Υπάρ­χει, πραγ­μα­τι­κά, μια ενιαία αντί­λη­ψη για τις πο­λι­τι­κές δη­μό­σιας τάξης και εν γένει τις αντιε­γκλη­μα­τι­κές πο­λι­τι­κές; Υπάρ­χει, πράγ­μα­τι, ένας απο­λύ­τως κοινά απο­δε­κτός πυ­ρή­νας του τι πρέ­πει να κάνει το κρά­τος για να αι­σθά­νο­νται οι πο­λί­τες ασφα­λείς; Και ποια πραγ­μα­τι­κά είναι η σχέση ανά­με­σα στις δια­φο­ρε­τι­κές τυχόν αντι­λή­ψεις για τη δη­μό­σια τάξη και ασφά­λεια και στις δια­φο­ρε­τι­κές κοι­νω­νι­κές και πο­λι­τι­κές στρα­τη­γι­κές για τη χώρα;

Θα ξε­κι­νή­σω λέ­γο­ντας ότι πράγ­μα­τι μπο­ρεί να υπάρ­χει ένας ελά­χι­στος πυ­ρή­νας κοι­νών αντι­λή­ψε­ων. Από την πιο δεξιά ως την πιο ακραία αρι­στε­ρή  αντί­λη­ψη (πι­θα­νόν το φάσμα της αναρ­χί­ας να εξαι­ρεί­ται σε κά­ποιο βαθμό), όλοι συμ­φω­νού­με ότι δεν είναι επι­θυ­μη­τό να σφά­ζο­νται άν­θρω­ποι στη μέση του δρό­μου, να τραυ­μα­τί­ζο­νται άν­θρω­ποι, να προ­σβάλ­λο­νται ακόμη και τα πε­ριου­σια­κά δι­καιώ­μα­τα με έναν τρόπο βίας και αυ­το­δι­κί­ας. Φα­ντά­ζο­μαι ότι ακόμη και στο (με­τα­βα­τι­κό) σο­σια­λι­στι­κό κρά­τος, κάτι τέ­τοιο θα είναι τι­μω­ρή­σι­μο και κα­τα­στάλ­σι­μο. Ότι και εκεί θα υπάρ­χουν κα­τα­σταλ­τι­κοί μη­χα­νι­σμοί, φι­λι­κοί προς το λαό, που θα απο­τρέ­πουν κάτι τέ­τοιο. Ότι και εκεί θα υπάρ­χουν δι­κα­στή­ρια (πι­θα­νόν λαϊκά) που θα απο­νέ­μουν ποι­νές και κυ­ρώ­σεις για τέ­τοιες συ­μπε­ρι­φο­ρές.

Το πιο εν­δια­φέ­ρον δεν βρί­σκε­ται σε αυτά που ο Γ.Π. πε­ρι­γρά­φει αλλά σε όσα πα­ρα­λεί­πει να πε­ρι­γρά­ψει, αν και ως επι­στή­μων και κρι­τι­κός εγκλη­μα­το­λό­γος, τα γνω­ρί­ζει πολύ καλά. Η θε­μα­τι­κή της κα­τα­στο­λής στο σύγ­χρο­νο αλλά και στο πα­λιό­τε­ρο αστι­κό κρά­τος δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται στον πα­ρα­πά­νω «τε­χνι­κό» πυ­ρή­να της και μά­λι­στα ακόμη και αυτός ο «τε­χνι­κός» πυ­ρή­νας μπο­ρεί να ερ­μη­νευ­θεί και να εφαρ­μο­στεί με πολύ δια­φο­ρε­τι­κούς τρό­πους. Κα­ταρ­χήν, η πο­λι­τι­κή διά­στα­ση της κα­τα­στο­λής δεν