά τη διέλευση των Κροατών. Επίσης, παρότι υπήρχαν ενδείξεις πως επικρατούσε ανησυχία στις τάξεις της ΑΕΚ για επίθεση των Κροαιών στη Νέα Φιλαδέλφεια, δεν στάλθηκε καμιά αστυνομική δύναμη και εκεί με την ψευδαίσθηση ότι… τίποτε δεν πρόκειται να συμβεί.

Ωστόσο φαίνεται ότι η αρχή της προβληματικής αντιμετώπισης των κροατών χούλιγκαν ήταν η εσφαλμένη αξιολόγηση που υπήρχε για τις στοχεύσεις τους. Η ΕΛ ΑΣ φαίνεται να είχε ορισμένες «πηγές» στους οπαδούς του Παναθηναϊκού που έλεγαν ότι το μοιραίο βράδυ της Δευτέρας οι κροάτες χούλιγκαν θα κατέλυαν – όπως είχε συμβεί και στο παρελθόν με «φιλοξενούμενους» ξένους οπαδούς – σε τετραώροφο κτίριο συνδέσμου οπαδών στη λεωφόρο Αλεξάνδρας.

Στη διάρκεια της πορείας του κονβόι παρατηρητές της ΕΛ.ΑΣ. διαπίστωναν πως πράγματι εκείνη την ώρα τα γραφεία του Συνδέσμου ήταν ανοιχτά παρότι δεν γινόταν κάποιο ματς – και υπήρχε σκηνικό υποδοχής και αναμονής των ξένων οπαδών. Γι’ αυτό και επικρατούσε χαλαρότητα, καθώς και η αντίληψη ότι «ας τους αφήσουμε να εισέλθουν στην Αθήνα, θα πάνε για ύπνο ή ενδεχομένως να μεταβούν στο ξενοδοχείο της Ντινάμο Ζάγκρεμπ για να ενθαρρύνουν τους παίκτες ή και να εκφράσουν τις διαμαρτυρίες τους για παράγοντες της ομάδας, με τους οποίους είναι σε διαμάχη». Χωρίς να δίνεται απάντηση γιατί τόσοι κροάτες οπαδοί, χωρίς εισιτήριο και δικαίωμα εισόδου στο γήπεδο, διήνυσαν 1.400 χιλιόμετρα από τη χώρα τους προκειμένου να… κοιμηθούν ή να φωνάξουν έξω από ένα ξενοδοχείο.

Η εκδρομή έγινε αλλού και νωρίτερα

Οπως διαπιστώνεται και παρουσιάζει «Το Βήμα», η ΕΛ.ΑΣ. είχε από τους πληροφοριοδότες της την εικόνα ότι κάτι επίκειται να συμβεί. Ωστόσο αυτό εκτιμήθηκε ότι αφορά επίθεση, ίσως και το πρωί ή το βράδυ της Τρίτης μετά τον αγώνα ΑΕΚ-Ντινάμο, σε δυο γειτονικούς συνδέσμους της ΑΕΚ στα Εξάρχεια και στην πλατεία Αργεντινής όπου είχαν ληφθεί μέτρα για να αποτραπεί. Μόνο που η αιματηρή επιδρομή υπήρξε σε απόσταση οκτώ χιλιομέτρων από εκεί που υπολόγιζε η ΕΛ.ΑΣ. και πολλές ώρες νωρίτερα. Επίσης δεν έγινε αντιληπτή η συνδρομή που τους παρείχαν δυο- τρεις χούλιγκαν του Παναθηναϊκού που φαίνεται ότι διατηρούσαν παλιές «επαφές» με τους αρχηγούς των κροατών οπαδών και οργάνωσαν το αιφνιδιαστικό αιματηρό χτύπημα της Νέας Φιλαδέλφειας.

To 1999, επί κυβέρνησης Σημίτη, ιδρύθηκε η Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ ΑΣ. σε συνεργασία με αμερικανούς ειδικούς στα πρότυπα του FBI. Ηταν μια εποχή που η διαφθορά στο Σώμα αυτό είχε φτάσει στο απροχώρητο.

Ο τότε υπουργός Δημόσιας Τάξης επέλεξε έναν αδέκαστο αξιωματικό, του ζήτησε να επιλέξει εκείνος έναν-έναν τους συνεργάτες του και του εγγυήθηκε ότι δεν θα υπήρχε καμία παρέμβαση, ιδίως πολιτική, στο έργο του. Σε λίγους μήνες έγιναν αθρόες συλλήψεις, επίορκοι αστυνομικοί οδηγήθηκαν στη Δικαιοσύνη ή αποτάχθηκαν. Για πέντε χρόνια η Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων αποτελούσε το «διαμάντι» της ΕΛ.ΑΣ. και ο φόβος φυλούσε τα έρμα. Το 2004 η κυβέρνηση Καραμανλή με την επανίδρυση του κράτους χρησιμοποίησε (και) την υπηρεσία αυτή για ρουσφέτια, είτε πολιτικά είτε εσωτερικά της αστυνομίας – αρκετά παιδιά αξιωματικών τακτοποιήθηκαν στις Εσωτερικές Υποθέσεις.

