Το βαρέλι της εγχώριας μιντιακής προπαγάνδας και του σκοταδισμού φαίνεται πως δεν έχει πάτο. Τις τελευταίες ημέρες, μεγάλα ειδησεογραφικά sites και τηλεοπτικά δίκτυα επιδόθηκαν σε ένα ακόμη ρεσιτάλ ανορθολογισμού, σερβίροντας στο κοινό ένα κατασκευασμένο «θαύμα» με φόντο τα Καλάβρυτα.

Αυτή τη φορά, επιστρατεύτηκαν… άλογα.

Μια απολύτως φυσιολογική κίνηση των ζώων —είτε ως αποτέλεσμα εκπαίδευσης, είτε λόγω της πίεσης του χαλιναριού, είτε απλώς από προσδοκία τροφής— βαφτίστηκε με περισσό θράσος «προσκύνημα», ικανό δήθεν να προκαλέσει «ρίγη δέους».

Κι εδώ ακριβώς βρίσκεται το πραγματικό ζήτημα. Δεν πρόκειται απλώς για μια γραφική ιστορία ή για ακόμη ένα ευτελές clickbait. Πρόκειται για την κανονικοποίηση του ανορθολογισμού και την εμπορευματοποίηση της δεισιδαιμονίας από ένα μιντιακό σύστημα που έχει κάνει την παραπλάνηση καθημερινή πρακτική.

Όταν μια συμπεριφορά ζώων παρουσιάζεται ως «υπερφυσικό σημάδι», η λογική υποχωρεί μπροστά στο θέαμα. Η επιστημονική εξήγηση αντικαθίσταται από τον μύθο και η κριτική σκέψη από το εύκολο «θαύμα». Όσο πιο εντυπωσιακή η ανοησία, τόσο περισσότερα κλικ, τόσο μεγαλύτερη η τηλεθέαση.

Και όλα αυτά δεν συμβαίνουν σε κοινωνικό κενό.

Την ώρα που εκατομμύρια άνθρωποι στενάζουν κάτω από την ακρίβεια, την εργασιακή ανασφάλεια, τη φτωχοποίηση και τη διάλυση βασικών δημόσιων δομών, οι βαρόνοι της ενημέρωσης επιλέγουν να στρέψουν το βλέμμα αλλού. Στα «θαύματα», στα μεταφυσικά σημάδια και στις ιστορίες που δεν απαιτούν καμία κοινωνική ανάλυση.

Γιατί η πραγματικότητα είναι ενοχλητική. Ενοχλητικό είναι να μιλήσεις για την εκμετάλλευση, για την ταξική ανισότητα, για τις πολιτικές που γεννούν φτώχεια και ανασφάλεια. Ενοχλητικό είναι να καλλιεργήσεις την αμφισβήτηση, την επιστημονική σκέψη και την κοινωνική συνείδηση.

Πολύ πιο βολικό είναι να πεις στον άνθρωπο που αγωνιά για το αύριο ότι πρέπει να περιμένει ένα «θαύμα».

Ο ανορθολογισμός, λοιπόν, δεν είναι απλώς μια ακίνδυνη γραφικότητα. Όταν προβάλλεται συστηματικά και μαζικά, λειτουργεί ως μηχανισμός αποπροσανατολισμού. Μετατρέπει την κοινωνική πραγματικότητα σε μεταφυσικό θέαμα και την ανάγκη για συλλογική δράση σε μοιρολατρία.

Απέναντι στα κατασκευασμένα «θαύματα» των media, εμείς δεν έχουμε ανάγκη από περισσότερο σκοτάδι. Έχουμε ανάγκη από ορθολογισμό, επιστημονική σκέψη, κριτική συνείδηση και κοινωνική χειραφέτηση.

Γιατί τα άλογα δεν «προσκυνούν». Και οι άνθρωποι δεν πρέπει να προσκυνούν την ανοησία.