Οι τελευταίες εξελίξεις γύρω από τη διαγραφή του Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου από το ΠΑΣΟΚ και οι συζητήσεις που άνοιξαν για το ενδεχόμενο πολιτικής του «μεταγραφής» σε άλλο κομματικό χώρο δεν αποτελούν απλώς ένα ακόμα επεισόδιο εσωκομματικών τριγμών. Αντίθετα, λειτουργούν ως ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα που αποκαλύπτει πόσο ψευδεπίγραφες είναι οι διαφορές ανάμεσα στα αστικά κόμματα.

Οι πληροφορίες και τα πολιτικά σχόλια που κυκλοφορούν το τελευταίο διάστημα δεν αποκλείουν το σενάριο ο Κωνσταντινόπουλος να ακολουθήσει δρόμο παρόμοιο με εκείνον άλλων πολιτικών στελεχών στο παρελθόν, που μετακινήθηκαν από τον χώρο της λεγόμενης «κεντροαριστεράς» προς τη Νέα Δημοκρατία. Δεν θα ήταν η πρώτη φορά που ένας βουλευτής περνά με σχετική ευκολία από το ένα κοινοβουλευτικό έδρανο στο άλλο.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το ουσιαστικό πολιτικό ζήτημα.

Αν τα κόμματα αυτά εξέφραζαν πραγματικά διαφορετικές κοινωνικές και πολιτικές στρατηγικές, μια τέτοια μετακίνηση θα αποτελούσε πολιτικό γεγονός μεγάλης σημασίας. Θα σήμαινε εγκατάλειψη ενός συγκεκριμένου πολιτικού προγράμματος και προσχώρηση σε ένα άλλο, με διαφορετικές κοινωνικές αναφορές και στόχους.

Στην πράξη όμως, η πολιτική εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών δείχνει ότι τέτοιες μετακινήσεις όχι μόνο συμβαίνουν συχνά, αλλά αντιμετωπίζονται σχεδόν ως φυσιολογικό στοιχείο της αστικής πολιτικής ζωής. Βουλευτές μετακινούνται από το ΠΑΣΟΚ στη Νέα Δημοκρατία, από τη Νέα Δημοκρατία σε άλλους σχηματισμούς του ίδιου πολιτικού φάσματος ή κάνουν την αντίστροφη διαδρομή, χωρίς να προκύπτει κάποια βαθιά πολιτική αντίφαση.

Ο λόγος είναι απλός: παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις στη ρητορική, τα αστικά κόμματα κινούνται μέσα στο ίδιο βασικό πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Αποδέχονται τις ίδιες στρατηγικές επιλογές, υπηρετούν την ίδια κατεύθυνση στην οικονομική πολιτική και συγκλίνουν στα βασικά ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία του συστήματος.

Έτσι, η πιθανότητα ένας πολιτικός που μέχρι χθες βρισκόταν σε ένα κόμμα να εμφανιστεί αύριο σε ένα άλλο δεν προκαλεί ιδιαίτερη έκπληξη. Όταν το πολιτικό έδαφος είναι κοινό, οι μετακινήσεις προσώπων μοιάζουν περισσότερο με αλλαγές θέσης μέσα στο ίδιο σύστημα παρά με πραγματικές πολιτικές μετατοπίσεις.

Το ενδεχόμενο μεταγραφής του Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου -αν τελικά επιβεβαιωθεί ή όχι- έχει επομένως μεγαλύτερη σημασία ως πολιτικό σύμβολο παρά ως προσωπική διαδρομή.

Υπενθυμίζει για ακόμη μία φορά ότι πίσω από τις έντονες κοινοβουλευτικές αντιπαραθέσεις και τις φαινομενικά βαθιές κομματικές αντιθέσεις, οι διαχωριστικές γραμμές του αστικού πολιτικού συστήματος είναι πολύ πιο ρηχές απ’ όσο παρουσιάζονται.