Η αποκάλυψη της Gladio στην Ιταλία από τον Τζούλιο Αντρεότι, σαν σήμερα,  στις 24 Οκτώβρη 1990 ξέσκισε τα προπετάσματα του Ψυχρού Πολέμου. Αποδείχθηκε περίτρανα ότι οι δυτικές αστικές δημοκρατίες, υπό την καθοδήγηση της CIA και του ΝΑΤΟ, είχαν στήσει έναν «αόρατο», παρακρατικό στρατό σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα. Η επίσημη δικαιολογία ήταν η «αντιμετώπιση σοβιετικής εισβολής» μέσω δικτύων stay-behind. Η ιστορική πραγματικότητα, όμως, ήταν εντελώς διαφορετική: Στόχος ήταν ο «εσωτερικός εχθρός», δηλαδή το εργατικό κίνημα, το κομμουνιστικό κόμμα και η Αριστερά.

Στην Ελλάδα, ο μηχανισμός αυτός έφερε το άκρως χαρακτηριστικό και μακάβριο όνομα «Κόκκινη Προβιά» (Operation Sheepskin). Μιλάμε για ένα βαθύ παρακρατικό καρκίνωμα που καθόρισε τη μετεμφυλιακή ιστορία του τόπου.

Η γέννηση του εγχώριου παρακράτους

Η «δική» μας Κόκκινη Προβιά θεμελιώθηκε επίσημα στις 25 Μάρτη 1955. Εκείνη την ημέρα υπογράφτηκε μια άκρως απόρρητη συμφωνία ανάμεσα στον τότε Πρωθυπουργό και στρατάρχη Αλέξανδρο Παπάγο, τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνο Δόβα, και τον επικεφαλής των επιχειρήσεων της CIA, στρατηγό Λούσιαν Τράσκοτ. Η συμφωνία αυτή ανανεώθηκε επίσημα στις 3 Μάη 1960, με κομβικό οργανωτή τον ομογενή πράκτορα της CIA Τομ Καραμεσίνη, ο οποίος αργότερα μετατέθηκε στη Ρώμη για να συντονίσει και την ιταλική Gladio.

Ο στρατός αυτός στήθηκε έξω από κάθε κοινοβουλευτικό έλεγχο και συντάχθηκε με τις ευλογίες του Παλατιού και των πιο αντιδραστικών κύκλων της άρχουσας τάξης.

Δομή, όπλα και χρυσές λίρες στα βουνά

Η Κόκκινη Προβιά δεν ήταν μια οργάνωση στα χαρτιά, αλλά ένας πλήρως εξοπλισμένος μηχανισμός:

• Το έμψυχο δυναμικό αποτελούνταν από έναν σκληρό πυρήνα περίπου 1.500 έως 3.500 επίλεκτων ατόμων, με συνολική δύναμη κρούσης που μπορούσε να κινητοποιήσει χιλιάδες παρακρατικούς.

• Η οργάνωση συνδέθηκε οργανικά με τις ειδικές δυνάμεις του στρατού (ΛΟΚ – Λόχοι Ορεινών Καταδρομών) και στελεχώθηκε από σκληρούς αντικομμουνιστές, δωσίλογους της Κατοχής και φασιστικά στοιχεία.

• Σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια –σε βουνά, σπηλιές, ακόμα και σε υπόγεια δημοσίων κτιρίων της Αθήνας– είχαν δημιουργηθεί περισσότερες από 100 μυστικές κρύπτες. Μέσα σε αυτές υπήρχαν θαμμένα σύγχρονα όπλα, πυρομαχικά, ασύρματοι, ρευστό και χιλιάδες χρυσές λίρες για τη χρηματοδότηση δολιοφθορών και προβοκατσιών.

Η προβοκάτσια ως μέσο πολιτικής επικράτησης

Η δράση της Κόκκινης Προβιάς δεν περιορίστηκε σε ασκήσεις ετοιμότητας. Ο μηχανισμός παρενέβαινε διαρκώς στην πολιτική ζωή του τόπου, εφαρμόζοντας τη «Στρατηγική της Έντασης». Στόχος ήταν η τρομοκράτηση του πληθυσμού, ώστε να αποτραπεί η άνοδος οποιασδήποτε προοδευτικής ή αριστερής κυβέρνησης.

Η οργάνωση διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στο εκλογικό πραξικόπημα της βίας και νοθείας το 1961, ενώ αποτέλεσε τη μαγιά και το έτοιμο δίκτυο που χρησιμοποίησε η Χούντα των Συνταγματαρχών για την επιβολή του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967. Ήταν το δίκτυο της CIA που έδωσε τις λίστες για τις άμεσες συλλήψεις και εκτοπίσεις χιλιάδων κομμουνιστών και αγωνιστών με το που βγήκαν τα τανκς.

Η «διάλυση» και το δίδαγμα για το σήμερα

Η οργάνωση άρχισε να αποδομείται σταδιακά κατά τη δεκαετία του ’80 και διαλύθηκε επίσημα το 1990, σχεδόν ταυτόχρονα με τις διεθνείς αποκαλύψεις. Ο τότε Υπουργός Άμυνας, Νίκος Κουρής, και ο Ανδρέας Παπανδρέου επιβεβαίωσαν τη διάλυση των υπολειμμάτων του δικτύου stay-behind στην Ελλάδα.

Η ιστορία της «Κόκκινης Προβιάς» προσφέρει ένα αμείλικτο δίδαγμα: Το αστικό κράτος δεν διστάζει ποτέ να συμμαχήσει με τον φασισμό και το έγκλημα, να παρακάμψει τους δικούς του νόμους και να στήσει δολοφονικούς παρακρατικούς μηχανισμούς, όταν νιώθει ότι απειλείται η κυριαρχία του.

Τα «πλυντήρια» της αστυνομικής βίας, οι δικαστικές ασυλίες των σύγχρονων ένστολων δραστών και η κρατική καταστολή που βιώνουμε σήμερα, είναι η ιστορική συνέχεια αυτού του ίδιου σάπιου DNA.