Πρόταση για Κυριακάτικο ανάγνωσμα

Nov 16, 2026 | Πολιτισμός | 0 comments

Του Γ. Γ.

Το παρακάτω κείμενο είναι ένα κεφάλαιο από το βιβλίο του Γιώργου Σκαμπαρδώνη «Όλα βαίνουν καλώς εναντίον μας». Πρόκειται για ένα βιβλίο γεμάτο χρώματα και εικόνες που σε μεταφέρει σε μια άλλη εποχή, στον Πειραιά, τότε που οι πρόσφυγες εκεί ζούσαν σε παράγκες και το ρεμπέτικο ήταν απαγορευμένο. Το βιβλίο επικεντρώνεται στην ζωή του «πατριάρχη» του ρεμπέτικου Μάρκου Βαμβακάρη.

Πάρε το πράγμα και σφάξ’ το

Θα ήταν σχεδόν μεσημεράκι κατά τις δώδεκα και μίση αυτήν την άνοιξη του 1932, στα Σφαγεία Πειραιώς. Στον ευρύ, εξωτερικό, περιφραγμένο χώρο, κοντά στο σύρμα, ο Μάρκος, ψηλός, σωματώδης, ντυμένος χασάπης, 27 χρονών, με ματωμένη ποδιά, μπότες, σκούφο και μαχαίρι στη ζώνη, κουβαλάει ένα μικρό δεμάτι σανό.

Πηγαίνει στην άκρη, όπου είναι δεμένο ένα μοσχαράκι έξι-εφτά μηνών, με χαλκά και σκοινί. Δίπλα, ένας κουβάς νερό. Λίγες σβουνιές πιο εκεί. Ο Μάρκος το πλησιάζει και του χαϊδεύει το κεφάλι τρυφερά. Το μοσχαράκι τού γλείφει με τη γλωσσάρα του τα χέρια. Οι δυο τους έχουνε πολύ αγαπητική σχέση από καιρό – το ξαναχαϊδεύει στην πλάτη, στα πλευρά.

– Μαριώ μου, όμορφη, Μαριώ…

Του δίνει λίγα χόρτα στο στόμα και μετά αφήνει το δεμάτι. Του κάνει ακόμα ένα χάδι γύρω απ’ τα μάτια. Μετά πάει πιο εκεί και διευθετεί καλά τον κουβά. Ξανακοιτάζει επίμονα, τρυφερά τη Μαριώ και γυρίζει προς τα Σφαγεία.

Στην άκρη της περίφραξης, μετά το κτίσμα, η θάλασσα είναι κόκκινη-βυσσινιά στην άκρη, στο μέρος όπου χύνεται το αίμα απ’ τα σφαγμένα ζώα, και σιγά σιγά προς το βάθος μπλεδιάζει, σκουραίνει.

Ο Μάρκος μπαίνει στα Σφαγεία. Κι ενώ προχωρεί, παίρνει το μάτι του κομματιαστές, φευγαλέες σκηνές σφαγής – ακούει θανατερά μουγκανητά. Πιο εκεί, άλλοι εκδοροσφαγείς φουσκώνουν ζώα και τα γδέρνουν ψυχρά, αδιάφορα, σαν να καθαρίζουν ένα αχλάδι – κάποιος νεαρός χασάπης τού λέει:

–              Μάρκο, τράβα μέσα, σε θέλει το αφεντικό…

Ο Μάρκος στρίβει στον διάδρομο και πάει και μπαίνει σε ένα υποτυπώδες γραφείο.

Μια αγριόφατσα μεγαλοχασάπη μουστακαλή είναι πίσω από έναν πάγκο, γεμάτον με χαρτιά και τιμολόγια. Ένα βαλσαμωμένο κατσίκι κι ένα αρνί είναι στημένα πάνω σε φτηνά ράφια. Δεξιά, πιο ψηλά, έχει ένα ζευγάρι κέρατα ταύρου, καρφωμένα στον τοίχο.

Ο Μάρκος στέκεται όρθιος.

