Αν υπήρχε ακόμη κάποιος που πίστευε ότι οι καταγγελίες για αστυνομική αυθαιρεσία είναι «υπερβολές των γνωστών υπόπτων», η Ετήσια Έκθεση 2025 του Συνηγόρου του Πολίτη έρχεται να τον διαψεύσει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο. Όχι επειδή το λένε οργανώσεις δικαιωμάτων ή συλλογικότητες του κινήματος, αλλά επειδή το καταγράφει ο ίδιος ο θεσμικά αρμόδιος κρατικός φορέας.

Η εικόνα που αποτυπώνεται είναι αποκαλυπτική και ταυτόχρονα ανατριχιαστική: η αστυνομική αυθαιρεσία όχι μόνο δεν αποτελεί «μεμονωμένο περιστατικό», αλλά εξελίσσεται σε κανονικότητα, ενώ η ατιμωρησία λειτουργεί ως ο βασικός μηχανισμός αναπαραγωγής της.

Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους.

Το 2025 καταγράφηκαν 272 καταγγελίες για περιστατικά αυθαιρεσίας, αριθμός αυξημένος κατά 53% σε σχέση με το 2024 και ο δεύτερος υψηλότερος από τότε που λειτουργεί ο Εθνικός Μηχανισμός Διερεύνησης Περιστατικών Αυθαιρεσίας.

Οι καταγγελίες για αστυνομικούς, λιμενικούς και άλλους ένστολους αυξήθηκαν πάνω από 70%, ενώ οι ΕΔΕ της ΕΛ.ΑΣ. αυξήθηκαν κατά 40%, χωρίς όμως να αλλάζει η ουσία: οι περισσότερες εξακολουθούν να αποτελούν διαδικασίες συγκάλυψης αντί πραγματικής διερεύνησης.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ότι περίπου δύο στις τρεις υποθέσεις που εξέτασε ο Μηχανισμός παρουσίαζαν σοβαρές ελλείψεις στις διοικητικές έρευνες. Πρόκειται για υποθέσεις που αφορούν ξυλοδαρμούς, παράνομες συλλήψεις, παραβιάσεις της προσωπικής ελευθερίας και περιστατικά που αγγίζουν ακόμη και το δικαίωμα στη ζωή.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αύξηση των θανάτων κρατουμένων. Το 2025 εξετάστηκαν 20 υποθέσεις θανάτων, οι περισσότερες μέσα σε αστυνομικά τμήματα, με τις σχετικές έρευνες να επιστρέφονται επανειλημμένα ως ελλιπείς. Ένα κράτος που στερεί την ελευθερία ενός ανθρώπου αναλαμβάνει και την ευθύνη για τη ζωή του. Όταν αυτή η ευθύνη μετατρέπεται σε ατιμωρησία, δεν μιλάμε για «αστοχίες», αλλά για θεσμική αποτυχία.

Η έκθεση καταγράφει επίσης την κατάχρηση χειροβομβίδων κρότου-λάμψης στις διαδηλώσεις. Όπλα που θα έπρεπε να χρησιμοποιούνται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις μετατρέπονται σε καθημερινό μέσο καταστολής, ακόμη και με ευθεία βολή, προκαλώντας σοβαρούς τραυματισμούς σε διαδηλωτές, φοιτητές και δημοσιογράφους. Κι όμως, σχεδόν όλες οι εσωτερικές έρευνες καταλήγουν ότι η χρήση τους ήταν… «νόμιμη».

Δεν λείπει φυσικά ούτε το πολύνεκρο ναυάγιο της Πύλου. Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει εντοπίσει σαφείς ενδείξεις ποινικών και πειθαρχικών ευθυνών ανώτερων στελεχών του Λιμενικού. Αντί όμως να διευκολύνει τη διερεύνηση, η κυβέρνηση συνεχίζει την τακτική των καθυστερήσεων και της αμφισβήτησης ακόμη και του ίδιου του πορίσματος, επιβεβαιώνοντας ότι όταν πρόκειται για τις ευθύνες του κρατικού μηχανισμού, η συγκάλυψη αποτελεί πολιτική επιλογή.

Όλα αυτά δεν συνιστούν απλή κακοδιοίκηση. Συνθέτουν την εικόνα ενός κράτους που αντιμετωπίζει την κοινωνία ως ύποπτο πληθυσμό. Ενός κράτους όπου η καταστολή μετατρέπεται σε βασικό εργαλείο διακυβέρνησης και η λογοδοσία σε ανεπιθύμητη πολυτέλεια.

Το δόγμα «Νόμος και Τάξη» της κυβέρνησης Μητσοτάκη δεν περιορίζεται στην αυστηροποίηση των ποινών ή στην ενίσχυση της αστυνόμευσης. Μεταφράζεται καθημερινά σε ξυλοδαρμούς διαδηλωτών, αυθαίρετες προσαγωγές, επιθέσεις σε φοιτητές, δημοσιογράφους και εργαζόμενους, σε βία απέναντι σε πρόσφυγες και μετανάστες, σε επιχειρήσεις εκφοβισμού απέναντι σε κάθε κοινωνική αντίσταση.

Την ίδια ώρα που κυβερνητικοί παράγοντες και φιλικά μέσα ενημέρωσης εμφανίζουν τους διαδηλωτές ως τη μεγαλύτερη απειλή για την «κοινωνική ειρήνη» και τον τουρισμό, η ίδια η πραγματικότητα αποδεικνύει ότι η μεγαλύτερη απειλή για το κράτος δικαίου είναι η ανεξέλεγκτη δράση των ίδιων των σωμάτων ασφαλείας και η πολιτική προστασία που απολαμβάνουν.

Το κίνημα δεν περίμενε την Έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη για να μάθει τι συμβαίνει. Το ζει καθημερινά στους δρόμους, στις απεργίες, στις πορείες, στις σχολές και στις γειτονιές. Η έκθεση, όμως, έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί αποτελεί μια επίσημη επιβεβαίωση όσων η κυβέρνηση επιχειρεί συστηματικά να αποκρύψει.

Η κρατική βία δεν είναι εξαίρεση.

Είναι συνειδητή πολιτική επιλογή.

Και απέναντι σε αυτήν δεν υπάρχει άλλος δρόμος από τη συλλογική οργάνωση, την αλληλεγγύη και την ανυποχώρητη διεκδίκηση δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών.

Δεν θα συνηθίσουμε την κρατική βία.

Δεν θα αποδεχτούμε την ατιμωρησία ως κανονικότητα.

Γιατί όταν η αυθαιρεσία γίνεται θεσμός, η αντίσταση γίνεται δημοκρατικό καθήκον.