Ένα από τα πιο σκοτεινά εγκλήματα του αμερικανικού ιμπεριαλισμού στον πόλεμο του Βιετνάμ

Σαν σήμερα, 16 Μαρτίου 1968, γράφτηκε μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες του πολέμου του Βιετνάμ. Στο μικρό χωριό My Lai, κοντά στα σύνορα με το Βόρειο Βιετνάμ, εκτυλίχθηκε ένα από τα πιο φρικιαστικά εγκλήματα που διέπραξε ο αμερικανικός στρατός κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Το γεγονός έμεινε στην ιστορία ως My Lai Massacre και αποτελεί μέχρι σήμερα ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της βαρβαρότητας που συνοδεύει τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις.

Το πρωί εκείνης της μέρας, μια μονάδα της United States Army, υπό τις διαταγές του υπολοχαγού William Calley, εισέβαλε στο χωριό. Οι στρατιώτες δεν συνάντησαν καμία αντίσταση. Δεν υπήρχαν αντάρτες, ούτε στρατιωτικές θέσεις ανταρτών. Στο Μι Λάι βρίσκονταν μόνο άμαχοι: γυναίκες, ηλικιωμένοι και παιδιά.

Κι όμως, αυτό δεν εμπόδισε τη μετατροπή της επιχείρησης σε ένα πρωτοφανές μακελειό.

Οι Αμερικανοί στρατιώτες συγκέντρωναν τους χωρικούς σε ομάδες και τους εκτελούσαν με πολυβόλα. Άλλοι πυροβολούσαν αδιακρίτως μέσα στα σπίτια ή στα χωράφια όπου προσπαθούσαν να κρυφτούν άνθρωποι. Γυναίκες βιάστηκαν πριν δολοφονηθούν, παιδιά εκτελέστηκαν εξ επαφής, ενώ ολόκληρες οικογένειες ξεκληρίστηκαν μέσα σε λίγες ώρες.

Όταν τελείωσε η σφαγή, πάνω από 500 άμαχοι είχαν δολοφονηθεί.

Το πιο ανατριχιαστικό στοιχείο δεν ήταν μόνο η κλίμακα του εγκλήματος, αλλά και η προσπάθεια συγκάλυψής του. Για μήνες ο αμερικανικός στρατός παρουσίαζε την επιχείρηση ως «στρατιωτική επιτυχία» εναντίον ανταρτών. Η αλήθεια αποκαλύφθηκε μόλις το 1969, όταν ο δημοσιογράφος Seymour Hersh έφερε στο φως το έγκλημα και οι φωτογραφίες της σφαγής συγκλόνισαν τη διεθνή κοινή γνώμη.

Κι όμως, παρά το μέγεθος της θηριωδίας, η λεγόμενη «δικαιοσύνη» υπήρξε προκλητικά επιεικής. Από δεκάδες στρατιωτικούς που ερευνήθηκαν, μόνο ο William Calley καταδικάστηκε. Η ποινή του μειώθηκε δραστικά και τελικά εξέτισε μόλις λίγα χρόνια σε κατ’ οίκον περιορισμό.

Κανένα διεθνές δικαστήριο δεν ασχολήθηκε με τη σφαγή. Καμία πολιτική ή στρατιωτική ηγεσία δεν λογοδότησε.

Το Μι Λάι δεν ήταν «παρέκκλιση», ούτε ένα «μεμονωμένο περιστατικό». Ήταν η πιο ωμή αποκάλυψη της πραγματικής φύσης ενός πολέμου που διεξαγόταν στο όνομα της «ελευθερίας», αλλά στην πράξη σήμαινε καταστροφή χωριών, βομβαρδισμούς αμάχων και εκατομμύρια νεκρούς.

Η σφαγή του Μι Λάι έγινε σύμβολο της φρίκης του πολέμου στο Βιετνάμ και συνέβαλε καθοριστικά στην ενίσχυση του αντιπολεμικού κινήματος σε όλο τον κόσμο. Ταυτόχρονα, όμως, αποτελεί και μια διαρκή υπενθύμιση: ότι τα εγκλήματα του ιμπεριαλισμού συχνά μένουν ατιμώρητα, όσο ισχυροί κι αν είναι οι μηχανισμοί που προσπαθούν να τα συγκαλύψουν.

Σχεδόν έξι δεκαετίες μετά, το Μι Λάι δεν είναι μόνο μια τραγική ιστορική μνήμη. Είναι ένα σύμβολο — της βαρβαρότητας του πολέμου, της υποκρισίας των μεγάλων δυνάμεων και της ανάγκης οι λαοί να θυμούνται.

Γιατί η μνήμη είναι πολλές φορές η μόνη δικαιοσύνη που απομένει στους νεκρούς.