Οι ελληνικές αστυνομικές και δικαστικές αρχές δείχνουν το χειρότερο πρόσωπο της ελληνικής «φιλοξενίας», ενώ το καθεστώς του Ασαντ έχει απαγορεύσει να ανανεώνονται τα διαβατήρια των Σύρων που βρίσκονται στο εξωτερικό

*Του Δημήτρη Αγγελίδη

«Εμείς οι Σύροι νιώθουμε σοκ όταν ακούμε για τους Σύρους πρόσφυγες. Δεν το είχαμε συνηθίσει. Είχαμε συνηθίσει να ανοίγουμε εμείς τα σπίτια μας σε μετανάστες και πρόσφυγες. Αρμένιοι από το 1911, Τουρκοκρητικοί από την ανταλλαγή – πολίτες πρώτης κατηγορίας σήμερα στη Συρία. Ιρακινοί, Παλαιστίνιοι, Λιβανέζοι πρόσφυγες».

Ο Ασραφ Χάσνο είναι ο γενικός γραμματέας του Συλλόγου Αποδήμων Ελεύθερων Σύριων Ελλάδος, της μόνης συλλογικότητας Σύρων στην Ελλάδα, που οργανώνει σήμερα ημερίδα για να ευαισθητοποιήσει τους Ελληνες για την ανθρωπιστική καταστροφή του εμφύλιου πολέμου και να ενημερώσει για το ανθρωπιστικό δράμα των Σύρων προσφύγων στην Ελλάδα.

Ξεπερνούν τις 100 χιλιάδες τα θύματα, χωρίς να μετριούνται τα θύματα της επίθεσης με χημικά στη Δαμασκό. Σε δύο εκατομμύρια υπολογίζονται οι πρόσφυγες, απ’ τους οποίους το ένα εκατομμύριο παιδιά, τα περισσότερα κάτω από 11 χρόνων. Απέναντι σ’ αυτό το μαζικότερο κύμα προσφύγων από τη γενοκτονία της Ρουάντα το 1994, οι ελληνικές αστυνομικές και δικαστικές αρχές δείχνουν το χειρότερο πρόσωπο της ελληνικής «φιλοξενίας», όπως εννοεί τον όρο ο Νίκος Δένδιας και ο «Ξένιος Ζευς» του.

Σύμφωνα με στοιχεία της Υπατης Αρμοστείας, το 2012, χρονιά κατά την οποία υπερτετραπλασιάστηκαν οι πρόσφυγες από τη Συρία στην Ελλάδα, απορρίφθηκαν 150 αιτήματα ασύλου σε πρώτο βαθμό και έγιναν δεκτά μόνο δύο. Η Αρχή Προσφυγών που εξετάζει τα αιτήματα σε δεύτερο βαθμό δεν απέρριψε κανένα, ωστόσο πολλοί Σύροι έμειναν κρατούμενοι για μήνες. Περιπτώσεις εξόφθαλμης παραβίασης του διεθνούς δικαίου, όπως αυτή του Σύρου αξιωματικού της πολεμικής αεροπορίας που λιποτάκτησε τον Ιανουάριο. Τον συνέλαβαν και τον κρατούσαν στην Αλεξανδρούπολη προς απέλαση, παρόλο που αν επέστρεφε στη χώρα του ήταν βέβαιη η εκτέλεση η δική του και των δικών του. Και όμως, το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αλεξανδρούπολης απέρριψε τις ενστάσεις του για την απόρριψη του αιτήματος ασύλου.

Η απροκάλυπτη παραβίαση της νομιμότητας εκ μέρους των αρχών αναγκάζει τα θύματα να καταφύγουν σε μη νόμιμους τρόπους για να σώσουν τη ζωή τους. Σήμερα, ο αεροπόρος έχει φύγει από την Ελλάδα για την Ευρώπη, πληρώνοντας αδρά κάποιον δουλέμπορο.

Αλλη τραγική περίπτωση: η οικογένεια δύο Σύρων με τρία ανήλικα παιδιά, που πνίγηκαν στη Λέσβο στην προσπάθειά τους να έρθουν στην Ελλάδα. Η οικογένεια ζούσε παλιότερα στη χώρα μας με νόμιμη άδεια παραμονής. Τα παιδιά είχαν γεννηθεί εδώ. «Ο άνθρωπος είχε εργαστήρια εδώ, με φασόν δούλευε. Με την κρίση, έφυγαν το 2010, όπως έφυγαν περισσότεροι από 8 χιλιάδες Σύροι που ζούσαν στην Ελλάδα. Οι συγκεκριμένοι επέστρεψαν στο Χαλέπι. Εναν χρόνο μετά, ξέσπασε ο πόλεμος. Σηκώθηκαν να έρθουν στην Ελλάδα. Εφτασαν στα σύνορα, έδειξαν την ελληνική ληξιαρχική πράξη γέννησης των παιδιών και τις παλιές άδειες παραμονής και παρακάλεσαν να μπουν στη χώρα. Τους γύρισαν πίσω. Αναγκάστηκαν να έρθουν παράνομα με το φουσκωτό και πνίγηκαν στη Λέσβο», λέει ο Ασραφ Χάσνο.

Τον Απρίλιο, ύστερα από πιέσεις του Συλλόγου, η αστυνομία έβγαλε επιτέλους εγκύκλιο που προβλέπει εξάμηνη αναβολή απέλασης όσων προέρχονται από τη Συρία, με δυνατότητα ανανέωσης. Δεν λύνει όλα τα προβλήματα, καθώς βάζει την προϋπόθεση να έχει ο πρόσφυγας μαζί του τα πρωτότυπα έγγραφα αναγνώρισης της ταυτότητάς του. «Ερχονται άνθρωποι από τη Συρία που δεν έχουν κανένα χαρτί που να αποδεικνύει ότι είναι Σύροι. Αυτοί μένουν στη φυλακή μήνες. Πώς να φέρουν όμως τέτοια χαρτιά; Αφού στη Συρία δεν λειτουργεί τίποτα», λέει ο κ. Χάσνο.

