Τα ύστερα του κόσμου, που θα έγραφε και ο Νίκος Καζαντζάκης. Δεν φτάνει που κατόρθωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος να ξεπεράσουν τα σύνορα της χώρας μας οι ψευτοτσαμπουκάδες που έκανε με αποδέκτη δημοσιογράφο, έρχεται τώρα και ο Πάσχος της φιλοκυβερνητικής “Καθημερινής” να περάσει πριονοκορδέλα ολόκληρη την κυβέρνηση με αφορμή την απρεπή, προκλητική συμπεριφορά του αξιωματούχου της, Μαρινάκη.

Μας γράφει λοιπόν σήμερα ο Πάσχος Μανδραβέλης στην εφημερίδα του Φαλήρου:

Ενώ όλοι έχουμε την αίσθηση πως στο Μαξίμου γεννούν και τα κοκόρια, στην κυβέρνηση επικρατεί ένας περίεργος εκνευρισμός. Δεν μπορεί να εξηγηθεί αλλιώς η πρωτοφανής επίθεση του κυβερνητικού εκπροσώπου σε δημοσιογράφο την ώρα της ενημέρωσης των πολιτικών συντακτών, οι απειλές για μηνύσεις, κάτι παράλογα πράγματα περί «παραποίησης των δεδομένων» και περί άγνωστου πατρός κι έκτασης όρια που οι δημοσιογράφοι οφείλουν να τηρούν.

Λόγω χώρου, είναι αδύνατον να μεταφερθεί ο διάλογος μεταξύ του κ. Παύλου Μαρινάκη και του κ. Χρίστου Αβραμίδη (860 λέξεις), αλλά βρίσκεται διαδικτυακώς σ’ αυτή την διεύθυνση.

Αυτό που είναι προφανές είναι ο εκνευρισμός, ο οποίος μάλλον οφείλεται στο ότι η κυβέρνηση συνελήφθη (για μια ακόμη φορά) ψευδόμενη σχετικώς με το τραγικό δυστύχημα στη Χίο.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είπε ότι «η δουλειά του Λιμενικού είναι να προστατεύει τα σύνορά μας και να αποτρέπει, με βάση τα όσα προβλέπει ο νόμος και χωρίς να θέτει σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές, με δική του ευθύνη, την παράνομη είσοδο στη χώρα μας, ανθρώπων οι οποίοι δεν έχουν το σχετικό δικαίωμα. (…) Η δική μας οπτική είναι ότι τα σύνορα υπάρχουν, ειδικά τα θαλάσσια σύνορα, η αυτονόητη οπτική, θα έλεγα εγώ, και πρέπει να φυλάσσονται».

Σωστά! Τα σύνορα υπάρχουν και ο νόμος προβλέπει αποτροπή όσων προσπαθούν παρανόμως να τα διασχίσουν. Μόνο που στην προκειμένη περίπτωση η βάρκα βούλιαξε ένα μίλι ανοιχτά της Χίου. Επειδή δεν πιστεύουμε τους συνωμοσιολόγους, που λένε ότι «ο Μητσοτάκης και ο Γεραπετρίτης τα έδωσαν όλα στον Ερντογάν», είμαστε σίγουροι ότι τα χωρικά μας ύδατα παραμένουν στα έξι μίλια.

Από μαρτυρίες, φωτογραφίες και, πρωτίστως, από την κοινή λογική προκύπτει ότι δεν στέκει το «πόρισμα» που βιάστηκε να εκδώσει, ελάχιστες ώρες μετά το δυστύχημα, ο αναρμόδιος κ. Αθανάσιος Πλεύρης. Βεβαίως θα περιμένουμε να δούμε και το κανονικό πόρισμα –εμείς και όλος ο κόσμος, επειδή όπως έλεγαν και οι Αμερικανοί φοιτητές τη δεκαετία του ’60 «the whole world is watching»– αλλά φοβόμαστε ότι οδεύουμε προς νέα Τέμπη, όταν η επικοινωνιακή διαχείριση του δυστυχήματος στοίχισε στην κυβέρνηση περισσότερο από το δυστύχημα αυτό καθαυτό.

Οπως γράφαμε και τις προάλλες «οι μικρές ανοησίες –όπως το μπάζωμα για προεκλογικούς λόγους– φτιάχνουν τις μεγάλες θεωρίες συνωμοσίας. Και το πρόβλημα τώρα είναι ότι το ακροατήριο δεν είναι μόνον ελληνικό» («Καθημερινή», 7.2.2026).

Τώρα δεν θα έχουμε ξυλολια, αλλά όπου κι αν δίνει συνεντεύξεις ο πρωθυπουργός, όλοι θα τον ρωτούν τι έγινε στη Χίο.

Και αυτός δεν θα μπορεί να ξεφύγει ωρυόμενος, όπως έκανε ο κ. Μαρινάκης.

__________________________

Και από την εφημερίδα “Δημοκρατία” αλλά αυτό το δημοσίευμα δεν προκαλεί έκπληξη γνωρίζοντας τον πολιτικό προσανατολισμό των εντύπων του συγκροτήματος ΜΜΕ του Φιλιππάκη:

Παύλος Μαρινάκης: Ο κήρυκας του μίσους απειλεί δημοσιογράφο

Ο χούλιγκαν της ΟΝΝΕΔ, που ονειρευόταν… φονικά, τώρα ονειρεύεται μηνύσεις, δείχνοντας με τη στάση του πως δικαίως η Ελλάδα του Κυριάκου είναι στη θέση 107 της παγκόσμιας κατάταξης για την ελευθερία του Τύπου

Ο Παύλος Μαρινάκης είναι ένας παρεξηγημένος άνθρωπος. Από προχθές δέχεται πολύ σκληρή κριτική για την επίθεσή του σε δημοσιογράφο. Ομως πολλοί ξεχνούν ότι μόλις πριν από λίγα χρόνια ο σημερινός κυβερνητικός εκπρόσωπος και υφυπουργός Παρά τω Πρωθυπουργώ έγραφε στο twitter πως θα «καθάριζε» πολιτικούς με τα ίδια του τα χέρια.

Από τον Βασίλη Γαλούπη

«Τσίπρα, αν ζούσαμε στον Εμφύλιο, από μένα θα πήγαινες» αναρτούσε το 2012, στέλνοντας το μήνυμα ατόφιου μίσους στον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Το να απειλεί ο Μαρινάκης εν έτει 2026 με απλές… μηνύσεις έναν δημοσιογράφο είναι πρόοδος. Για τα μυαλά που κουβαλάει, αυτό θεωρείται πολιτισμός. Αν βρισκόμασταν στο 2012, τότε ο δημοσιογράφος Χρήστος Αβραμίδης ίσως να έβλεπε το άγριο πρόσωπο του πρώην ΔΑΠίτη με τίποτα… κονσερβοκούτια. Σήμερα ο «τυχερός» συνάδελφος «γλιτώνει» με την εκλεπτυσμένη απειλή του κυβερνητικού εκπροσώπου για δικαστήρια. Διότι ποιος έχει το δικαίωμα να ερωτά τον Μαρινάκη για τα κακώς κείμενα της κυβέρνησής του;

Αν ήταν μισθοδοτούμενος απ’ αυτό το τσίρκο της «Ομάδας Αλήθειας» ο Αβραμίδης, θα τον τιμούσε ο Μαρινάκης. Ως γνήσιος χούλιγκαν της ΟΝΝΕΔ , ο… υφυπουργός Παρά τω Πρωθυπουργώ δεν θα είχε πρόβλημα να αντιμετωπίζει με επιείκεια τον συγκεκριμένο δημοσιογράφο. Ομως όποιος δεν είναι λακές αυτού του ανέκδοτου της «Ομάδας Αλήθειας» κι όλων των παρακλαδιών του σε διάφορα μετερίζια της… ενημέρωσης, είναι εχθρός του Μητσοτάκη, του Μαρινάκη και όλης αυτής της κουστωδίας της συγκάλυψης των Τεμπών, των υποκλοπών, των ΟΠΕΚΕΠΕδων.

