Το Documento σήμερα παρουσιάζει ως μεγάλη αποκάλυψη ότι ο Νίκος Μαραντζίδης, ένας από τους βασικούς αρχιτέκτονες του σημερινού πολιτικού rebranding του Αλέξη Τσίπρα, είχε σχέσεις με προγράμματα και δομές που χρηματοδοτούνταν από το βρετανικό Foreign Office, στο πλαίσιο της καταπολέμησης της «ρωσικής επιρροής».

Μόνο που όσοι παρακολουθούν στοιχειωδώς την πολιτική σκηνή γνωρίζουν πολύ καλά ότι το θέμα αυτό δεν έπεσε από τον ουρανό το 2026. Ούτε καν το 2023. Ήδη από τον Δεκέμβριο του 2018, μετά τα leaks των Anonymous για την περίφημη Integrity Initiative, το ίδιο το Documento είχε δημοσιεύσει εκτενές ρεπορτάζ που τοποθετούσε τον Μαραντζίδη στην «ομάδα Αθήνας» του βρετανικού δικτύου. Γινόταν τότε λόγος για συμμετοχή σε μελέτες, συνεργασίες και αμειβόμενα projects (με αναφορά ακόμα και σε αίτημα 25.000 ευρώ).

Τα στοιχεία αυτά δεν ήταν «ψίθυροι» – ήταν δημόσια και είχαν συζητηθεί ευρέως σε χώρους της Αριστεράς. Το ίδιο είχε κάνει και η ιστοσελίδα της ΚΟΝΤΡΑ τον Ιούνη του 2023 με το αποκαλυπτικό άρθρο «Ο λυσσασμένος αντικομμουνιστής που λέει ψέματα ακόμα και για τον παππού του», όπου αναδείκνυε τόσο τις διασυνδέσεις με το Foreign Office όσο και τον βαθιά αντικομμουνιστικό και αναθεωρητικό ρόλο του Μαραντζίδη.

Γι’ αυτό προκαλεί εύλογη ειρωνεία η σημερινή προσπάθεια να παρουσιαστεί το ζήτημα σαν φρέσκια «βόμβα». Δεν ανακάλυψαν τίποτα καινούργιο. Απλώς ξαναζεσταίνουν παλιό υλικό, επειδή τώρα βολεύει την πολιτική συγκυρία.

Το πραγματικό ερώτημα όμως δεν είναι αν ο Μαραντζίδης είχε τέτοιες σχέσεις. Αυτό ήταν ήδη γνωστό. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι άλλο: Πώς ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς εκπροσώπους του αντικομμουνισμού, της «θεωρίας των δύο άκρων», του ιστορικού αναθεωρητισμού για την Κατοχή και τον Εμφύλιο (από τα «Άλλοι καπετάνιοι» και την «κόκκινη τρομοκρατία» μέχρι την υποβάθμιση της ΕΑΜικής Αντίστασης), κατέληξε να είναι σήμερα βασικός σύμβουλος και καθοδηγητής ενός πολιτικού χώρου που κάποτε αυτοπροσδιοριζόταν ως «ριζοσπαστική Αριστερά»;

Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία της υπόθεσης. Δεν φωτίζεται μόνο ο ρόλος ενός πανεπιστημιακού. Φωτίζεται κυρίως η βαθιά πολιτική μετάλλαξη ενός ολόκληρου χώρου. Μια μετάλλαξη τόσο ριζική, ώστε άνθρωποι που μέχρι χθες θεωρούνταν ιδεολογικοί αντίπαλοι της Αριστεράς –με ό,τι αυτό σημαίνει για την ιστορική μνήμη, την Αντίσταση, τον Εμφύλιο και την ταξική πάλη– να εμφανίζονται πλέον ως «εκσυγχρονιστές», στρατηγικοί σύμβουλοι και διαμορφωτές της νέας της εικόνας.

Αυτή η μετάλλαξη δεν είναι προσωπική υπόθεση του Τσίπρα ούτε του Μαραντζίδη. Είναι η επιβεβαίωση μιας πιο γενικής πορείας απομακρύνσης από τις ρίζες της ιστορικής Αριστεράς, υπέρ μιας «ρεαλιστικής», ευρωπαϊστικής, συστημικής διαχείρισης. Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο πολιτικό «ντοκουμέντο» που βγαίνει από την όλη συζήτηση.