Ηταν σαν σήμερα 8 Ιούλη του 1965, όταν σημειώθηκε το λεγόμενο «παλατιανό πραξικόπημα» ή αλλιώς η «Αποστασία», ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά γεγονότα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Η σημασία τους καθορίζεται από τη μεγάλη όξυνση και τη διάρκεια που πήραν οι εγχώριες ενδοαστικές αντιθέσεις, πάντα σε συνδυασμό με την άμεση εμπλοκή του ξένου παράγοντα (ΗΠΑ) και τους γενικότερους σχεδιασμούς του στην περιοχή (Κυπριακό) και που έστρωσαν το δρόμο για την επιβολή της δικτατορίας. Το γεγονός αυτό οδήγησε στην αρχή μιας μεγάλης πολιτικής κρίσης, η οποία κορυφώθηκε τελικά με τη δικτατορία της 21ης Απριλίου 1967.

Ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄, που μόλις είχε ανέβει στον θρόνο, απαίτησε από τον πρωθυπουργό Γεώργιο Παπανδρέου (ηγέτη της Ένωσης Κέντρου) να μην αναλάβει το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, κάτι που ο Παπανδρέου θεωρούσε δικαίωμά του λόγω της εμπλοκής στρατιωτικών σε παρακρατικές δραστηριότητες (υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ).

Όταν ο βασιλιάς αρνήθηκε να του δώσει την εντολή, ο Παπανδρέου υπέβαλε την παραίτησή του, και ο Κωνσταντίνος διόρισε διαδοχικά πρωθυπουργούς από την ίδια την Ένωση Κέντρου (τους λεγόμενους «αποστάτες», π.χ. Γ. Αθανασιάδη-Νόβα, Η. Τσιριμώκος, Στ. Στεφανόπουλος), χωρίς να έχουν την εμπιστοσύνη της Βουλής.

Τα “Ιουλιανά ” πέρασαν στην ιστορία σαν ορισμένες από τις πιο ένδοξες σελίδες του μαζικού λαϊκού κινήματος της πατρίδας μας στα μεταπολεμικά χρόνια. Με το παλατιανό πραξικόπημα της 15ης Ιούλη του 1965, την ίδια κιόλας μέρα, αρχίζει μια νέα φάση ραγδαίας και μαζικής ανάπτυξης των αγώνων του λαού μας και της νεολαίας ενάντια στα σχέδια της ντόπιας αντίδρασης και του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Εκατοντάδες χιλιάδες λαού με πρωτοπορία την εργατική τάξη και τη φλογερή νεολαία στις πρώτες γραμμές, κατέκλυζαν τους δρόμους της Αθήνας και διαδήλωναν τη σταθερή τους απόφαση ν’ αποκατασταθεί η συνταγματική τάξη, να σχηματιστεί μια κυβέρνηση η οποία θα ανταποκρινόταν στο νόημα των εκλογών της 16ης του Φλεβάρη του ’64 ή να διεξαχθούν νέες εκλογές.

Συμπερασματικά η «Ενωση Κέντρου» και ο αρχηγός της Γ. Παπανδρέου δεν ήταν τα θύματα της εποχής εκείνης, όπως παρουσιάζονται. Βεβαίως, ήσαν οι «ριγμένοι» στα πλαίσια του ανταγωνισμού ανάμεσα στα τμήματα του αστικού κόσμου. Ομως, το πραγματικό θύμα υπήρξε και τότε ο λαός, που δε χτυπήθηκε μόνο από τη «Δεξιά», αλλά παγιδεύτηκε και από το «Κέντρο». Οι δύο πρωταγωνιστές στα «Ιουλιανά», ο τότε δικομματισμός, έχουν ο καθένας το δικό του μερίδιο ευθύνης και για τη δικτατορία του 1967, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι και τα δύο κόμματα – μαζί και το Παλάτι – βρέθηκαν δεσμώτες της! Το 1965 – μαζί με όσα διαδραματίστηκαν το 1966 – έγιναν και πολιτικά ο προθάλαμος του 1967…

Πληροφορίες από δημοσιεύματα του Ριζοσπάστη