Αντί να… εκτιμηθεί η πρόοδος που έχει κάνει σαν ιδιοσυγκρασία και νοοτροπία ο Μαρινάκης σ’ αυτά τα 13 χρόνια, του γίνεται μια πολύ σκληρή κριτική. Οταν από τις φαλτσέτες περνάς στο κοστούμι και στις μηνύσεις, τότε έχεις εξελιχθεί αδιαμφισβήτητα σαν πολιτικό ον. Εχεις ξεφύγει από τις ωμότητες και δρας θεσμικά, με γραβάτα πια. Αν μη τι άλλο, τα έχεις βρει με τον εαυτό σου. Από τον Εμφύλιο και τα φονικά, έχεις διαβεί το κατώφλι των εχθροπραξιών και βρίσκεσαι στα δικαστικά έδρανα.

Ο Χρήστος Αβραμίδης στο εξής οφείλει να σέβεται τον χρόνο και τα νεύρα του Παύλου Μαρινάκη και να μην τον ταλαιπωρεί με άσκοπες ερωτήσεις. Αν, άλλωστε, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ήθελε να λέει αλήθειες και να σέβεται την ελευθερία του Τύπου, δεν θα ήταν η Ελλάδα του Κυριάκου στη θέση 107 της παγκόσμιας κατάταξης. Θα ήταν 1η. Για να είναι στην 107η, πάει να πει ότι οι ερωτήσεις φέρνουν και φυλακίσεις καμιά φορά. Τα ίδια δεν κάνει και ο «γείτονας» Ερντογάν;

Ο Παύλος Μαρινάκης ουδέποτε ζήτησε συγγνώμη για εκείνο το εξευτελιστικό -για τον ίδιο- tweet του 2012. Δεν το θεώρησε απαραίτητο. Ούτε βέβαια κανένας εισαγγελέας ασχολήθηκε μαζί του, όπως θα έπρεπε. Ο ίδιος ο άνθρωπος, όμως, κουνά το δάχτυλο τώρα κάνοντας τον ιεροκήρυκα. Και παίζοντας έναν ρόλο που, πάντως, του ταιριάζει. Του εκπροσώπου μιας κυβέρνησης εθισμένης να απειλεί, να λέει ψέματα, να συγκαλύπτει, να απαξιώνει. Ακόμα και συγγενείς θυμάτων, όπως στα Τέμπη.

Ούτε τώρα ο Μαρινάκης ζήτησε συγγνώμη, επειδή τόλμησε να φοβερίσει τον δημοσιογράφο. Δεν έχει την ανάγκη να το κάνει. Δεν λογοδοτεί σε κανέναν, εξάλλου. Και σε μια χώρα που η Δικαιοσύνη είναι τυφλή, σε βαθμό που να μη βλέπει τα αυτονόητα σε σκάνδαλα ή υποθέσεις ζωής και θανάτου, το να σε φοβερίζει ένας τόσο στενός συνεργάτης του πρωθυπουργού, «θα σε πάω στα δικαστήρια», δεν είναι μια απλή νομική μάχη επί ίσοις όροις. Διότι ίσοι όροι δεν υφίστανται.

Ο Αβραμίδης, για καλό και για κακό, θα είναι χρήσιμο να κουβαλά στο εξής αυτοβούλως ένα φίμωτρο και τις χειροπέδες μαζί του, για παν ενδεχόμενο, την επόμενη φορά που θα θέλει να ρωτήσει κάτι «δύσκολο» τον κυβερνητικό εκπρόσωπο. Αν δεν έχει καταλάβει ο κάθε ρεπόρτερ σε ποια ακριβώς χέρια βρίσκεται η εξουσία, είναι ώρα να το κατανοήσουν όλοι πια. Είναι στα χέρια αυτουνού που «αν ζούσαμε στον Εμφύλιο, από μένα θα πήγαινες».

«Να ξέρετε ότι υπάρχουν και όρια, κύριε Αβραμίδη, τα οποία πολλές φορές τα έχετε ξεπεράσει. Και επειδή πέραν όλων των άλλων έχω και τη νομική ιδιότητα, σας παρακαλώ πολύ να προσέχετε, γιατί κάποια στιγμή θα αναγκαστώ και εγώ να κινηθώ νομικά. Να είστε πολύ προσεκτικός, δεν έχετε τον λόγο, έτσι; Και δεν θα σπιλώνετε ούτε πρόσωπα ούτε κανέναν. Αρκετά με την ασυλία σας. Δεν έχετε τον λόγο…».

Κι όταν είπε κάτι ο δημοσιογράφος για τα περί απειλών, ο χούλιγκαν του διαδικτύου του 2012 απάντησε: «Καμία απειλή. Δεν υπάρχει, κύριέ μου, δεν έχετε τον λόγο, δεν υπάρχει νόμιμη απειλή. Οταν κάποιος λέει σε κάποιον άλλον κάτι που δεν είπε, αυτό είναι παράνομο. Απειλή με νόμιμα μέσα δεν υφίσταται, να το ξέρετε αυτό (…) Δεν έχετε τον λόγο. Δεν θα μπορείτε να πείτε τίποτε άλλο για το θέμα αυτό. Σε περίπτωση που δεν ανακαλέσετε αυτό το οποίο είπα, θα εξετάσω και εγώ τα μέσα τα οποία έχω, γιατί κάπως πρέπει να προστατευτώ από τις λαθροχειρίες σας».

Είπε κι άλλα ο Μαρινάκης για να ισοπεδώσει τον «αντίπαλο». Τον έπνιγε το δίκιο και ήθελε να πει τόσα, ώστε να μην αφήσει τον δημοσιογράφο να ξανακοιμηθεί ήσυχος. Διότι όταν ο υφυπουργός Παρά τω Πρωθυπουργώ μιας κυβέρνησης πανίσχυρης και δίχως αντιπολίτευση, που έχει υποσκάψει όλους τους θεσμούς για να τους ελέγξει, φτάνει να πει «να είστε πολύ προσεκτικός», τότε όλοι αντιλαμβάνονται τι μήνυμα θέλει να περάσει. Και στον Αβραμίδη και στον κάθε εκπρόσωπο του Τύπου που σκέφτεται να κάνει κάποια ερώτηση. Διότι ερώτηση και Μητσοτάκης δεν συμβαδίζουν. Απαγορεύεται.

11/02/1959. Ξεκινά στην Αθήνα η δίκη του Μαξ Μέρτεν, του Ναζί εγκληματία πολέμου που υπηρέτησε στη Θεσσαλονίκη τη διετία 1942-1944, ως σύμβουλος της στρατιωτικής διοίκησης της πόλης. 

Ήταν ο άνθρωπος που υπέγραψε τη μεταφορά των 50.000 Εβραίων της Θεσσαλονίκης στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς, ενώ είχε ευθύνη και για την αρπαγή των περιουσιών τους, που η συνολική τους αξία ξεπερνούσε τα 125.000.000 χρυσά φράγκα. Το Ειδικό Στρατοδικείο Εγκληματιών Πολέμου της Αθήνας καταδικάζει τον Μέρτεν σε 25ετή κάθειρξη.