Ο αρχιχασάπης, επαγγελματικά:

–              Μάρκο, στην πιάτσα έχει έλλειψη από ζώα… το αβέρτο τέλειωσε… πάρε σφάξε το μοσχαράκι που έχεις έξω, στο σύρμα…

Ο Μάρκος αιφνιδιάζεται. Σωπαίνει για λίγο και μετά, έκπληκτος:

–              Τι… τι λες τώρα… τη Μαριώ;…

Ο άλλος, σκυφτός, ψυχρά:

–              Ναι..

–              Δε… δεν γίνεται… Την… την έβγαλα ζωντανή από την κοιλιά της σφαγμένης μάνας της. Το… το έχω εδώ το ζώο εφτά μήνες και το ταΐζω ζάχαρη. Όλα τα παιδιά το αγαπάμε, το φροντίζουμε. Δεν γίνεται. Το μεγαλώνουμε, σαν μωρό… σαν παιδί…

Ο αρχιχασάπης, επιτακτικά:

–              Έχουμε έλλειψη, είπα. Πάρ’ το πράμα και σφάξ’ το. Τώρα. Άντε, τέλειωνε.

–              Δεν μπορώ… δεν γίνεται.

Ο άλλος πετιέται όρθιος και βρυχιέται:

–              Τόσα χρόνια σφάζεις ζώα εδώ μέσα, ρε… και τώρα τι…

Ο Μάρκος βγάζει, πετάει την ποδιά και τα μαχαίρια κάτω. Βουτάει απ’ τον λαιμό τον αρχιχασάπη και τον σέρνει και τον κολλάει στον τοίχο, λέγοντάς του έξαλλος:

–              Δεν το σφάζω, ρε παλιοκαργιόλη. Εγώ, τη Μαριώ δεν την σφάζω. Κι από σήμερα σταματάω αυτή τη δουλειά. Δεν αντέχω άλλο… παλιόπουστα, γαμώ τις πολυκατοικίες σου…

Τον σαβουρντίζει πάνω στον πάγκο και τον παρατάει μισοπεσμένο. Κι ενώ βγαίνει θυμωμένος από το γραφείο, ακούγεται η φωνή του άλλου:

–              Γυρνά, τότε, εκεί που ήσουνα, ρε, χαμάλη, στα καρβουνιάρικα. Τράβα πάλι να σαμαρωθείς στην πλάτη τη χαμαλίκα…

Απέξω έχουνε παρατήσει τη δουλειά και έχουνε μαζευτεί άλλοι χασάπηδες με μαχαίρια και ματωμένες ποδιές (σαν χορός τραγωδίας), και κοιτάζουνε σιωπηλοί, με λύπη, τον Μάρκο που βγαίνει ανάμεσά τους, μέσα στα αίματα, κρατώντας ένα μασάτι, κι ο Φραγκίσκος, ψηλός, γαλανομάτης, με μουστάκι, ωραίος άντρας, σκληρός, αψύς, αδερφός του Μάρκου.

Δίπλα τους, ένα ζώο με ανοιγμένη κοιλιά κρέμεται ανάποδα, στο τσιγκέλι – ένα ρυάκι από μαύρο αίμα τρέχει ήρεμα απ’ τον κομμένο λαιμό του στο δάπεδο.

Ο Μάρκος πάει δεξιά, σ’ ένα δωμάτιο-αποδυτήριο. Βγάζει τις μπότες, την ποδιά και τη φανέλα. Μπαίνει σε ένα απ’ τα πέντε καμαράκια-μπάνια και πλένεται καλά, σχολαστικά, με το λάστιχο. Σκουπίζεται με μια γαριασμένη πετσέτα. Ντύνεται, φοράει το παλιό κοστούμι, τη φανέλα και την τραγιάσκα που τα είχε κρεμασμένα σ’ ένα καρφί. Παίρνει τα βρόμικα ρούχα της δουλειάς και τα αφήνει στο ντουλάπι του, όπου έχει κρυμμένο ένα μπουζούκι. Βγάζει το όργανο με προσοχή και το σκεπάζει με τη ματωμένη ποδιά. Το φασκιώνει. Έπειτα το βάζει μέσα σ’ ένα τσουβάλι που το ’χει για θήκη.

