Νέα δεδομένα στη διερεύνηση του σκανδάλου των υποκλοπών δημιουργεί το σκεπτικό του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών που καταδίκασε τους τέσσερις ιδιώτες ● Σαφείς ενδείξεις για ενιαίο κέντρο συντονισμού των εταιρειών του Predator με την ΕΥΠ ● Η «Εφ.Συν.» παρουσιάζει καίρια σημεία της απόφασης που μόλις καθαρογράφηκε.

Πηγή: Νίκος Παπαδημητρίου – ΕφΣυν

Νέα δεδομένα δημιουργεί για το δυσώδες, πολυπλόκαμο σκάνδαλο των υποκλοπών η ιστορική απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Μέσω του σκεπτικού της πλήρους απόφασης καταδεικνύεται με ενάργεια η διασύνδεση των καταδικασθέντων με διάφορες κρατικές οντότητες (ΕΥΠ, Ελληνική Αστυνομία κ.ά.), αποδεικνύοντας έτσι ότι η πολύκροτη υπόθεση δεν είναι υπόθεση κάποιων… ιδιωτών. Η «Εφημερίδα των Συντακτών» εξασφάλισε το πλήρες κείμενο των πρακτικών της απόφασης που αριθμεί 1.930 σελίδες, από όπου και παρουσιάζει κάποια από τα πιο καίρια στοιχεία.

Και στο βάθος… ΕΥΠ

Ενα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της δικαστικής απόφασης είναι το εξής: «Ακόμη και οι μάρτυρες που κατέθεσαν για τη συμμετοχή προσώπων της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ) στις ένδικες παρακολουθήσεις ανέφεραν για ενιαίο (κοινό) κέντρο συντονισμού, που δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει χωρίς τη σύμπραξη και συμβολή των κατηγορουμένων (υποδομή, τεχνογνωσία, εκπαίδευση, διαρκής υποστήριξη, πρόσβαση και πληροφόρηση των δεδομένων) αναδεικνύοντας έτσι τον πρωταγωνιστικό τους ρόλο στην εγκληματική δράση τους.

Περαιτέρω, από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά μέσα, αναδείχθηκε ότι ο τρίτος κατηγορούμενος, Tal Dilian, ήταν ο ιδρυτής και ιδιοκτήτης του ομίλου Intellexa και μαζί με τη σύζυγό του δεύτερη κατηγορούμενη (σ.σ. Σάρα – Αλεξάνδρα Χάμου) έδιναν τις κατευθυντήριες γραμμές για την επίτευξη των σκοπών, που είχαν συναποφασίσει από κοινού και με τους έτερους συγκατηγορουμένους τους. Ο ίδιος, άλλωστε, κατά την ακροαματική διαδικασία σε ερωτήσεις που έθεσε στον παριστάμενο για την υποστήριξη της κατηγορίας Αθανάσιο Κουκάκη παραδέχθηκε ότι ερχόταν στην Ελλάδα πάντα μαζί με τη σύζυγό του, γεγονός που καταδεικνύει την κοινή δράση τους».

Δεν είναι, σημειωτέον, το μοναδικό σημείο στο οποίο πέφτουμε πάνω στην ΕΥΠ: «Μόνο συμπτωματική δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί η αναφορά του Κωνσταντίνου Πετρίση -όπως επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί από τον προαναφερόμενο μάρτυρα Αιμίλιο Κοσμίδη- ο οποίος αφενός μεν απασχολούνταν στο κατάστημα Cosmote από το οποίο παραδόθηκε η ως άνω προπληρωμένη κάρτα, αφετέρου δε είχε παραδεχθεί στον ως άνω μάρτυρα ότι συνεργάζεται έναντι αμοιβής με την ΕΥΠ, σε συνδυασμό δε με το γεγονός ότι η εν λόγω κάρτα φορτίσθηκε μέσω ΑΤΜ υποκαταστήματος της Εθνικής τράπεζας της Ελλάδος στην Αγία Παρασκευή, κοντά δηλαδή στις κτηριακές υποδομές του ΚΕΤΥΑΚ [σ.σ. Κέντρου Τεχνολογικής Υποστήριξης, Ανάπτυξης και Καινοτομίας της ΕΥΠ] (εντός του οποίου μάλιστα φέρεται να έχει εντοπιστεί στις 24-06-2022 το υπ’ αριθ. ΧΕΚ 1344 όχημα της εταιρείας Krikel-βλ. σχετικές επισκοπηθείσες φωτογραφίες), συντρέχουν επαρκή στοιχεία και ως εκ τούτου πρέπει να διερευνηθεί η τυχόν ευθύνη και συμμετοχική δράση αυτού αλλά και τυχόν λοιπών τρίτων εμπλεκόμενων προσώπων στις ένδικες αξιόποινες πράξεις». Κατά το κοινώς λεγόμενο, δηλαδή, πιάστηκαν με τη γίδα στην πλάτη!