Έπειτα όμως από πιέσεις της Γερμανίας, η κυβέρνηση Καραμανλή, αφού τροποποίησε τον ισχύοντα νόμο (Ν.Δ. 3933/1959) για τους Γερμανούς υπηκόους που φέρονταν ως εγκληματίες πολέμου, αποφυλάκισε τον Μέρτεν και τον απέλασε στη Γερμανία, με την προϋπόθεση να εκτίσει εκεί την ποινή του. Τα γερμανικά δικαστήρια τελικά απάλλαξαν τελείως τον Μέρτεν «ελλείψει στοιχείων».

Τα παραπάνω ιστορικά γεγονότα όμως, αποτελούν την μια πλευρά της περίπτωσης του εγκληματία πολέμου Μαξ Μέρτεν, 
Η άλλη όμως και η πιο ουσιαστική αποκρύπτεται επιμελώς και όχι μόνο από τους ιστορικούς της συντηρητικής παράταξης. Κι αυτή έχει να κάνει με την εμπλοκή του “εθνάρχη” Κωνσταντίνου Καραμανλή – όχι της κυβέρνησης του, αλλά του ίδιου προσωπικά– στο να ξελασπώσει ο  Γερμανός εγκληματίας πολέμου. 
Κι αυτό γιατί -σύμφωνα με δημοσιεύματα- ο Μέρτεν τον απείλησε ότι θα αποκαλύψει τον ρόλο του Καραμανλή κατά το διάστημα της Γερμανικής κατοχής. 
(Είναι μια σελίδα της ιστορίας που ακόμα έχει μείνει σκοτεινή).

Ας τα πιάσουμε όμως τα πράγματα με την σειρά. Το καθεστώς που προέκυψε στην Δυτική Γερμανία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ανταμείβοντας τον Μέρτεν για τις “ευδόκιμες υπηρεσίες” που είχε προσφέρει σαν υψηλόβαθμο ναζιστικό στέλεχος του δίνει κρατικά αξιώματα και έτσι βρίσκεται να υπηρετεί σαν επιτελικό στέλεχος στο υπουργείο Δικαιοσύνης της Δυτικής Γερμανίας.  
Τον Μάη του 1957, παριστάνοντας τον τουρίστα έρχεται στην Θεσσαλονίκη, κατά μια εκδοχή για να αναζητήσει τον θησαυρό που είχε αρπάξει απ’ τον  Εβραϊκό πληθυσμό κατά την εποχή της παντοδυναμίας του, και κάπου τον είχε κρύψει μη κατορθώνοντας στην αποχώρηση του να τον μεταφέρει στην πατρίδα του.

Αναγνωρίζεται όμως από κάποια θύματά του, και καταγγέλλεται στον Αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Ανδρέα Τούση. Αυτός δίνει εντολή στον Εισαγγελέα Εφετών Θεσσαλονίκης,  Ταρασουλέα  να συλληφθεί ο Μέρτεν και να προφυλακιστεί καθώς εκκρεμούσε εις βάρος του ένταλμα σύλληψης  από το 1947 για εγκλήματα πολέμου. Ετσι και έγινε.

Οταν πληροφορείται αυτή την εξέλιξη ο Κων. Καραμανλής, τρελαίνεται.  Παίρνει τον Τούση στο τηλέφωνο και τον απειλεί σχεδόν βρίζοντάς τον! Ο Α. Τούσης, κρατά ηρωική στάση κι  αρνείται  να αποφυλακίσει το χιτλερικό κάθαρμα: «Ό,τι λέει ο νόμος κ. Πρόεδρε», φέρεται να απάντησε στον “εθνάρχη”. (Φυσικά ο Τούσης πέφτει σε δυσμένεια και ενώ αναμενόταν η προαγωγή του στη θέση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, η κυβέρνηση της ΕΡΕ έβαλε στη θέση του τον αυλόδουλο λεκέ, Κων/νο Κόλλια, μετέπειτα πρωθυπουργό της Χούντας).

Από δω και πέρα θα δώσουμε τον λόγο στον Βασίλη Ραφαηλίδη -μέσα από το βιβλίο του “Ιστορία (κωμικοτραγική) του νεοελληνικού κράτους 1830-1974”, να μας μιλήσει περισσότερο γι’ αυτή την “σκοτεινή” σελίδα απ’ τον πολιτικό βίο του “εθνάρχη”:

Το σκάνδαλο Μέρτεν

Ο Μαξ Μέρτεν, ανώτερος Γερμανός αξιωματικός, ήταν αυτός που  εξόντωσε τους  Εβραίους της Θεσσαλονίκης στη διάρκεια  της  κατοχής. Μετά τον πόλεμο τον βρίσκουμε ανώτερο υπάλληλο  του υπουργείου Δικαιοσύνης (!) στην κυβέρνηση της Βόννης.
Καλυμμένος, λοιπόν, με την ιδιότητα του κρατικού λειτουργού, ξαθαρρεύει και λέει να επισκεφτεί τον τόπο του εγκλήματος, τη Θεσσαλονίκη. Κι έτσι, τον Σεπτέμβριο του 1960 έρχεται στη συμπρωτεύουσα για διακοπές, γνωρίζοντας πως έχει δικαστεί και καταδικαστεί ερήμην από ελληνικό δικαστήριο ως εγκληματίας πολέμου.

Ένα χρόνο πριν, το 1959, ο Καραμανλής διά νόμου έχει αποφανθεί πως οι Γερμανοί εγκληματίες  πολέμου που έδρασαν εγκληματικά στην Ελλάδα, δεν πρέπει να δικάζονται στην Ελλάδα αλλά στη Γερμανία. Που έχει σταματήσει προ πολλού να διώκει τα άξια της γερμανικής πατρίδας τέκνα με το επιχείρημα πως δεν υπηρέτησαν τον Χίτλερ τότε αλλά την πατρίδα.

Σου λέει, λοιπόν, ο Μέρτεν, αφού είμαστε πλέον φίλοι με τους Έλληνες, θα επιστρέφω στον τόπο του εγκλήματος ως φίλος.
Ναι, αλλά είχε δικαστεί και καταδικαστεί απ’ την ελληνική δικαιοσύνη  πριν απ’ τον κατ’ ουσίαν αμνηστεύοντα τους Γερμανούς εγκληματίες πολέμου νόμο του 1959.
Συνεπώς δεν θα μπορούσε να σταλεί στη Γερμανία να ξαναδικαστεί. Κι έτσι, βάσει του δεδικασμένου, ο πανέντιμος αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ανδρέας Τούσης διατάσσει τη σύλληψη του τουρίστα Μέρτεν,  αδιαφορώντας  για την ιδιότητά του ως ανωτέρου υπαλλήλου του γερμανικού κράτους.

Του Καραμανλή, του κόβονται τα ποδάρια. Και λέει υποθέτω μέσα του: να γιατί η ελληνική δικαιοσύνη δεν πρέπει να είναι ανεξάρτητη. Ανεξάρτητη δικαιοσύνη σ’ ένα κράτος εξαρτημένο από χίλιες μεριές δε νοείται.

