Υπάρχουν ορισμένα δημοσιεύματα που, όταν τα βάλεις δίπλα δίπλα, λένε πολύ περισσότερα απ’ όσα θα μπορούσε να πει μια ολόκληρη κυβερνητική ομιλία περί ανάπτυξης, οικονομικής προόδου και βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου.

Τρία τέτοια δημοσιεύματα, που είδαν το φως της δημοσιότητας, αποτυπώνουν με ιδιαίτερα χαρακτηριστικό τρόπο την κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα στη σημερινή Ελλάδα. Μια πραγματικότητα που έχει δύο πρόσωπα: από τη μία, εκείνους που εισπράττουν, διαχειρίζονται και μοιράζουν τον πλούτο και, από την άλλη, τη μεγάλη κοινωνική πλειονότητα που παλεύει καθημερινά για την επιβίωση.

Ας δούμε τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία.

Πρώτο: Τα εισοδήματα από ακίνητη περιουσία αυξήθηκαν πάνω από 40% μέσα σε τρία χρόνια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, τα δηλωμένα εισοδήματα από ακίνητη περιουσία αυξήθηκαν από 6,62 δισ. ευρώ το 2021 σε 9,28 δισ. ευρώ το 2024. Μιλάμε για επιπλέον 2,66 δισ. ευρώ μέσα σε τρία χρόνια!

Το μέσο δηλωθέν εισόδημα ανά φορολογική δήλωση ανέβηκε από 3.991 ευρώ το 2021 σε 5.108 ευρώ το 2024.

Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκεται και η εκρηκτική άνοδος των ενοικίων, η οποία μετατρέπει τη στέγαση σε δυσβάσταχτο οικονομικό βάρος για εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά.

Οι μισοί Έλληνες δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν μια έκτακτη οικονομική δαπάνη! Τα στοιχεία της Eurostat για το 2025 είναι αποκαλυπτικά και ιδιαίτερα ανησυχητικά. Το 50,5% του πληθυσμού στην Ελλάδα δηλώνει ότι αδυνατεί να καλύψει μια απρόβλεπτη οικονομική δαπάνη από δικούς του πόρους. Πρόκειται για αύξηση 6,6 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με το 2024, όταν το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 43,9%. Για να αντιληφθούμε το μέγεθος του προβλήματος, ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στο 29,2%.

Δηλαδή, περισσότεροι από τους μισούς κατοίκους της χώρας δεν έχουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν ένα έκτακτο έξοδο, μια βλάβη στο αυτοκίνητο, μια χαλασμένη ηλεκτρική συσκευή ή έναν απρόβλεπτο λογαριασμό, χωρίς να καταφύγουν σε δανεισμό ή οικονομική βοήθεια.

Αυτή είναι η καθημερινότητα των ανθρώπων που μετρούν και το τελευταίο ευρώ μέχρι το τέλος του μήνα.

Φωτογραφικοί διαγωνισμοί, απευθείας αναθέσεις και δημόσιο χρήμα χωρίς ουσιαστικό ανταγωνισμό.

Το σημερινό ρεπορτάζ της Μαρίας Παναγιώτου στην εφημερίδα «Δημοκρατία», βασισμένο στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αναδεικνύει μια ακόμη πλευρά της ίδιας οικονομικής πραγματικότητας.

Το 43% των συμβάσεων που ανατέθηκαν κατόπιν διαγωνισμού συγκέντρωσε μόλις μία προσφορά. Το αντίστοιχο ποσοστό στις διαδικασίες εξαιρετικής ανάθεσης έφτασε το 61%.

Παράλληλα, για τους φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα που εξετάζονται στην έκθεση, το 90% των φορέων ανέθεσε τα σχετικά έργα με απευθείας ανάθεση. Το 85% της αξίας των συμβάσεων, περίπου 7,6 εκατομμύρια ευρώ, κατευθύνθηκε μέσω αυτής της διαδικασίας, ενώ σημαντικό μέρος των συμβάσεων συγκεντρώθηκε στους οκτώ πρώτους αναδόχους.