Βγαίνει, κρατώντας το τσουβάλι με το μπουζούκι, περνάει μέσα από τους παγερούς χώρους σφαγής και εκδοράς, από ρυάκια με αίμα, εντόσθια, γδαρμένες κεφαλές και κρεμασμένα δέρματα. Μερικοί συνάδερφοι τον κοιτάζουνε, ενώ περνάει, μην ξέροντας τι να του πούνε.

Βγαίνει, περνάει τον περίβολο και στέκει στην έξοδο των Σφαγείων. Γυρίζει, βλέπει από μακριά το μοσχαράκι. Τον κοιτάζει κι αυτό σταθερά, παρακαλεστικά – σαν να ζητάει, σιωπηλά, βοήθεια. Ο Μάρκος κλείνει τα μάτια.

Ανασαίνει βαθιά τρεις φορές. Κοιτάζει πάνω, προς τον ουρανό . Ανασαίνει. Δεν ξέρει τι να κάνει. Τελικά, με δυσκολία. νιώθοντας μολυβένια τα πόδια του, στρέφει και φεύγει αργά, περπατώντας σκυφτός.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Σαν σήμερα 16/11/1951 η πρώτη καταδίκη του Ν.Μπελογιάννη και συντρόφων του σε θάνατο

Του Γ. Γ. Σαν σήμερα στις 16/11/1951 εκδίδεται η δικαστική απόφαση του Εκτακτου Στρατοδικείου που καταδικάζει τον Νίκο Μπελογιάννη και 11 συντρόφους του σε θάνατο κατηγορούμενοι βάση του Α.Ν. 509/1947 ότι έστησαν τον παράνομο μηχανισμό του ΚΚΕ. Απόφαση που προκάλεσε...

O στρατιώτης-οδηγός του τανκ που γκρέμισε την πύλη του Πολυτεχνείου σπάει τη σιωπή του και μιλάει πρώτη φορά για το μακελειό της 17ης Νοεμβρίου 1973. Εξομολόγηση Σοκ

Ο A. Σκευοφύλαξ, ο έφεδρος στρατιώτης του τεθωρακισμένου άρματος που εισέβαλε στο Πολυτεχνείο, σπάει την τριαντάχρονη σιωπή του και αποκαλύπτει όσα συνέβησαν τη μαύρη νύχτα που σημάδεψε τη σύγχρονη ελληνική ιστορία και στιγμάτισε για πάντα τη ζωή του. Πηγή: Το Βήμα –...

Σαν Σήμερα: 16 Νοέμβρη 1971, “φεύγει” ο Στράτος Παγιουμτζής, ο «Τεμπέλης» του Ρεμπέτικου

Σαν σήμερα, πριν από 55 χρόνια, στις 16 Νοέμβρη 1971, έσβησε στην Αθήνα ένας από τους τελευταίους μεγάλους του ρεμπέτικου τραγουδιού: ο Στράτος Παγιουμτζής. Ο «Τεμπέλης», όπως τον αποκαλούσαν οι φίλοι και οι θαυμαστές του, δεν ήταν απλώς ένας τραγουδιστής με φωνή που...

Μια ιστορική αναδρομή για το πως η Δεξιά καλύπτει τους παιδοβιαστές που είναι στελέχη της. Την Δευτέρα, 16 Νοέμβρη, ξεκινάει το Εφετείο για τον μαστροπό βιαστή Ηλία Μίχο

Αύριο, Δευτέρα, 16 Νοέμβρη, ξεκινά σε δεύτερο βαθμό η δίκη του Ηλία Μίχου, πρώην μέλους της Νέας Δημοκρατίας, και δημόσιου νεοδημοκρατικού παράγοντα πρωτοδίκως καταδικασμένου για τον βιασμό και μαστροπία της 12χρονης από τον Κολωνό. Η Επιτροπή Αλληλεγγύης στη 12χρονη...