Η βασίλισσα Φρειδερίκη, εγγονή του τελευταίου Γερμανού Κάιζερ (Αυτοκράτορα) και μέλος της νεολαίας του Χίτλερ στα νιάτα της, τρώει τα σίδερα και τελικά πείθει τον Καραμανλή να εκδώσει  νομοθετικό διάταγμα διά του οποίου ο Μέρτεν, στις αρχές του 1960 στέλνεται στη  Γερμανία να δικαστεί εκεί.
Για να σωθούν τα προσχήματα, οι Γερμανοί στήνουν ένα δικαστήριο-οπερέτα, αλλά ο Μέρτεν δεν είναι απ’ αυτούς που θα μπορούσε να ανεχτεί τη διαπόμπευση, να δικάζεται όψιμα, το 1960, σαν εγκληματίας πολέμου, όντας ανώτερος υπάλληλος της γερμανικής κυβέρνησης.

Κι έτσι, εκεί που ο Καραμανλής νόμιζε πως ξέμπλεξε με τον Μέρτεν,  μπλέκει χειρότερα. Γιατί ο Μέρτεν κατονομάζει σα συνεργάτες του στην κατεχόμενη Ελλάδα τον πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή, τον υπουργό Εσωτερικών Δημήτριο Μακρή, τη σύζυγό του Δοξούλα Λεοντίδου και τον υπουργό Εθνικής Αμύνης Γεώργιο θεμελή.

Ο Μέρτεν λέει πως έχει φωτογραφίες που αποδεικνύνουν τους ισχυρισμούς του. 
Αλλά ύστερα από ταχύτατες ενέργειες της ελληνικής διπλωματίας, οι φωτογραφίες εξαφανίζονται και ο Μέρτεν απαλλάσσεται των κατηγοριών, χάρη στον θρασύτατο εκβιασμό…

Σ’ όλη αυτή την υπόθεση τα ερωτηματικά μέχρι σήμερα εξακολουθούν να είναι πάρα πολλά. Σε μια προσπάθεια να προσεγγίσουμε ακόμα περισσότερο αυτό το θέμα, παραθέτουμε ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Γιάννη Κάτρη «Η άνοδος του νεοφασισμού στην Ελλάδα», εκδόσεις Παπαζήσης.

Η μεταπολεμική Ελλάδα δεν έδειξε υπερβολική αυστηρότητα στους Γερμανούς εγκληματίες πολέμου. Παρά το γεγονός ότι η χώρα υπέστη τρομακτικές θυσίες σε αίμα και αγαθά (οι νεκροί υπολογίσθηκαν σε 490.000 και οι υλικές ζημίες στα 28% του εθνικού πλούτου), ελάχιστοι από τους δήμιους και τους συνεργάτες τους καταδικάστηκαν. Και αυτοί σε ποινές φυλακίσεως. Πολύ σύντομα αμνηστεύθηκαν. 

Ανάλογη ευμενή μεταχείριση είχε και ο Μαξ Μέρτεν. Είχε στην πλάτη του κάποια ερήμην ελληνική καταδίκη, αλλ’ αυτό δεν τον εμπόδιζε να ζει αξιοπρεπώς στη Μπον και να κατέχει υψηλή διοικητική θέση στο υπουργείο Δικαιοσύνης της Ομοσπονδιακής Γερμανίας.
Με τον αέρα που του έδινε η κυβερνητική του ιδιότητα δεν δίστασε το καλοκαίρι του 1959 να διαλέξει για τις διακοπές του τη Θεσσαλονίκη, με την οποία τον έδεναν τόσες και τόσες αναμνήσεις …
Η κυβέρνηση Καραμανλή δεν ενοχλήθηκε από την τουριστική παρουσία του δήμιου των Εβραίων. Αλλά ο αρχηγός του Γραφείου Διώξεως Εγκληματιών Πολέμου αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ανδρέας Τούσης, ένας δικαστικός με υψηλό αίσθημα ευθύνης και εθνικής συνειδήσεως, εξέδωκε ένταλμα συλλήψεως του Μέρτεν.
Ο Μαξ Μέρτεν κλείστηκε στις φυλακές.

Σάλος στην Αθήνα. Αλλά μεγαλύτερος σάλος στην Μπον, όπου η Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση επενέβη, όχι για να ζητήσει το φάκελο των εγκλημάτων του Μέρτεν και να τον απομακρύνει – τουλάχιστον – από την υπεύθυνη κυβερνητική θέση που κατείχε, αλλά για να αξιώσει την άμεση απελευθέρωσή του. 

Ο Γερμανός πρεσβευτής ανεβοκατέβαινε μέρα – νύχτα τις σκάλες του υπουργείου Εξωτερικών και του πρωθυπουργικού γραφείου. Τα ανάκτορα, υποκινηθέντα από τον δραστήριο πρεσβευτή, επέδειξαν συγκινητικό ενδιαφέρον για τον ταλαιπωρούμενο στις άθλιες ελληνικές φυλακές Γερμανό αξιωματούχο.

Η βασίλισσα Φρειδερίκη, εγγονή του τελευταίου Γερμανού αυτοκράτορα και δραστήριο μέλος της χιτλερικής νεολαίας, έγινε έξω φρενών. Ώστε έτσι εννοεί ο κύριος αντεισαγγελεύς την καλλιέργεια των πολιτιστικών και εμπορικών σχέσεων με τη Γερμανία; Με το βρυκολάκιασμα του ξεχασμένου παρελθόντος θ’ αναπτυχθεί ο ελληνικός τουρισμός;

Η κυβέρνηση Καραμανλή δεν χρειαζότανε και μεγάλη πίεση για να δώσει άφεση αμαρτιών στο Μέρτεν… Ο υπουργός της Δικαιοσύνης κατέθεσε στη Βουλή ένα νομοσχέδιο, που ικανοποιούσε απόλυτα την αξίωση της Μπον. Αλλά στο μεταξύ είχε ξεσπάσει εσωτερικός σάλος.

Ο αντικυβερνητικός τύπος δεν άφησε ανεκμετάλλευτη την ευκαιρία. Τα εγκλήματα του Μέρτεν ξαναζωντάνεψαν στις στήλες των εφημερίδων. Η αντιπολίτευση στη Βουλή σφυροκοπούσε την κυβέρνηση. Οι οργανώσεις των θυμάτων της κατοχής εξέδωκαν έντονα ψηφίσματα διαμαρτυρίας. ελληνικής και της διεθνούς κοινής γνώμης η κυβέρνησις κατέληξε σε μια μέση λύση.

Με το νομοθετικό διάταγμα 4016/1959 «περί εκκαθαρίσεως του θέματος των εγκληματιών πολέμου» η Ελλάδα παραιτήθηκε από το δικαίωμα εκδικάσεως περιπτώσεων που αφορούσαν ναζί εγκληματίες πολέμου. Οι περιπτώσεις αυτές μεταβιβάσθηκαν στις αρχές της Μπον.
Από το νομοθετικό όμως «συγχωροχάρτι» εξαιρέθηκαν – με επιμονή της αντιπολιτεύσεως – οι περιπτώσεις για τις οποίες υπήρχε το δεδικασμένο. Ο Μαξ Μέρτεν θα συνέχιζε να κάνει τις διακοπές του στις ελληνικές φυλακές.

Η μικρή αυτή νίκη της ηθικής και του δικαίου αποδείχτηκε πρόσκαιρη. Ούτε η γερμανική κυβέρνηση, ούτε η Φρειδερίκη εγκατέλειψαν τον αγώνα. Και τελικά επέβαλαν τη θέλησή τους.
Στις αρχές του 1960 με νέο νομοθετικό διάταγμα και αφού τονίστηκε μελοδραματικά στη Βουλή η ανάγκη να θυσιασθούν οι θλιβερές αναμνήσεις της κατοχής, χάριν της ελληνογερμανικής φιλίας, ο δήμιος των Εβραίων αφέθηκε ελεύθερος. 
Την ίδια μέρα έπαιρνε το αεροπλάνο για τη Μπον.