είναι τε­χνι­κό ζή­τη­μα. Η κα­τα­στο­λή του αστι­κού κρά­τους δεν υπάρ­χει μόνο για να συλ­λαμ­βά­νει serial killers και βια­στές ή να εξαρ­θρώ­νει τη μαφία και τους δο­λο­φό­νους. Θα έλεγα μάλ­λον ότι αυτή η πα­ντού υπαρ­κτή και απο­δε­κτή διά­στα­ση δεν είναι καν η πρω­τεύ­ου­σα. Οι κα­τα­σταλ­τι­κοί μη­χα­νι­σμοί δια­φυ­λάσ­σουν κυ­ρί­αρ­χα το κρα­τι­κό μο­νο­πώ­λιο νό­μι­μης βίας καθώς και τα πε­ριου­σια­κά δι­καιώ­μα­τα της άρ­χου­σας τάξης απέ­να­ντι στα κι­νή­μα­τα και τις δυ­νά­μεις που επι­ζη­τούν την κοι­νω­νι­κή αλ­λα­γή και ιδίως τις δυ­νά­μεις που επι­ζη­τούν την αλ­λα­γή των πα­ρα­γω­γι­κών τα­ξι­κών σχέ­σε­ων. Αυτό ισχύ­ει σε όλο το πλά­τος της πο­λι­τι­κής κα­τα­στο­λής, από τις δια­δη­λώ­σεις και τις απερ­γί­ες, από τις κα­τα­λή­ψεις και τις ρι­ζο­σπα­στι­κές εκ­φρά­σεις γνώ­μης μέχρι (ορια­κά) την πα­ρέμ­βα­ση των μη­χα­νι­σμών σε συν­θή­κες οξεί­ας πο­λι­τι­κής κρί­σης ως «πρα­ξι­κό­πη­μα». Επί­σης, οι κα­τα­σταλ­τι­κοί μη­χα­νι­σμοί διώ­κουν αυ­το­νό­η­τα και το πο­λι­τι­κό έγκλη­μα είτε αυτό αφορά μια ει­ρη­νι­κή πο­λι­τι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά είτε μια αμ­φι­σβή­τη­ση του κρα­τι­κού μο­νο­πω­λί­ου βίας (από τη μορφή της αυ­το­ά­μυ­νας σε μια δια­δή­λω­ση μέχρι τη μορφή της πο­λι­τι­κής τρο­μο­κρα­τί­ας). Επί­σης, κα­τα­στέλ­λουν τα πιο αδύ­να­μα κομ­μά­τια της ερ­γα­τι­κής τάξης, τους άνερ­γους, τους με­τα­νά­στες, τους πρό­σφυ­γες και διώ­κουν τους δια­φο­ρε­τι­κούς/ές». Το πρώτο πράγ­μα που πρέ­πει να κάνει μια ρι­ζο­σπα­στι­κή Αρι­στε­ρά ως κυ­βερ­νη­τι­κή δύ­να­μη είναι να απο­δυ­να­μώ­σει την όψη αυτήν των κα­τα­σταλ­τι­κών μη­χα­νι­σμών, προ­στα­τεύ­ο­ντας έτσι τον εαυτό της αλλά και τις κοι­νω­νι­κές δυ­νά­μεις που εκ­προ­σω­πεί ή που υπε­ρα­σπί­ζε­ται. Οφεί­λει, δη­λα­δή, προ­ω­θώ­ντας τη δη­μο­κρα­τία έστω στο πλαί­σιο του αστι­κού κρά­τους να ενι­σχύ­σει την άσκη­ση των λαϊ­κών ελευ­θε­ριών, να δια­λύ­σει τα πραι­τω­ρια­νά