Σαν σήμερα, 4 Φλεβάρη 1999, η αστυνομική βία στις ΗΠΑ δείχνει για ακόμα μια φορά το πραγματικό της πρόσωπο. Τέσσερις αστυνομικοί της Νέας Υόρκης γαζώνουν με 41 σφαίρες τον 23χρονο Amadou Diallo, μετανάστη από τη Γουινέα, άοπλο, έξω από το σπίτι του στο Μπρονξ.

Το «έγκλημά» του; Το χρώμα του δέρματός του.

Οι δολοφόνοι μπάτσοι ισχυρίστηκαν ότι «νόμισαν» πως κρατούσε όπλο. Στην πραγματικότητα κρατούσε το πορτοφόλι του. Το κράτος τους πίστεψε. Η Δικαιοσύνη τους αθώωσε. Το 2001 όλες οι κατηγορίες αποσύρθηκαν. Κανένας αστυνομικός δεν τιμωρήθηκε.

Η υπόθεση Diallo δεν ήταν «ατυχές περιστατικό». Ήταν –και παραμένει– κομμάτι ενός συστήματος θεσμικού ρατσισμού, όπου η ζωή ενός μαύρου μετανάστη αποτιμάται λιγότερο από το «δικαίωμα» της αστυνομίας να πυροβολεί πρώτα και να απολογείται –αν απολογείται– μετά.

Η δολοφονία του προκάλεσε μαζικές κινητοποιήσεις στις ΗΠΑ και διεθνώς. Χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν στους δρόμους φωνάζοντας ενάντια στην αστυνομική αυθαιρεσία και την κρατική συγκάλυψη. Όμως, όπως τόσες φορές, η οργή των από κάτω δεν κατάφερε να σπάσει το τείχος προστασίας που υψώνει το σύστημα γύρω από τους ένστολους φονιάδες του.

Δύο χρόνια αργότερα, το 2001, ο Bruce Springsteen έγραψε το τραγούδι American Skin (41 Shots), μετατρέποντας τη δολοφονία του Diallo σε κραυγή μνήμης και καταγγελίας. Ένα τραγούδι που μιλά για τον φόβο, την αδικία και το διαρκές ερώτημα: Πόσες σφαίρες χρειάζονται για να θεωρηθεί ένας άνθρωπος νεκρός από το κράτος;

Είκοσι έξι χρόνια μετά, ο Amadou Diallo δεν είναι απλώς ένα όνομα. Είναι σύμβολο. Σύμβολο της ρατσιστικής βίας, της αστυνομικής ατιμωρησίας, της «δημοκρατίας» που σκοτώνει και μετά ξεπλένει τους δολοφόνους της με δικαστικές αποφάσεις.

Η μνήμη δεν είναι ουδέτερη.
Η λήθη είναι συνενοχή.

Και όσο οι μπάτσοι θα συνεχίζουν να δολοφονούν ατιμώρητοι –στις ΗΠΑ, στην Ευρώπη, στην Ελλάδα– τόσο η υπόθεση του Amadou Diallo θα μας θυμίζει ότι ο αγώνας ενάντια στον ρατσισμό και την κρατική βία δεν ανήκει στο παρελθόν. Είναι εδώ, όπως είδαμε και τα με τα πρόσφατα γεγονότα στις ΗΠΑ.