Άνθρωποι όμως σαν τον Μέρτεν δεν είναι ανοικτίρμονες μόνο στα αθώα θύματά τους. Τιμωρούν εξίσου σκληρά και τους φίλους τους εκείνους, που προς στιγμήν έστω φάνηκαν να τους απαρνούνται. 

Όταν γύρισε στην πατρίδα του ο Μέρτεν, σύμφωνα με τη συμφωνία Αθηνών – Μπον, έπρεπε – για να τηρηθούν οι τύποι – να περάσει από ένα γερμανικό δικαστήριο. Και τότε έσκασε η μπόμπα.
Και ήρθε στην επιφάνεια μια από τις αποπνικτικώτερες ηθικές αναθυμιάσεις.

Με υπόμνημα που κατέθεσε στο δικαστήριο ο Μαξ Μέρτεν, εξιστορώντας τη δραστηριότητά του στην Ελλάδα κατά την κατοχή, ανέφερε έναν αριθμό συνεργατών του. Ανάμεσα σ’ αυτούς:
α) ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής,
β) ο υπουργός Εσωτερικών Δημήτριος Μακρής (πρώτος από αριστερά στη φωτογραφία),
γ) ο υφυπουργός Εθνικής Αμύνης Γεώργιος Θεμελής,
δ) η σύζυγος του Δ. Μακρή Δοξούλα Λεοντίδου (οικογενειακό όνομα).

Η καταγγελία του Μέρτεν, πλαισιωμένη από σχετικά άρθρα του «Σπήγκελ» (28 Σεπτ. 1960) και της «Ηχώ του Αμβούργου», είχε στην ερεθισμένη ελληνική κοινή γνώμη εκρηκτικούς αντίκτυπους.
Ο ευρωπαϊκός τύπος (εν μέρει και ο αμερικανικός) ασχολήθηκαν επί εβδομάδες με τη νέα τροπή που πήρε η υπόθεση Μέρτεν. Και βέβαια οι υπεύθυνοι για τα ελληνικά θέματα κύκλοι του Σταίητ Ντιπάρτμεντ δεν έλαμπαν από ευδαιμονία…

Η ηγεσία της ελληνικής δεξιάς, το χαϊδεμένο παιδί της αμερικανικής πολιτικής και του NATO, να γίνεται ο στόχος της λάσπης που εκτοξεύει ένας εγκληματίας πολέμου;
Ένας υπάλληλος της αμερικανικής πρεσβείας που ρωτήθηκε αρνήθηκε να κάνει οποιοδήποτε σχόλιο. Είπε όμως χαρακτηριστικά ότι η αλληλογραφία με την Ουάσιγκτον για την υπόθεση Μέρτεν ήταν μάλλον ογκώδης.

Σήμερα, 11 Φλεβάρη 2026, το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Αθηνών έγινε για μία ακόμα φορά σκηνικό της πιο βαριάς υποκρισίας του αστικού κράτους και των κατασταλτικών του μηχανισμών.

Τρεις μπάτσοι -δύο από την ομάδα ΔΙ.ΑΣ. και ένας ακόμα- κάθισαν στο εδώλιο κατηγορούμενοι για βιασμό κατά συναυτουργία, παραβίαση προσωπικών δεδομένων και συνέργεια, για τα όσα φέρονται να διέπραξαν τη νύχτα της 11ης Οκτώβρη 2022 μέσα στα αποδυτήρια του Αστυνομικού Τμήματος Ομονοίας.

Η 19χρονη τότε κοπέλα (σήμερα 23 ετών) πήγε εκεί ζητώντας βοήθεια. Είχε έρθει σε επαφή με τους δύο αστυνομικούς της ΔΙ.ΑΣ. στο σταθμό του Θησείου, ενώ αναζητούσε καθοδήγηση για εργασιακά ζητήματα – δούλευε ανασφάλιστη και φοβόταν τις συνέπειες.

Οι ένστολοι την προσέγγισαν «φιλικά», αντάλλαξαν Instagram, της πρότειναν να πάνε στο τμήμα για να μιλήσει με τον αξιωματικό υπηρεσίας. Αυτό που ακολούθησε δεν ήταν βοήθεια. Ήταν παγίδα, εξουσία με όπλα και στολές, ομαδικός βιασμός μέσα στο ίδιο το κτήριο που υποτίθεται ότι προστατεύει τους πολίτες.

Η κατάθεση της επιζώσας στο δικαστήριο ήταν συγκλονιστική. Περιέγραψε πώς «πάγωσε» από τον φόβο, πώς ο μηχανισμός άμυνάς της «κοκαλώθηκε», πώς αιμορραγούσε όταν την βίαζαν οι μπάτσοι., Μετά τις πράξεις, δέχτηκε απειλές: «Εμείς είμαστε μια κλίκα μεταξύ μας».

Κλείνοντας την κατάθεσή της, η νεαρή γυναίκα είπε μια φράση που συμπυκνώνει όλη την κρατική και πατριαρχική βαρβαρότητα: «Πήγα για βοήθεια και η βοήθεια ήταν να βιαστώ».

Οι μπάτσοι αρνήθηκαν τις κατηγορίες. Η δίκη θα συνεχιστεί στις 23 Μαρτίου.

Ενδιαφέρον και ταυτόχρονα αποκαλυπτικό είναι ότι οι κατηγορούμενοι, ενώ αρχικά είχαν τεθεί σε αργία, σύντομα επανήλθαν στην υπηρεσία, μετατεθέντες σε άλλα πόστα και περιοχές. Το σύστημα τους προστάτευσε, όπως κάνει πάντα.

Σαν σήμερα, στις 11 Φλεβάρη 1979, η Ιρανική Επανάσταση κορυφώνεται με την οριστική κατάρρευση του φιλοαμερικανικού καθεστώτος του Σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί. Ένα καθεστώς που επί δεκαετίες υπήρξε βασικός πυλώνας των ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών των Ηνωμένες Πολιτείες στη Μέση Ανατολή, καταρρέει κάτω από την ορμή ενός μαζικού λαϊκού ξεσηκωμού.

Η 11η Φλεβάρη δεν ήταν απλώς μια «αλλαγή φρουράς» στην εξουσία. Ήταν το αποτέλεσμα χρόνων κοινωνικής καταπίεσης, ταξικής ανισότητας και πολιτικής τρομοκρατίας.

Ο Παχλαβί, τοποθετημένος και διατηρούμενος στην εξουσία με τη στήριξη των ΗΠΑ και των δυτικών μυστικών υπηρεσιών – ιδιαίτερα μετά το πραξικόπημα του 1953 που ανέτρεψε τον Μοσαντέκ – οικοδόμησε ένα αυταρχικό κράτος με βιτρίνα τον «εκσυγχρονισμό».

Η λεγόμενη «Λευκή Επανάσταση» προώθησε καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις στην ύπαιθρο, άνοιξε διάπλατα τον δρόμο στο ξένο κεφάλαιο και ενίσχυσε μια στενή, διεφθαρμένη οικονομική ελίτ.