σώ­μα­τα, να διώ­ξει τις βί­αιες φα­σι­στι­κές πρα­κτι­κές και να αμ­βλύ­νει (όχι να δια­λύ­σει, γιατί αυτό επι­τάσ­σει μια πιο μα­κρο­χρό­νια πο­λι­τι­κή στρα­τη­γι­κή) τη διά­στα­ση της πο­λι­τι­κής κα­τα­στο­λής. Υπάρ­χουν άμεσα μέτρα που πρέ­πει να λη­φθούν από την Αρι­στε­ρά του αυ­το­σε­βα­σμού -και όχι την Αρι­στε­ρά του τί­πο­τε- προς αυτήν την κα­τεύ­θυν­ση: κα­τάρ­γη­ση των ΜΑΤ που δεν προ­στα­τεύ­ουν παρά μόνο το αστι­κό κα­θε­στώς και τί­πο­τε πα­ρα­πά­νω, σχε­τι­κός εκ­δη­μο­κρα­τι­σμός της αστυ­νο­μί­ας, κα­τάρ­γη­ση των τρο­μο­νό­μων και των αυ­ταρ­χι­κών νο­μο­θε­σιών, εκ­δη­μο­κρα­τι­σμός των αδι­κη­μά­των για τις δια­δη­λώ­σεις και κα­τάρ­γη­ση του κου­κου­λο­νό­μου, κα­τάρ­γη­ση των φυ­λα­κών υψί­στης ασφα­λεί­ας και εξαν­θρω­πι­σμός των φυ­λα­κών, πε­ρισ­σό­τε­ρα και όχι λι­γό­τε­ρα δι­καιώ­μα­τα για τους κρα­τού­με­νους. Επί­σης, οι δι­κα­στές θα πρέ­πει να έχουν λι­γό­τε­ρα αυ­ταρ­χι­κά νο­μο­θε­τι­κά μέτρα στη διά­θε­σή τους προς υλο­ποί­η­ση. Αυτά τα μέτρα που μας θυ­μί­ζουν οι αναρ­χι­κοί -με τις όχι πά­ντο­τε ορθές πρα­κτι­κές τους- είναι δη­μο­κρα­τι­κά  μέτρα του προ­γράμ­μα­τος του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και πρέ­πει να λη­φθούν άμεσα και σε βάρος οιασ­δή­πο­τε άλλης σκο­πι­μό­τη­τας. Ο Γ.Π. γνω­ρί­ζει όλα τα πα­ρα­πά­νω ως κα­θη­γη­τής και μά­λι­στα ως κα­θη­γη­τής με κρι­τι­κό βλέμ­μα. Το ερώ­τη­μα -και ως προς αυτόν αλλά και προς την κυ­βέρ­νη­ση- είναι γιατί υπάρ­χει δι­σταγ­μός για τη συ­νο­λι­κό­τε­ρη προ­ώ­θη­σή τους. Μήπως έχουν δη­μο­σιο­νο­μι­κή επι­βά­ρυν­ση;

Προ­λα­βαί­νω ένα αντε­πι­χεί­ρη­μα: Μα, έτσι, το κρά­τος θα γίνει ανα­σφα­λές και αφρού­ρη­το απέ­να­ντι στην τρο­μο­κρα­τία και τη βαριά κοινή πα­ρα­βα­τι­κό­τη­τα. Τι μας λέει αυτό το επι­χεί­ρη­μα; Ότι η βα­σι­κή γραμ­μή άμυ­νας απέ­να­ντι στην ανο­μία ή στην κοι­νω­νι­κή αμ­φι­σβή­τη­ση είναι οι δομές πο­λι­τι­κής κα­τα­στο­λής και οι δομές του κρά­τους έκτα­κτης