Η εισαγγελική πρόταση

Στο ίδιο συμπέρασμα, για πώληση του Predator σε κρατική οντότητα καταλήγει, στην πρότασή του, και ο αντεισαγγελέας Πρωτοδικών, Δημήτριος Παυλίδης: «Σε όλο το μέγεθος της δικογραφίας και σε όλες τις μαρτυρικές καταθέσεις στην παρούσα δίκη, δεν αναφέρεται ποτέ και πουθενά να έχει πουληθεί Predator σε ιδιώτη, ή να έχει λειτουργήσει υπό τη σκέπη ιδιωτών, χωρίς τουλάχιστον γνώση ή ανοχή της κρατικής εξουσίας. Αυτό επιβεβαίωσε σε μεγάλο βαθμό και η κατάθεση στο παρόν δικαστήριο του πρώην υπαλλήλου της Ιntellexa, Παναγιώτη Κούτσιου, ο οποίος δήλωσε ότι κατά τη διάρκεια παρουσιάσεως μέρους του συστήματος σε ξένες χώρες, σε Ασία, Αφρική, Αμερική, αλλά ακόμη και Ευρώπη, πάντα εισέρχονταν σε κρατικά κτίρια συνοδεία αστυνομίας/στρατού/μυστικών υπηρεσιών».

Μυστικές υπηρεσίες

Παράλληλα, όμως, ο αντεισαγγελέας αναφέρεται και στην πηγή του επίμαχου κατασκοπευτικού λογισμικού: «Το Predator και τα διασυνδεδεμένα με αυτό συστήματα για τα οποία θα μιλήσουμε σε λίγο είναι αν όχι η πρώτη γραμμή, βαριά η δεύτερη βαθμίδα κατασκοπευτικού λογισμικού στον κόσμο, μετά από μυστικά λογισμικά κρατικών υπηρεσιών που δεν πωλούνται, και ενδεχομένως δεν κυκλοφορούν καν αλλά είναι κρατημένα για ώρα ανάγκης και πολύ μεγάλες επιχειρήσεις, συγκεκριμένα πολύ λίγων, μάλλον μόνο της αμερικανικής NSA, των ισραηλινών unit 8200 και Mossad, και ίσως κάποιων ρωσικών, κινεζικών, και ελάχιστων ευρωπαϊκών. Αλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι όλη η δημιουργία και υποδομή του Predator προέρχεται από πρώην (με ερωτηματικό το πρώην) στελέχη ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών. Είναι στην ουσία το top mercenary spyware, ήτοι μισθοφορικό κατασκοπευτικό λογισμικό, και για αυτόν τον λόγο, εξ όσων είναι γνωστό, δεν κυκλοφορεί σε ιδιώτες, παρά μόνον διατίθεται προς πώληση σε συγκεκριμένες κρατικές υπηρεσίες (ούτε καν σε όλες τις κρατικές υπηρεσίες)».

