Του Γιώργη Γιαννακέλλη

Υπάρχουν δηλώσεις που δεν προκαλούν απλώς πολιτική διαφωνία. Σου γυρίζουν το στομάχι. Όχι γιατί ένας άνθρωπος αποφάσισε να στηρίξει τη Νέα Δημοκρατία – αυτό είναι δικαίωμά του. Αλλά γιατί ο τρόπος με τον οποίο επέλεξε να το κάνει αποκαλύπτει μια νοοτροπία που θα έκανε τον Βίλχελμ Ράιχ να ξαναγράψει τον «Ανθρωπάκο».

Ο ηθοποιός Θανάσης Βισκαδουράκης δήλωσε πως, αν τον καλέσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, θα αποδεχθεί χωρίς δεύτερη σκέψη μια υποψηφιότητα, χαρακτηρίζοντας τον πρωθυπουργό «άρχοντα» και μια τέτοια πρόταση «δώρο Θεού».

«Άρχοντας»… Στον 21ο αιώνα. Σε μια κοινοβουλευτική δημοκρατία. Για έναν εκλεγμένο πρωθυπουργό.

Θα περίμενε κανείς ότι οι τίτλοι ευγενείας είχαν τελειώσει μαζί με τα φέουδα. Προφανώς όχι για όλους.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η επιχειρηματολογία του. Ο ίδιος μιλά για τη φτώχεια που γνώρισε, για τις δυσκολίες της ζωής, για τον καθημερινό αγώνα να μεγαλώσεις ένα παιδί και να επιβιώσεις. Κι όμως, καταλήγει να υμνεί τον επικεφαλής μιας κυβέρνησης που έχει αφήσει πίσω της ακριβότερη ζωή, καθηλωμένους μισθούς, εργασιακή ανασφάλεια, διάλυση κοινωνικών υπηρεσιών και μια πρωτοφανή αναδιανομή πλούτου υπέρ των λίγων.

Είναι σαν να περιγράφεις τη φωτιά που κατέκαψε το σπίτι σου και στο τέλος να απονέμεις μετάλλιο στον εμπρηστή.

Αλλά ίσως αυτό να μην είναι το πιο αποκαρδιωτικό.

Το πιο θλιβερό είναι η εικόνα ενός ανθρώπου που αντιμετωπίζει τη βουλευτική έδρα όχι ως ευθύνη απέναντι στην κοινωνία, αλλά ως προσωπική εύνοια του «άρχοντα». Σαν να πρόκειται για παράσημο που απονέμεται από τον μονάρχη στους πιστούς αυλικούς του.

Αυτή είναι η πολιτική που ονειρεύονται; Πολίτες που δεν διεκδικούν, αλλά περιμένουν το βασιλικό νεύμα; Υπήκοοι που ευγνωμονούν τον ισχυρό επειδή τους επιτρέπει να σταθούν λίγο πιο κοντά στον θρόνο;

Ο Ράιχ είχε περιγράψει με χειρουργική ακρίβεια τον «Ανθρωπάκο»: εκείνον που σκύβει το κεφάλι μπροστά στην εξουσία, τη θαυμάζει, την εξιδανικεύει και τελικά ταυτίζει τα συμφέροντά του με τα συμφέροντα των ισχυρών.

Γι’ αυτό και το ζήτημα δεν είναι αν ο Θανάσης Βισκαδουράκης θα γίνει ή δεν θα γίνει βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας. Αυτό αφορά τον ίδιο και το κόμμα που πιθανόν θα τον αξιοποιήσει.

Το πραγματικά ενδιαφέρον είναι ότι, μέσα σε λίγες φράσεις, κατάφερε να συμπυκνώσει ολόκληρη τη φιλοσοφία της εξουσίας που υπηρετεί η Δεξιά: όχι ενεργοί πολίτες, αλλά υπήκοοι· όχι αξιοπρέπεια, αλλά υποταγή· όχι πολιτική συνείδηση, αλλά ευγνωμοσύνη προς τον «άρχοντα».

Και τελικά, ίσως αυτή η δήλωση να αποτελεί την πιο ειλικρινή διαφήμιση της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Γιατί δείχνει τι είδους πολιτική κουλτούρα επιβραβεύει: εκείνη όπου η κολακεία βαφτίζεται αρετή, η υποτέλεια παρουσιάζεται ως ταπεινότητα και η πολιτική μετατρέπεται σε διαγωνισμό υποκλίσεων μπροστά στην εξουσία.