ανά­γκης. Ότι ακόμη και μέτρα που επα­να­φέ­ρουν μια ρι­ζο­σπα­στι­κή αλλά αστι­κή δη­μο­κρα­τία αυ­ξά­νουν το ρίσκο ή το «δί­λημ­μα της ασφά­λειας». Ότι το κρά­τος χρειά­ζε­ται το δικό του σκο­τει­νό χώρο, προ­κει­μέ­νου να πε­ρι­φρου­ρη­θεί, αλ­λιώς θα συν­θη­κο­λο­γή­σει. Αν θυ­μά­μαι καλά, αυτό ήταν και το επι­χεί­ρη­μα των Χρι­στια­νο­δη­μο­κρα­τών και του ιτα­λι­κού ΚΚ, όταν ώθη­σαν τον Μόρο στο θά­να­το (πράγ­μα που δεν ελα­φρύ­νει τη θέση όσων τον δο­λο­φό­νη­σαν). Προ­φα­νώς, εδώ δεν λαμ­βά­νο­νται υπόψη οι αν­θρώ­πι­νες ζωές, υπε­ρι­σχύ­ει η Staatsraeson, το κύρος του κα­τα­σταλ­τι­κού κρά­τους. Κι επί­σης, γιατί, άραγε, να εκ­θέ­του­με τα σώ­μα­τα των ορ­γά­νων των ΜΑΤ σε ρίσκο κιν­δύ­νου ζωής, όταν απλώς μπο­ρού­με να τα κα­ταρ­γή­σου­με και να τους κα­τα­στή­σου­με πιο ασφα­λείς; Προ­λα­βαί­νω ακόμη και το επι­χεί­ρη­μα ότι με την κα­τάρ­γη­ση των ΜΑΤ δεν θα υπάρ­χει σώμα κα­τα­στο­λής τα­ρα­χών. Ως το 1975 υπήρ­χε, και ήταν η κοινή αστυ­νο­μία. Άρα, το πρό­βλη­μα δεν είναι η κα­τα­στο­λή των τα­ρα­χών, αλλά η ύπαρ­ξη συμ­βο­λι­κά και υλικά ενός αντι­κοι­νω­νι­κού βαθιά ει­δι­κού αστυ­νο­μι­κού σώ­μα­τος. Staatsreason και πάλι.

Κλεί­νο­ντας για την πο­λι­τι­κή κα­τα­στο­λή: δεν έχου­με καμία αυ­τα­πά­τη ότι η πο­λι­τι­κή κα­τα­στο­λή θα συ­νε­χί­σει να υπάρ­χει, όσο υπάρ­χει όχι μόνο κα­πι­τα­λι­στι­κό κρά­τος αλλά και κρά­τος γε­νι­κά. Η πα­ρο­δι­κή δη­μο­κρα­τι­κή  άμ­βλυν­ση της πο­λι­τι­κής κα­τα­στο­λής χρειά­ζε­ται ένα ανα­γκαίο συ­μπλή­ρω­μα: την ανά­πτυ­ξη της κοι­νω­νι­κής δι­καιο­σύ­νης, την κοι­νω­νι­κή ανα­δια­νο­μή και την κοι­νω­νι­κή δια­σφά­λι­ση του πο­λί­τη, κάτι που είναι δια­φο­ρε­τι­κό από μια πο­λι­τι­κή κρα­τι­κής ασφά­λειας ή όπως αλ­λιώς λέ­γε­ται «νόμου και τάξης». Επί­σης, η διεκ­δί­κη­ση αν­θρώ­πι­νων δι­καιω­μά­των, από όποιον και αν πραγ­μα­το­ποιεί­ται ανε­ξαι­ρέ­τως, είναι μια θε­τι­κή βα­σι­κά πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.