Την ίδια στιγμή η διαβόητη μυστική αστυνομία SAVAK φυλάκιζε, βασάνιζε και δολοφονούσε αντιφρονούντες. Εργατικά και λαϊκά κινήματα καταπνίγονταν, κομμουνιστές, αριστεροί και δημοκρατικοί αγωνιστές πλήρωναν βαρύ τίμημα.

Η κοινωνική δυσαρέσκεια συσσωρευόταν.

Το 1978-79, απεργίες, διαδηλώσεις και συγκρούσεις παρέλυσαν το καθεστώς. Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν οι πετρελαϊκοί εργάτες, τα φοιτητικά κινήματα καθώς και ευρύτερα λαϊκά στρώματα των πόλεων.

Στις 16 Γενάρη 1979 ο Σάχης εγκαταλείπει τη χώρα. Στις 1 Φλεβάρη επιστρέφει θριαμβευτικά στην Τεχεράνη ο εξόριστος αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί.

Στις 11 Φλεβάρη, μονάδες του στρατού δηλώνουν ουδετερότητα. Το παλιό καθεστώς καταρρέει.

Μια επανάσταση με αντιφάσεις

Η ανατροπή του Σάχη αποτέλεσε σαφές πλήγμα στην αμερικανική ηγεμονία στην περιοχή. Το Ιράν έπαψε να είναι «χωροφύλακας» των δυτικών συμφερόντων στον Περσικό Κόλπο.

Ωστόσο, η επανάσταση δεν εξελίχθηκε σε σοσιαλιστική κατεύθυνση. Οι θρησκευτικές δυνάμεις υπό τον Χομεϊνί επικράτησαν πολιτικά και συγκρότησαν την Ισλαμική Δημοκρατία.

Ακολούθησαν εκκαθαρίσεις της αριστεράς, περιορισμοί πολιτικών και κοινωνικών ελευθεριών, ιεοκρατική αναδιάρθρωση του κράτους.

Η δυναμική του λαϊκού ξεσηκωμού δεν μετατράπηκε σε εξουσία των εργαζομένων.

Η ιστορική σημασία της 11ης Φλεβάρη

Η Ιρανική Επανάσταση υπενθυμίζει ότι κανένα καθεστώς, όσο ισχυρό κι αν φαίνεται, δεν είναι άτρωτο, οι λαοί μπορούν να ανατρέψουν στηρίγματα του ιμπεριαλισμού και το ζήτημα της ηγεμονίας μέσα σε μια επανάσταση είναι καθοριστικό για την έκβασή της.

Σήμερα, σχεδόν μισό αιώνα μετά, οι κοινωνικές αντιθέσεις στο Ιράν παραμένουν οξυμένες. Οι εργατικοί και λαϊκοί αγώνες συνεχίζονται, αποδεικνύοντας ότι η ιστορία δεν τελειώνει με την ανατροπή ενός καθεστώτος. Συνεχίζεται μέσα από τις νέες μορφές πάλης.

Η 11η Φλεβάρη 1979 αποτελεί μια ημερομηνία-σταθμό. Μια στιγμή όπου οι λαϊκές μάζες απέδειξαν ότι μπορούν να ρίξουν έναν «ακλόνητο» μονάρχη. Το ερώτημα που παραμένει επίκαιρο είναι ποια κοινωνική δύναμη θα καθορίσει το μέλλον κάθε επανάστασης.

Πηγή: ΚΟΝΤΡΑ

Διαβάζουμε στο σημερινό φύλλο της καρακυβερνητικής Political: «Η σύζυγος του Κυριάκου, ως γνωστόν, τραυματίστηκε στην Ιταλία κάνοντας σκι. Στον καρπό και στα δάχτυλα των δύο χεριών της. Θα είναι για έναν μήνα με νάρθηκα και στα δύο χέρια και μετά θα χρειαστεί έναν μήνα φυσικοθεραπείας».

Από πότε «ως γνωστόν», ρε μαγκίτες; Γιατί το μόνο που έγινε γνωστό είναι πως η Μητσοτάκαινα τραυματίστηκε στα δυο της χέρια και μεταφέρθηκε εσπευσμένα στην Αθήνα για να χειρουργηθεί στο ΚΑΤ. Ούτε πώς τραυματίστηκε έγινε γνωστό, ούτε πού. Φαίνεται πως ο αυτοκράτωρ Κούλης Μαξιμιλιανός ο Α’ έδωσε γραμμή να το περάσετε «απαλά» (όσο πατάει η γάτα), για να αποφευχθούν τα περαιτέρω σχόλια.

Εμείς θα ρωτήσουμε (ξανά): Σε ποιο θέρετρο έκανε μίνι διακοπές το αυτοκρατορικό ζεύγος, απ’ αφορμή τη μετάβασή του στην Ιταλία για την τελετή έναρξης των χειμερινών ολυμπιακών αγώνων (ούθε γάμος και χαρά η Βασίλω πρώτη);

Ποιος πλήρωσε γι’ αυτές τις διακοπές που δεν περιλαμβάνονταν στο επίσημο πρόγραμμα του πρωθυπουργού;

Πόσο κόστισε η εσπευσμένη πτήση του πρωθυπουργικού αεροσκάφους για να μεταφερθεί η μαντάμ στο ΚΑΤ;

Πέντε χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την ημέρα που έφυγε από τη ζωή, ο σπουδαίος ερμηνευτής των τραγουδιών του αντιδικτατορικού αγώνα Αντώνης Καλογιάννης

Το διάστημα της Απριλιανής δικτατορίας βρέθηκε στο εξωτερικό  όπου μαζί με την Μαρία Φαραντούρη δημιούργησε λαϊκή ορχήστρα, με την οποία έδωσαν συναυλίες που είχαν καθαρά πολιτικό χαρακτήρα, συμβάλλοντας έτσι στον αγώνα κατά της Χούντας.

Το 1972, ο Καλογιάννης επιστρέφει στην Ελλάδα, όπου έχει παραμείνει η οικογένειά του. Η πολιτική του δράση στοχοποιήθηκε. Στη μπουάτ όπου εργάστηκε τραγουδούσε στίχους του Αναγνωστάκη. Αυτοί οι στίχοι έχει παραδεχτεί σε συνέντευξη του ότι ήταν η αιτία να τον συλλάβουν και να κρατηθεί για αρκετό διάστημα στο ΕΑΤ-ΕΣΑ. Εκείνος όμως δεν πτοήθηκε, καθώς η φωνή του χαρακτήρισε τους αγώνες του ελληνισμού και δημοκρατία και ελευθερία…

Με την πτώση της χούντας και την επιστροφή του Θεοδωράκη, ο Καλογιάννης ξανασυνδέεται με τον συνθέτη και συμμετέχει στη νέα σειρά, μεγαλειωδών πλέον συναυλιών, με έμφαση κυρίως στα απαγορευμένα τραγούδια του. Παράλληλα, ο Καλογιάννης, εκτός από ερμηνευτής αγωνιστικών τραγουδιών, διακρίνεται και ως ποιοτικός ερωτικός τραγουδιστής, με την αναγνωρίσιμη πλέον ζεστή, εκφραστική φωνή του.