Το πρόβλημα έχει επιχειρηθεί να αντιμετωπιστεί με μια εξουσιοδότηση που έχει στα χέρια του ο γενικός γραμματέας του Συλλόγου, που επιτρέπει σε κάποιον που έχει σπίτι, νοικιασμένο ή ιδιόκτητο, να δηλώσει ότι θα φιλοξενήσει τον πρόσφυγα. Ωστόσο, αυτή η λύση δεν μπορεί να εφαρμοστεί για πολλούς κρατούμενους, ιδίως της επαρχίας.

Επιπλέον, το καθεστώς του Ασαντ έχει απαγορεύσει να ανανεώνονται τα διαβατήρια των Σύρων που βρίσκονται στο εξωτερικό. Αυτό σημαίνει ότι οι Σύροι της Ελλάδας δεν μπορούν να ανανεώσουν τις άδειες παραμονής τους, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να πέσουν θύμα του ζήλου της αστυνομίας ή να μην μπορούν να ταξιδέψουν έξω από την Ελλάδα.

Πολλοί Σύροι έχουν χάσει τα χρήματά τους από επιτήδειους που τους εκμεταλλεύονται. Μια τέτοια περίπτωση μας αφηγείται ο Αρεφ Αλομπέιντ, καθηγητής Γεωπολιτικής της Μέσης Ανατολής στη Σχολή Ευελπίδων, 23 χρόνια στην Ελλάδα. «Ηταν ένα ζευγάρι, 30 χρόνων ο άντρας, 25 η γυναίκα, με δύο παιδιά, 2 και 4 χρόνων. Είχαν ήδη πληρώσει 7 χιλιάδες για να έρθουν στην Ελλάδα. Τους προσέγγισε κάποιος στην Αχαρνών και τους υποσχέθηκε να τους βγάλει στη Σουηδία – παράδεισο για τους πρόσφυγες από τη Συρία. Τους ζήτησε 13 χιλιάδες ευρώ. Δέχτηκαν. Τους οδήγησε σ’ ένα σπίτι. Μέσα παραφύλαγαν κάποιοι. Ανέβασαν πρώτα τον άντρα, μετά τη γυναίκα. Τους χτύπησαν, τους άφησαν αναίσθητους, τους έγδυσαν από ρούχα και λεφτά. Κατάφερε και σηκώθηκε η γυναίκα, φώναξε ένα γείτονα, ειδοποίησαν την αστυνομία. Το τρομερό; Αντί να ψάξει η αστυνομία να βρει το κύκλωμα, έβαλαν φυλακή το ζευγάρι μαζί με τα παιδιά».

Τόσο ο Ασραφ Χάσνο όσο και ο Αρεφ Αλομπέιντ διηγούνται κι άλλες ιστορίες αστυνομικής κακομεταχείρισης και καταχρηστικής άσκησης εξουσίας. Τις αντιπαραβάλλουν με την εικόνα θαυμασμού για την Ελλάδα που είχαν στο μυαλό τους πριν έρθουν, μια εικόνα επηρεασμένη από τα θαυμαστά ερείπια των ελληνιστικών χρόνων με τα οποία είναι γεμάτη η Συρία.

«Διαπιστώνουμε μια έξαρση της ισλαμοφοβίας και στην Ελλάδα. Στον αραβικό και γενικότερα στον ισλαμικό κόσμο, η Ελλάδα έχει καλό όνομα. Η πραγματική κατάσταση δεν έχει φτάσει εκεί κάτω. Αν μεταφερθεί, θα έχει σοβαρό αντίκτυπο, τόσο στις οικονομικές σχέσεις όσο και στα ελληνικά συμφέροντα εξωτερικής πολιτικής. Τα αραβικά κράτη θα αναγκαστούν να στραφούν προς την Τουρκία», λέει ο Αρεφ Αλομπέιντ.

Σήμερα η ημερίδα στο Θησείο

Ο Σύλλογος Αποδήμων Ελεύθερων Σύριων Ελλάδος διοργανώνει ημερίδα σήμερα στις 8 μ.μ., στην αυλή του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (Ερμού 134-136, Θησείο). Θα μιλήσουν οι δημοσιογράφοι Κώστας Αρβανίτης από τον ρ/σ Στο Κόκκινο και Γιώργος Τσιάρας από την «Εφημερίδα των Συντακτών», ο Νικήτας Κανάκης από τους Γιατρούς του Κόσμου, εκπρόσωποι από την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, από τη Διεθνή Αμνηστία, από τη Διεθνή Πρωτοβουλία για την Ειρήνευση στη Συρία και από τον ΣΥΡΙΖΑ, τη ΔΗΜΑΡ και το ΠΑΣΟΚ. Θα παρέμβουν ο Thabet Abbara από την Ενωση Σύριων Αποδήμων, ο δημοσιογράφος Mahmoud Khouzam και ο Αρεφ Αλομπέιντ, καθηγητής Γεωπολιτικής της Μέσης Ανατολής στη Σχολή Ευελπίδων. Θα ακολουθήσει συναυλία με το ελληνικό συγκρότημα Clandestinos.

*Δημοσιεύθηκε στην “Εφημερίδα των Συντακτων” την Πέμπτη 29//8/2013