Όμως, για να συ­νε­χι­στεί αυτή η συ­ζή­τη­ση, η Αρι­στε­ρά των αξιών οφεί­λει να έχει απά­ντη­ση και στα ζη­τή­μα­τα της κοι­νής πα­ρα­βα­τι­κό­τη­τας και της εγκλη­μα­τι­κής ανο­μί­ας. Μπο­ρεί να λέμε αθώα ότι δεν υπάρ­χει «δι­καί­ω­μα στην ασφά­λεια» και στην κρα­τι­κή κα­τα­στο­λή και μά­λι­στα σε αντι­πα­ρά­θε­ση με τις πο­λι­τι­κές ασφά­λειας και μη­δε­νι­κής ανο­χής, αλλά αυτό δεν αναι­ρεί το γε­γο­νός ότι οι φτω­χοί ιδιαί­τε­ρα και όσοι ζουν σε πε­ριο­χές που απο­τε­λούν δε­ξα­με­νές εξα­θλί­ω­σης, αι­σθά­νο­νται απει­λού­με­νοι από μια αύ­ξου­σα εγκλη­μα­τι­κό­τη­τα, η οποία συ­νο­δεύ­ει φυ­σιο­λο­γι­κά την εξα­θλί­ω­ση. Η απο­τε­λε­σμα­τι­κή προ­στα­σία τους και όχι κά­ποιο «δι­καί­ω­μα στην κα­τα­στο­λή» συ­νι­στά σχε­δόν φυ­σι­κό και ανα­φαί­ρε­το δι­καί­ω­μα. Όμως, η απο­τε­λε­σμα­τι­κή αστυ­νο­μία που θα αντα­πο­κρι­θεί σε αυτό το αί­τη­μα θα είναι μια δη­μο­κρα­τι­κό­τε­ρη, δι­καιο­κρα­τι­κό­τε­ρη  και πο­λι­τι­κά ελεγ­χό­με­νη αστυ­νο­μία, χωρίς φα­σι­στι­κούς θυ­λά­κους και χωρίς ει­δι­κές δι­κο­νο­μι­κές υπε­ρε­ξου­σί­ες. Επί­σης, θα είναι προ­σε­κτι­κό­τε­ρη στο να μην ει­σά­γει μόνο τους άπο­ρους και φτω­χούς στο δι­κα­στι­κό αντε­γκλη­μα­τι­κό κύ­κλω­μα. Αυτό προ­ϋ­πο­θέ­τει νο­μο­θε­τι­κές με­τα­βο­λές αλλά και ανα­προ­σα­να­το­λι­σμούς δρά­σης εντός της δη­μό­σιας τάξης. Προ­ϋ­πο­θέ­τει μια αντι­ρα­τσι­στι­κή και δη­μο­κρα­τι­κή επα­να­δια­παι­δα­γώ­γη­ση  της αστυ­νο­μί­ας αλλά και την επί­γνω­ση ότι η μη δη­μο­κρα­τι­κή  δράση ή πα­ρά­λει­ψη της αστυ­νο­μί­ας δεν θα επιρ­ρω­νύ­ε­ται από τις δι­κα­στι­κές κρί­σεις. Προ­ϋ­πο­θέ­τει ακόμη δι­καιο­κρα­τι­κές πο­λι­τι­κές για τη με­τα­νά­στευ­ση αλλά και μέτρα που κα­θι­στούν εφι­κτή την επι­βί­ω­ση των φτω­χών και των ανέρ­γων. Η κοι­νω­νι­κή δι­καιο­σύ­νη είναι με­σο­πρό­θε­σμα η κα­λύ­τε­ρη αντε­γκλη­μα­τι­κή πο­λι­τι­κή.

Η μη εμ­φι­λο­χώ­ρη­ση αυτών των σκέ­ψε­ων στη δη­μο­σί­ευ­ση του Γ.Π., ενός κα­θη­γη­τή που σε άλλες συ­γκυ­ρί­ες επέ­δει­ξε ση­μα­ντι­κή κοι­νω­νι­κή ευαι­σθη­σία,  προ­κα­λεί έκ­πλη­ξη. Και ιδίως προ­κα­λεί έκ­πλη­ξη -πέρα από την άδικη επί­θε­ση στην Αρι­στε­ρά- μια υπόρ­ρη­τη προ­σχώ­ρη­ση στην αντί­λη­ψη ότι το έγκλη­μα και η πα­ρα­βα­τι­κό­τη­τα είναι εκ­φρά­σεις ενός ανι­στο­ρι­κού και ατα­ξι­κού «Ηθι­κού Κακού», ενός Evil, πράγ­μα που οδη­γεί ανα­γκα­στι­κά στην πο­λι­τι­κή σά­ρω­σης της ανο­μί­ας και στην προ­βλη­μα­τι­κή των «σπα­σμέ­νων τζα­μιών». Όμως, αυτό δεν αφορά, αν όντως επι­χει­ρεί­ται, την Αρι­στε­ρά του Τί­πο­τε. Αφορά τον Νε­ο­συ­ντη­ρη­τι­σμό των Άλλων.

Πηγή: Δημήτρης Μπελαντής – rproject.gr