Μερικοί συνθέτες –πλην Θεοδωράκη– με τους οποίους έχει συνεργαστεί: Ξαρχάκος, Κουγιουμτζής, Μούτσης, Πλέσσας, Ανδριόπουλος, Λάγιος, Μαυρουδής, Τόκας, Μουσαφίρης, Κουνάδης, Κραουνάκης, Παπαβασιλείου κ.ά. Κι από ποιητές–στιχουργούς: Ελύτης, Σικελιανός, Ρίτσος, Αναγνωστάκης, Λειβαδίτης, Ελευθερίου, Παπαδόπουλος, Χριστοδούλου, Λάδης κ.ά. Περισσότερα στον αναγνώστη λένε ίσως μερικοί τίτλοι τραγουδιών: «Ομορφή μου Κατερίνα», «Αννούλα του χιονιά», «Ορτσα τα πανιά», «Και που λες Ευτυχία», «Σ’ αγαπώ σαν τον Μάη», «Μόνο να γράφεις τ’ όνομά σου», «Ισως φταίνε τα φεγγάρια», «Μικραίνει ο κόσμος»,«Do you like the Greece?». 

Περί τους είκοσι οι προσωπικοί του δίσκοι (μερικοί χρυσωμένοι), ενώ το 2007 κυκλοφορεί η συλλογική κασετίνα «Κράτησα τη ζωή μου ταξιδεύοντας 40 χρόνια Αντώνης Καλογιάννης».

Πηγή: Μαρία Ρηγούτσου – dw.com

Οι πρόσφατες απειλές του κυβερνητικού εκπροσώπου σε δημοσιογράφο ότι θα υποστεί τις συνέπειες του Νόμου για διευκρινιστική ερώτηση προκαλούν προβληματισμό. Αυτή είναι η Ελλάδα της Ευρώπης;

«Διαφωνώ με αυτό που λες, αλλά θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να το λες». Τα λόγια αυτά που αποδίδονται στον Βολταίρο συμπυκνώνουν με τον πιο εύληπτο τρόπο τον καταλυτικό ρόλο του Διαφωτισμού στην εξέλιξη των σύγχρονων δημοκρατιών. Ο Βολταίρος (1694-1778) πάλεψε αιώνες πριν για την ελευθερία του λόγου. Και σήμερα, στη χώρα που γέννησε τη Δημοκρατία, ένας κυβερνητικός εκπρόσωπος απειλεί έναν δημοσιογράφο ότι θα υποστεί τις συνέπειες του Νόμου για μια διευκρινιστική ερώτηση που έθεσε σε σχέση με το τραγικό ναυάγιο της Χίου, που είχε σαν αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 15 άνθρωποι. Γιατί;

Επίσης ένα από τα θεμελιώδη Άρθρα του Συντάγματος είναι το Άρθρο 14: (Ελευθερία του Τύπου), το οποίο ρητά προβλέπει ότι «1. Kαθένας μπορεί να εκφράζει και να διαδίδει προφορικά, γραπτά και διά του Τύπου τους στοχασμούς του, τηρώντας τους νόμους του Kράτους.
2. O Τύπος είναι ελεύθερος. H λογοκρισία και κάθε άλλο προληπτικό μέτρο απαγορεύονται».

Τι εννοούμε όμως «ο Τύπος είναι ελεύθερος»; Γιατί εάν οι δημοσιογράφοι εκφοβίζονται με αγωγές, ώστε να μην θέτουν ερωτήσεις που προφανώς φέρνουν σε δύσκολη θέση τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, τότε για ποια ελευθερία του Τύπου μιλάμε;

Η Ελλάδα τελευταία στην ΕΕ

Το θέμα δεν έχει να κάνει μόνο με τη συγκεκριμένη περίπτωση και τα συγκεκριμένα πρόσωπα. Είναι ευρύτερο. Δυστυχώς η Ελλάδα, σύμφωνα με τους Ρεπόρτερ χωρίς Σύνορα, κατέχει την 89η θέση στον παγκόσμιο χάρτη για την ελευθερία του Τύπου και την τελευταία στην ΕΕ. Τέτοιου είδους συμπεριφορές ενισχύουν την άποψη ότι οι δημοσιογράφοι στην Ελλάδα δεν μπορούν να θέτουν ελεύθερα τις ερωτήσεις που θέλουν να υποβάλλουν. Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι ο Γερμανός κυβερνητικός εκπρόσωπος θα τολμούσε ποτέ να μιλήσει με αυτόν τον τόνο σε οποιοδήποτε συνάδελφο. Γιατί σημασία δεν έχει μόνο τι λες, αλλά και πώς το λες. Για να θυμηθούμε και παλαιότερες συζητήσεις στον δημόσιο διάλογο για το σημαίνον (signifier) και το σημαινόμενο (signified).

Όχι, κύριε κυβερνητικέ εκπρόσωπε, δεν έχετε δικαίωμα να απειλείτε. Ίσως μάλιστα θα έπρεπε να συγχαρείτε τον συνάδελφο και όλους τους συναδέλφους που σας θέτουν άβολες ερωτήσεις, γιατί είναι εκείνοι που κατά κύριο λόγο σας δίνουν την ευκαιρία να ξεδιπλώσετε όσο πιο πειστικά γίνεται τα επιχειρήματά σας. Άλλωστε με αυτά δεν θέλετε να πείσετε τον Τύπο και την κοινή γνώμη; Αφού η ευρωπαϊκή ταυτότητα έχει τόση αξία για την Ελλάδα, θα πρέπει και αυτή να την υπερασπίζεστε αναλόγως. Όπως κάνουν στην Ευρώπη. Με ευγένεια, ανοχή και σεβασμό. Μπορεί να πέρασαν αιώνες από την εποχή του Διαφωτισμού, αλλά φαίνεται πως το διακύβευμά του είναι πολύ επίκαιρο.

Στις 11 Φλεβάρη 1948 πεθαίνει στη Μόσχα ο Σεργκέι Αϊζενστάιν, ο άνθρωπος που άλλαξε ριζικά τη γλώσσα του κινηματογράφου και ταύτισε την τέχνη του με την υπόθεση της επανάστασης.

Γεννημένος το 1898 στη Ρίγα, ο Αϊζενστάιν ανδρώθηκε πολιτικά και καλλιτεχνικά μέσα στη δίνη της Οκτωβριανής Επανάστασης. Δεν υπήρξε απλώς σκηνοθέτης. Υπήρξε θεωρητικός, διανοούμενος, ιδεολόγος κομμουνιστής που αντιλαμβανόταν τον κινηματογράφο ως όπλο διαπαιδαγώγησης και συνειδητοποίησης των μαζών.

Ο κινηματογράφος ως επαναστατική πράξη

Το όνομά του συνδέθηκε με την έννοια του «μοντάζ των συγκρούσεων» — μια ριζοσπαστική θεωρία σύμφωνα με την οποία η σύγκρουση των εικόνων γεννά νέα νοήματα και αφυπνίζει πολιτικά τον θεατή.

Η ταινία του Θωρηκτό Ποτέμκιν (1925) δεν ήταν απλώς μια κινηματογραφική επιτυχία. Ήταν πολιτική πράξη.
Η σκηνή στα σκαλιά της Οδησσού παραμένει μέχρι σήμερα μία από τις πιο εμβληματικές στην ιστορία του παγκόσμιου σινεμά, σύμβολο της καταστολής αλλά και της εξέγερσης.

Ακολούθησαν έργα όπως το Οκτώβρης, αφιερωμένο στα δέκα χρόνια της επανάστασης, και αργότερα ο ιστορικός κύκλος του Ιβάν ο Τρομερός, όπου η αισθητική και η ιδεολογία συνυφαίνονται σε μια σύνθετη πολιτική αλληγορία.