Γιατί χρωστούν τα καπιταλιστικά κράτη, ακόμη κι όταν έχουν δικό τους νόμισμα; Ποιοι είναι οι πιστωτές και ποιος πληρώνει τον λογαριασμό;

Από τον αναγνώστη μας Κώστα Απ. πήραμε το διπλανό μήνυμα, μαζί με ένα γράφημα που παρουσιάζει το δημόσιο χρέος διαφόρων κρατών. Θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε τηλεγραφικά, γιατί πίσω από τα εντυπωσιακά τρισεκατομμύρια κρύβεται μια ολόκληρη οικονομική και κοινωνική...

Πολυτεχνείο: Τα συνθήματα – Με «λογική» και «λύσσα»

Η γκάμα των κοινωνικών και πολιτικών προταγμάτων στην έντυπη και προφορική ρητορική της εξέγερσης σε μια αρμονική συνύπαρξη τάσεων, ρευμάτων και «αντοχών» του καθενός Της Βασιλικής Λάζου, Ιστορικού, διδάσκουσας τμήματος Πολιτικών Επιστημών ΑΠΘ, – Documento Tις ημέρες...

«Ο νόμος ισχύει για όλους» – Με το γάντι στους υμνητές των ναζί, με χειροπέδες στους αντιεξουσιαστές

Του Γιώργη Γιαννακέλλη Με μια ανακοίνωση-μνημείο υποκρισίας, το Αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ. –κατ’ εντολή του σερίφη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη– μας ενημέρωσε σήμερα ότι «ο νόμος ισχύει και εφαρμόζεται για όλους». Αφορμή; Ένας αστυνομικός έλεγχος τα ξημερώματα στο Κολωνάκι σε όχημα...

Δυο σκέψεις με αφορμή μια ενέργεια της 17 Ν., που έγινε σαν σήμερα το 1983

Του Γ. Γ. Σαν σήμερα στις 15 Νοέμβρη του 1983, η Ε.Ο. 17 Νοέμβρη πραγματοποιεί άλλη μια εντυπωσιακή ενέργεια εκτελώντας τον προϊσταμένου της αμερικανικής στρατιωτικής αποστολής Jusmagg, Τζορτζ Τσάντες και τον οδηγό του Νίκο Βελούτσο. “Αποφασίσαμε να χτυπήσουμε σήμερα...

Π. Τσάκος – Β. Μυτιληναίος: Όταν τα κέρδη τους σκοτώνουν το περιβάλλον, τη γεωργία, την αγροτική παραγωγή και καλλιέργεια, ερημώνουν την ύπαιθρο και τα χωριά μας. Ένα τερατώδη φαραωνικό έργο που έστω και τώρα πρέπει να ακυρωθεί.

Πηγή: Αντώνης Νταλακογεώργος - Πρόεδρος ΠΕΝΕΝ Μια προκλητική εκδήλωση στο Δομοκό που έστησαν οι γνωστοί μεγαλοκαρχαρίες που βρίσκονται στην κορυφή της επιχειρηματικής ελίτ της χώρας μας έκανε ευρύτερα γνωστό το τερατώδες έργο που επιχειρείται με την εγκατάσταση...

Τραγωδία στη Φυλή: Στα κρατητήρια δύο ανήλικα κοριτσάκια και η μητέρα τους, επειδή το «έγκλημά» τους είναι η φτώχεια!

Του Γιώργη Γιαννακέλλη Από τα μαγκάλια της Θεσσαλονίκης και της Λάρισας, στις συλλήψεις φτωχών οικογενειών στο Ζεφύρι. Το αστικό κράτος, αντί να αναλάβει τις εγκληματικές του ευθύνες για τον χαμό των δύο πυροσβεστών, ποινικοποιεί την εξαθλίωση του λαού. Πριν από...

Επιλεγμένα Video