Το ξεχαρβάλιαμα δεν σταμάτησε από τότε και η παρούσα κυβέρνηση δεν στερείται ευθυνών. Από το 2019 παρακολούθησε αμέτοχη ένα πολιτικό πρόσωπο της επιλογής της να εκδιώκει έντιμους αξιωματικούς από τις Εσωτερικές Υποθέσεις, οι οποίες μετατράπηκαν σε όπλο στον πόλεμο ανάμεσα σε αντίπαλες φατρίες της αστυνομίας, ακόμα και με εικονικές καταγγελίες κατά «ενοχλητικών» αστυνομικών που επέμεναν να κάνουν τη δουλειά τους. Αλλοι έφυγαν από το Σώμα, λίγοι στράφηκαν στη Δικαιοσύνη και είναι η χαρακτηριστική η περυσινή δικαίωση ενός αξιωματικού που υποχρέωσε τον τότε αρχηγό της ΕΛ.ΑΣ. να του ζητήσει συγγνώμη.

Οποιος νεοφερμένος βρίσκεται στη θέση του υπουργού ένα πράγμα μαθαίνει αμέσως. Το πώς φέρεται και διοικεί θα διαδοθεί αστραπιαία και στο τελευταίο χωριό της επικράτειας και αναλόγως θα προσαρμοστεί ολόκληρη η ιεραρχία. Αν είναι αυστηρός και αδέκαστος, το ίδιο θα κάνουν και οι υφιστάμενοί του. Αν είναι χαλαρός, κομματικός και αντιμετωπίζει την αστυνομία ως προέκταση της προσωπικής του εξουσίας ή ως εκλογικό μηχανισμό, θα πάρουν και οι αστυνομικοί τις ελευθερίες τους.

Η πρόκληση για Οικονόμου

Ο Γιάννης Οικονόμου, υπουργός Προστασίας του Πολίτη 18 ημερών, βρίσκεται ενώπιον της μεγαλύτερης πολιτικής πρόκλησης. Να πολεμήσει όχι τις δυσλειτουργίες της ΕΛ.ΑΣ., αλλά τον βαθύ εαυτό της κυβέρνησης. Το 2019 με έναν μαγικό τρόπο σκληροπυρηνικοί αξιωματικοί προσκείμενοι στον ΣΥΡΙΖΑ άλλαξαν στρατόπεδο και ορκίστηκαν πίστη στη ΝΔ. Η παραμονή στις θέσεις τους προκάλεσε πολλά σχόλια, αλλά έστειλε και ένα μήνυμα, γιατί τα πρόσωπα αυτά ήταν κομβικά για την άλωση της αστυνομίας.
Επί των ημερών τους κυριάρχησαν η διαφθορά και η αναξιοκρατία. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ασχολήθηκε με την ΕΛ.ΑΣ. και τους άφησε να αλωνίζουν και η ΝΔ είτε δεν αντιλήφθηκε εγκαίρως το πρόβλημα είτε χρησιμοποίησε τις παρέες εξυπηρέτησης συμφερόντων που διαμορφώθηκαν. Αυτό ας το εξηγήσουν οι αρμόδιοι, γιατί και σας τελευταίες κρίσεις κυρίως οι ίδιες παρέες ανταμείφθηκαν.

Τα προηγούμενα χρόνια έντιμοι αξιωματικοί και αστυνομικοί τιμωρήθηκαν, υποβαθμίστηκαν, εκδιώχτηκαν από αυτά τα συστήματα, χωρίς να έχουν καμία προστασία. Η αναξιοκρατία έφερε χαλάρωση της πειθαρχίας, απώλεια της πίστης στο λειτούργημα, ο καθένας κοίταζε πώς να φυλάξει τα νώτα του αναλαμβάνοντας τις λιγότερες ευθύνες. Ενδεικτικό της νοοτροπίας που υπάρχει στην ΕΛΑΣ. είναι ότι μετά το τεράστιο επιχειρησιακό φιάσκο με τους κροάτες χούλιγκαν, στην κορυφή της ιεραρχίας όχι μόνο δεν υπήρξαν παραιτήσεις αλλά προσπαθούσε ο ένας να ρίξει το φταίξιμο στον άλλον.

Η εικόνα που αποκαλύφθηκε την περασμένα) εβδομάδα ξεπερνά τις συνηθισμένες δυσλειτουργίες της δημόσιας διοίκησης. Πρόκειται για την αποκάλυψη μιας συνολικής παράλυσης· έγγραφα διακινήθηκαν ασκόπως, πληροφορίες αγνοήθηκαν, email δεν διαβάστηκαν από τους παραλήπτες τους, και – το κυριότερο – δεν δόθηκε καμία εντολή ποτέ σε κανέναν για να σταματήσει το κομβόι των Κροατών πριν φτάσει στην Αθήνα. Αν έγινε και σύσκεψη στο αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ., όπως λένε οι πληροφορίες, οι δικαιολογίες εκ μέρους των συμμετεχόντων περιττεύουν.

Μετά τη δολοφονία του Μιχάλη Κατσουρή έσπευσαν όλοι να σώσουν την τιμή της ΕΛ.ΑΣ. και είναι αλήθεια ότι δεν ήταν εύκολο να συλλάβουν αμέσως τους χούλιγκαν, αλλά οι «τρύπες» ασφαλείας που άφησαν ανοιχτές σε όλη τη διαδρομή από την Κακαβιά μέχρι την Αθήνα δεν θα κλείσουν «αναίμακτα».

Τη Δευτέρα το βράδυ ο κ. Οικονόμου βρισκόταν στα Ιωάννινα. Πληροφορήθηκε τα γεγονότα λίγο μετά την άφιξή του και επέστρεψε εσπευσμένα οδικώς στην Αθήνα. Αμέσως ενημέρωσε τον Γιάννη Μπρατάκο και το ξημέρωμα μίλησε με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Η εντολή που έλαβε ήταν να διερευνηθεί αμέσως τι πήγε στραβά.

Ο κ. Οικονόμου δεν διαθέτει εμπειρία σε υπουργείο αιχμής και στο Προστασίας του Πολίτη βρέθηκε από καραμπόλα μετά την παραίτηση του Νότη Μηταράκη. Η πρώτη του απόφαση για την «καρατόμηση» αξιωματικών της τροχαίας και του προϊσταμένου της υποδιεύθυνσης αντιμετώπισης βίας στους αθλητικούς χώρους φανέρωσε αμηχανία και πανικό.

Οι σκέψεις για εκσυγχρονισμό

Στη συνέχεια, όμως, έδειξε ότι δεν βιάζεται να πάρει τις αποφάσεις του. Εν αναμονή του πορίσματος της ΕΔΕ διαμηνύει αφενός ότι δεν σκοπεύει να κρύψει το πρόβλημα, μιλάει για «τρανταχτό φιάσκο» και αφετέρου ότι δεν θέλει να δράσει ισοπεδωτικά για την αστυνομία, επειδή θεωρεί ότι η καλή της πλευρά αξίζει να προοτατευθεί. «Θα γίνει ό,τι πρέπει να γίνει, σε όλα τα επίπεδα» δηλώνει στους συνομιλητές του, αποδεχόμενος την ανάγκη για βαθιά αναδιοργάνωση και εκσυγχρονισμό της
ΕΛ.ΑΣ. Παράλληλα θα χρειαστεί να αλλάξει και την αντιμετώπιση των εγκλημάτων οπαδικής βίας από τη Δικαιοσύνη, η οποία συνήθως μεταχειρίζεται με το γάντι τους δράστες. Η δολοφονία του Αλκή Καμπανού φαίνεται να άλλαξε την κατάσταση.

Το πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι μεγαλύτερο από την ΕΛ ΑΣ. Από την έκρηξη των πυρομαχικών στο στρατόπεδο της Νέας Αγχιάλου μέχρι τις κάθε λογής εστίες ανομίας στη δημόσια διοίκηση, δημιουργείται η εντύπωση μιας γενικευμένης παραλυσίας. Ενδεχομένους να είναι συγκυριακή, αλλά πέρα από τις ήπιες φωνές αναπτύσσεται σταδιακά εντός της κυβέρνησης και η άποψη ότι είναι πλέον η στιγμή των ρήξεων με το δημοσιοϋπαλληλικό κατεστημένο και της επιτάχυνσης σειράς μεταρρυθμίσεων σε διάφορους τομείς «προτού κακοφορμίσουν τα προβλήματα και μας καταπιούν», όπως σχολιάζουν. Μετά τον Δεκαπενταύγουστο, θα φανεί προς τα πού θα γείρει η ζυγαριά.