Αντιφάσεις και δυσκολίες

Η πορεία του δεν ήταν χωρίς συγκρούσεις. Στη δεκαετία του ’30 βρέθηκε αντιμέτωπος με κριτική και πιέσεις στο εσωτερικό της Σοβιετικής Ένωσης, σε μια περίοδο όπου η τέχνη έπρεπε να υπηρετεί τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό με αυστηρούς όρους.

Ο Αϊζενστάιν δεν ήταν ένας «ουδέτερος» καλλιτέχνης. Ήταν δημιουργός που πειραματιζόταν, συγκρουόταν, δοκίμαζε τα όρια της μορφής. Και αυτό συχνά δημιουργούσε εντάσεις.

Όμως ποτέ δεν αποκήρυξε τη βασική του πεποίθηση: ότι ο κινηματογράφος οφείλει να στέκεται στο πλευρό των καταπιεσμένων και να συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας νέας κοινωνικής συνείδησης.

Η κληρονομιά

Ο Σεργκέι Αϊζενστάιν δεν άφησε πίσω του απλώς σπουδαίες ταινίες.
Άφησε μια ολόκληρη σχολή σκέψης.

Η θεωρία του για το μοντάζ επηρέασε γενιές δημιουργών σε όλο τον κόσμο — από τον ευρωπαϊκό πολιτικό κινηματογράφο μέχρι το σύγχρονο σινεμά. Η ιδέα ότι η εικόνα μπορεί να είναι εργαλείο σύγκρουσης και όχι απλής αφήγησης παραμένει ζωντανή.

Σε μια εποχή όπου ο κινηματογράφος συχνά μετατρέπεται σε εμπόρευμα μαζικής κατανάλωσης, η παρακαταθήκη του Αϊζενστάιν υπενθυμίζει ότι η τέχνη μπορεί να είναι στρατευμένη χωρίς να χάνει τη δύναμή της. Ότι μπορεί να είναι αισθητικά πρωτοποριακή και ταυτόχρονα πολιτικά τοποθετημένη.

Το Reuters, σήμερα σε ρεπορτάζ του, αμφισβητεί την επίσημη αφήγηση της ελληνικής ακτοφυλακής για το έγκλημα ανοιχτά της Χίου στις 3 Φλεβάρη.

Οι νεκροψίες σε 15 Αφγανούς μετανάστες δείχνουν ξεκάθαρα: οι περισσότεροι πέθαναν από σοβαρές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και τραύματα στο στήθος, όχι από πνιγμό όπως θα περίμενε κανείς σε «ατύχημα» ή ανατροπή λέμβου.

Ένα δικαστικό έγγραφο που είδε το πρακτορείο αναφέρει: «Αιτία θανάτου: Σοβαρές κρανιακές και εγκεφαλικές κακώσεις». Άλλα προσθέτουν «κρανιακές και εγκεφαλικές κακώσεις και επακόλουθος πνιγμός».

Η ακτοφυλακή ισχυρίζεται ότι η λέμβος χωρίς φώτα αγνόησε προειδοποιήσεις, άλλαξε πορεία και χτύπησε το περιπολικό – με αποτέλεσμα ελαφριές γρατζουνιές μόνο στο σκάφος της. Όμως πέντε επιζώντες που μίλησαν στο Reuters λένε το αντίθετο: καμία προειδοποίηση, η λέμβος δεν άλλαξε πορεία, και τα πτώματα βρέθηκαν μέσα στο σκάφος της ακτοφυλακής.Ποινική έρευνα έχει ανοίξει, αλλά η κυβέρνηση κρατάει σιγή ιχθύος.

Ένας 31χρονος Μαροκινός επιζών κρατείται με κατηγορίες λαθρεμπορίου και πρόκλησης του δυστυχήματος – ενώ αρνείται τα πάντα.

Το Reuters θυμίζει ότι από το 2019 η Ελλάδα εφαρμόζει σκληρή αντιμεταναστευτική πολιτική, με pushbacks, παρακολουθήσεις και νεκρούς στα σύνορα. Το 2023, στο ναυάγιο της Πύλου, μάρτυρες κατήγγειλαν αποτυχημένη ρυμούλκηση από την ακτοφυλακή. Δεν ήταν ατύχημα. Ήταν δολοφονία με κρατικό σκάφος.

Οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις δεν γίνονται από «απότομη αλλαγή πορείας» μιας φουσκωτής λέμβου. Γίνονται από βίαιη πρόσκρουση, από σκάφος που χτυπάει σκόπιμα, που σαρώνει, που σκοτώνει.

Του Γ. Γ.

Ιστορικές οι δημοτικές εκλογές που έγιναν σαν σήμερα το 1934.
Κι αυτό για δυο βασικούς λόγους. Οτι για πρώτη φορά  απέκτησαν  δικαίωμα ψήφου οι γυναίκες, και γιατί παρ’ όλο την τρομοκρατία που είχε  εξαπολυθεί  σε βάρος του ΚΚΕ (ήταν σε πλήρη εφαρμογή το  Βενιζελικό ιδιώνυμο) οι συνδυασμοί που  υποστήριξε το ΚΚΕ  είχαν  πρωτοφανή επιτυχία.

Για πρώτη φορά εκλέχτηκαν δυο  “κόκκινοι” δήμαρχοι. Ο Μήτσος Παρτσαλίδης, στην Καβάλα και ο Διονύσης Μενύχτας στις Σέρρες, ενώ κομμουνιστές εκλέχτηκαν σε πάνω από 60 δημοτικά και κοινοτικά συμβούλια.

Στο αντικομμουνιστικό κλίμα που επικρατούσε αυτή την εποχή οφείλονται και οι διώξεις που ακολούθησαν των κομμουνιστών δημάρχων.

Η δημαρχιακή του θητεία του Μ. Παρτσαλίδη, στην Καβάλα δεν κράτησε όμως παρά λίγους μήνες, αφού στις 17 Μάη 1934 με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της κυβέρνησης του Π. Τσαλδάρη καθαιρείται από δήμαρχος με την κατηγορία ότι «μετέτρεψε το δημαρχείο σε κομμουνιστικό άντρο» και βάση του Ιδιώνυμου νόμου του 1929  εκτοπίζεται στον Αη Στράτη.

Ακριβώς το ίδιο συνέβη και με τον δήμαρχο Σερρών. Η αστική κυβέρνηση με διάταγμα της μετά από τέσσερις μήνες από την εκλογή του, καθαιρεί από δήμαρχο τον Δ Μενύχτα, ακριβώς με την ίδια αιτιολογία που επικαλέστηκε για τον Μ. Παρτσαλίδη και επικαλούμενη τον Ιδιώνυμο νόμο του 1929 στέλνει εξορία στον Αη Στράτη τον κομμουνιστή δήμαρχο επειδή «κρίθηκε επωφελές διά την κοινωνικήν ευταξίαν όπως παυθεί και εκτοπισθεί». 

Υ.Γ. Το Ιδιώνυμο ένας νόμος που τέθηκε σε εφαρμογή με την συμφωνία των δυο μεγάλων κομμάτων της εποχής, του Λαϊκού και του Κόμματος των Φιλελευθέρων, ήταν μια έμπνευση της κυβέρνησης του Ελευθερίου Βενιζέλου. Επιδίωξη του τότε καθεστώτος ήταν η ποινικοποίηση των “ανατρεπτικών” ιδεών, και φυσικά η δίωξη κομμουνιστών, και αναρχικών καθώς και η καταστολή των συνδικαλιστικών κινητοποιήσεων.
Βάση αυτού εξαπολύονται μια σειρά διώξεις ενάντια στο ΚΚΕ και του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος.