Του Γιώργη Γιαννακέλλη

Στους χιλιάδες αφανείς ήρωες του κομμουνιστικού κινήματος συγκαταλέγονται και πέντε ηρωίδες γυναίκες που έπεσαν στο θυσιαστήριο της Καισαριανής, σαν σήμερα το 1944, δυο μόλις μέρες μετά την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών της Πρωτομαγιάς,

“Η ιστορία αυτών των πέντε Ελληνίδων είναι ένας αληθινός θρύλος που το τραγικό μεγαλείο τους ξεπερνάει και την εποποιία του Ζαλόγγου”, σημειώνει ο “Ριζοσπάστης”, σαν σήμερα 3 Μάη το 1945, ένα χρόνο μετά απ’ αυτό το έγκλημα,

Πριν παραθέσουμε το σχετικό δημοσίευμα, να κάνουμε μια ιστορική σημείωση για ένα “μαύρο” εγκληματικό πρόσωπο που αναφέρεται σ’ αυτό. Τον Αλέξανδρο Λάμπου. Ηταν μέσα του 1943 όταν ο διορισμένος από τις κατοχικές δυνάμεις δοσίλογος “πρωθυπουργός” Ιωάννης Ράλλης προχωράει στην ίδρυση της “Ειδικής Ασφάλειας”, της “Ελληνικής Γκεστάπο”, προκειμένου να “δώσουν εις την Ασφάλειαν νέον ρυθμόν συνεργασίας με τον κατακτητήν”. (Ουσιαστικά επρόκειτο για αναβάθμιση της ίδια υπηρεσίας που είχε κάνει ο Ελ. Βενιζέλο το 1929 για την “δίωξη του κομμουνισμού”, στα πλαίσια του περιβόητου Ιδιώνυμου).

Ο υπουργός Εσωτερικών της δοσιλογικής κυβέρνησης του Ι. Ράλλη, Αναστάσιος Ταβουλάρης, γνωρίζοντας πόσο φανατισμένος αντικομμουνιστής ήταν ο Λάμπρου, τον απέσυρε από την αποστρατεία του ταγματάρχη  και τον διόρισε διοικητή της Ειδικής Ασφάλειας. Ηταν πιστός συνεργάτης των Γερμανών και υπεύθυνος για δεκάδες δολοφονίες αγωνιστών και πρωτοστάτησε σε φρικτά βασανιστήρια αντιστασιακών. Κάποιες σκηνές από την δίκη αυτού του τομαριού μπορείτε να διαβάστε εδώ. Να αναφέρουμε συμπληρωματικά ότι τα στοιχεία ακόμα και στην δίκη – παρωδία που έγινε σε βάρος του ήταν συντριπτικά και το δικαστήριο αναγκάστηκε να τον δικάσει συνολικά 7 φορές σε θάνατο. Εκανε ένα φεγγάρι φυλακή με “όλες τις ανέσεις” του και τελικά  αποφυλακίστηκε χάρη από τον βασιλιά τον Φλεβάρη του του 1952). 

Ας δούμε τώρα το δημοσίευμα του “Ριζοσπάστη” στις 3/5/1945:

Στις φυλακές Χατζηκώστα οι Γερμανόδουλες “ελληνικές” αρχές κρατούσαν 26 Ελληνίδες πατριώτισσες όλες αγωνίστριες του εθνικοαπελευθερωτικού μετώπου. Οι στερήσεις η πείνα και τα βασανιστήρια, στα οποία τις υπέβαλλαν καθημερινά δεν μπόρεσαν να κάμψουν το ηθικό τους.

Τον Μάρτη του 1944 κατέβηκε στο μπουντρούμι των κρατουμένων ο ίδιος ο Λάμπρου και προσπάθησε να αποσπάσει από τις κρατούμενες δηλώσεις που να αποκηρύσσουν τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα του ελληνικού λαού. Η πρόταση συνοδευόταν από την δελεαστική υπόσχεση ότι θα αφηνόταν αμέσως ελεύθερες.

Η απάντηση που έδωσαν οι πατριώτισσες στον απαίσιο αυτόν “Ελληνα” ήταν η φωνή του Μαχόμενου Εθνους: – Μόνο οι προδότες απαρνιόνται την πατρίδα τους.
Κι όταν ο μισητός δήμιος τους δήλωσε ξεδιάντροπα ότι η άρνησή τους θα είχε σαν συνέπεια να εκτελεστούν, δέχτηκε κατάμουτρα τα άτρομα αυτά λόγια: – Δεν φοβόμαστε τον θάνατο. Οι προδότες σαν εσένα τον φοβούνται.

Μανιασμένος από το αδάμαστο αυτό θάρρος ο Λάμπρου διέταξε και τις έκλεισαν στα φρικτά απομονωτήρια των Ιταλών, δυο μέτρα μέσα στην γη. Εκεί τις άφησε δέκα μέρες. Τότε πια πείστηκε ότι τίποτα δεν ήταν ικανό να λυγίσει τις 26 ηρωίδες και στις 26 Απρίλη τις παρέδωσε στις στα γερμανικά Ες Ες που τις μετέφεραν στο σφαγείο του Χαϊδαρίου.

Στις 2 του Μάη πέντε από τις κρατούμενες οδηγήθηκαν στην απομόνωση. Δεν δίστασαν να τους πουν ότι την άλλη μέρα θα εκτελεστούν. Ηταν η πρώτη φορά που θα γινόταν εκτέλεση γυναικών.

Οι πέντε πατριώτισσες που θα αντίκριζαν την άλλη μέρα το εκτελεστικό απόσπασμα ήταν η Φρόσω Χατζηδάκη, γριά 73 ετλων, η κόρη της Μαρία, η Στέλα Ντέρη, (την ίδια μέρα εκτελέστηκαν και τα δυο αδέλφια της) η Σούλα Ανυσίου, και η Φιφή Χωραφά. (Την ίδια μέρα εκτελέστηκε και ο άντρας της).

Πρωί πρωί ένα από τα μαύρα αυτοκίνητα που χρησιμοποιούσαν οι Γερμανοί μετέφερε με ισχυρή συνοδεία τις πέντε μελλοθάνατος; στην Καισαριανή. Η πορεία προς τον θάνατο ήταν ένα θριαμβευτικό πέταγμα προς την Αθανασία. Οι δρόμοι αντηχούσαν από το ηρωικό τραγούδι και σκόρπιζε ρίγη συγκίνησης στους αραιούς διαβάτες που με τρόμο έβλεπαν να διαβαίνει ο θάνατος νικημένος από πέντε αδύναμα γυναικεία πλάσματα.

Σε λίγη ώρα το θυσιαστήριο της λευτεριάς στην Καισαριανή που το χώμα του ήταν ακόμα υγρό από το άγιο αίμα των διακοσίων ηρώων δέχτηκε τα πρώτα κορμιά των πέντε Ελληνίδων που έπεφταν από τα γερμανοφασιστικά βόλια, εξιλαστήρια θύματα του αγώνα για την λευτεριά..