Η ύπαρξη μίας μόνο προσφοράς αποτελεί, ένα σοβαρό ζήτημα για τον ανταγωνισμό, και σε αρκετές περιπτώσεις δίνει την αίσθηση φωτογραφικού διαγωνισμού.  

Και σαν να μην έφταναν αυτά, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταγράφει αύξηση των απλήρωτων και ληξιπρόθεσμων οφειλών. Οι συνολικές οφειλές προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία έφτασαν τα 165,18 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 66,5% του ΑΕΠ. 

Και τώρα ας βάλουμε όλα αυτά τα στοιχεία δίπλα δίπλα. Από τη μία, αυξάνονται τα εισοδήματα από ακίνητη περιουσία, αντιλαμβανόμαστε όλοι/ες ποιοι την διαθέτουν, την ώρα που η στέγη γίνεται απλησίαστη για ολοένα και περισσότερους εργαζόμενους και λαϊκές οικογένειες. Από την άλλη, η Eurostat καταγράφει ότι ένας στους δύο κατοίκους αυτής της χώρας δεν μπορεί να αντιμετωπίσει ούτε μια έκτακτη οικονομική ανάγκη.

Και στο μεταξύ, το δημόσιο χρήμα διακινείται μέσα από ένα σύστημα αναθέσεων στο οποίο το Ελεγκτικό Συνέδριο εντοπίζει σοβαρά προβλήματα ανταγωνισμού, ελλείψεις ελέγχου και αδυναμίες διαφάνειας.

Αυτή είναι η μεγάλη αντίφαση της ελληνικής οικονομίας.

Μπορεί οι κυβερνητικές ανακοινώσεις να μιλούν για ανάπτυξη, επενδύσεις, αύξηση εισοδημάτων και δημοσιονομική σταθερότητα. Όμως οι αριθμοί αποκαλύπτουν μια διαφορετική εικόνα: η οικονομική μεγέθυνση δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε καλύτερη ζωή για την κοινωνική πλειονότητα.

Γιατί το ερώτημα που μπαίνει είναι: ανάπτυξη για ποιον και με ποιους όρους; Για τον εργαζόμενο που πληρώνει το μισό του μισθού του στο ενοίκιο; Για τον συνταξιούχο που μετράει τα ευρώ μέχρι το τέλος του μήνα; Για τη νέα οικογένεια που αδυνατεί να αποκτήσει σπίτι; Για τον μικρό επαγγελματία που πνίγεται στα χρέη; Ή μήπως για εκείνους που διαθέτουν ακίνητη περιουσία, εισπράττουν ολοένα υψηλότερα μισθώματα και δραστηριοποιούνται σε μια οικονομία όπου η πρόσβαση στους δημόσιους πόρους και στις κρατικές συμβάσεις αποτελεί πεδίο διαρκούς ανταγωνισμού;

Το ζήτημα δεν είναι απλώς λογιστικό. Είναι βαθιά κοινωνικό και ταξικό.

Μια κοινωνία στην οποία ο πλούτος και οι οικονομικές ευκαιρίες κατανέμονται άνισα, ενώ η μεγάλη πλειονότητα δυσκολεύεται να καλύψει στοιχειώδεις ανάγκες, δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως κοινωνία ευημερίας.

Και όσο οι κυβερνητικοί πανηγυρισμοί για τους δείκτες ανάπτυξης απέχουν από την καθημερινή εμπειρία των εργαζομένων και των λαϊκών νοικοκυριών, τόσο πιο επιτακτικό γίνεται το ερώτημα: Ανάπτυξη για τους πολλούς ή κερδοφορία για τους λίγους, με τον λογαριασμό να καταλήγει και πάλι στην κοινωνική πλειονότητα;