Παλαιότερα, εξάλλου, «το αντίστοιχο Pegasus ήταν χαρακτηρισμένο από την κυβέρνηση του Ισραήλ ως όπλο -ίσως δηλαδή και ακόμα να είναι- και πωλούνταν σε κυβερνήσεις με ειδική άδεια, είτε χρησιμοποιούνταν και ως διαπραγματευτικό χαρτί στις σχέσεις του Ισραήλ με ξένα κράτη. Οι λόγοι πώλησης σε κρατικές υπηρεσίες είναι 1ον διπλωματικοί, 2ον οικονομικοί, γιατί ιδιώτες δύσκολα διαθέτουν τέτοιου είδους υποδομές και χρηματικά ποσά και 3ον, προφανώς για την αποφυγή οποιωνδήποτε νομικών επιπλοκών, γιατί οι δυνατότητές του είναι σαφές ότι το καθιστούν παράνομο σχεδόν σε όλες τις χώρες του κόσμου, ειμή μόνο εάν υπάρχουν ειδικές νομοθετικές ρυθμίσεις, ή δικαστικές διατυπώσεις, ή για κρατική χρήση είτε σε χώρες με απολυταρχικά καθεστώτα χωρίς δημοκρατικές δικλίδες, όπου το κράτος διαθέτει απόλυτη εξουσία παρακολούθησης των πολιτών χωρίς καμία πιθανότητα προσβολής της εξουσίας αυτής, είτε σε χώρες με εμπόλεμη κατάσταση και αμφιλεγόμενα καθεστώτα και ομάδες».

Κατασκοπία

Το παράθυρο για περαιτέρω διερεύνηση της υπόθεσης ανοίγει ο πρόεδρος του Πλημμελειοδικείου Νικόλαος Ασκιανάκης στην παράγραφο που ακολουθεί, υπογραμμίζοντας συγχρόνως την ανησυχία του για τη διαρροή απόρρητων πληροφοριών που άπτονται ζητημάτων εθνικής ασφάλειας:

«Λαμβάνοντας υπόψη τον τρόπο λειτουργίας του κατασκοπευτικού λογισμικού με δυνατότητα απομακρυσμένης πρόσβασης στα αρχεία καταγραφής και την έκταση των δεδομένων που μπορεί να αποσπασθούν σε συνδυασμό με τους αποδέκτες των μηνυμάτων που περιείχαν συνδέσμους επιμόλυνσης με το λογισμικό κατασκοπείας Predator, μεταξύ των οποίων ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχαήλ Χρυσοχοΐδης, ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Νικόλαος Δένδιας, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνος Φλώρος, ο Αρχηγός της Ελληνικής Αστυνομίας κ. Μιχαήλ Καραμαλάκης και άλλων Υπουργών που χειρίζονται καίρια χαρτοφυλάκια με κρατικά απόρρητα και μυστικές πληροφορίες (κατά την έννοια του άρθρου 149 ΠΚ) αλλά και των απόρρητων κρατικών εγγράφων που ο πρώην Υπουργός και ήδη παριστάμενος προς υποστήριξη της κατηγορίας κ. Χρήστος Σπίρτζης διατηρούσε στην κινητή τηλεφωνική του συσκευή σε ηλεκτρονικά μηνύματα (emails), τα οποία εισφέρθηκαν στα αναγνωστέα έγγραφα και μπορούσαν να υποκλαπούν (τα οποία αφορούσαν διαπραγματεύσεις για τη μεταβολή του νομικού καθεστώτος σε σχέση με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας ΥΠΑ), την αξιολόγηση του τρίτου προγράμματος στήριξης της Ελλάδας από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) και τηλεγράφημα της Ελληνικής Πρεσβείας στο Αμπου Ντάμπι, αναφορικά με την εγκαθίδρυση νέας γραμμής αεροπορικής σύνδεσης Ντουμπάι – Νέα Υόρκη μέσω Αθήνας), καταδεικνύεται ότι ενόψει των εν λόγω νέων στοιχείων πρέπει να διερευνηθεί περαιτέρω και να επανεξετασθεί η τυχόν τέλεση εκ μέρους των κατηγορουμένων και των τυχόν τρίτων συμμετόχων και άλλων αξιόποινων πράξεων και δη της κατασκοπείας του αρ. 148 ΠΚ (τουλάχιστον υπό τη μορφή της απόπειρας).

»Σημειώνεται δε ότι δεν τίθεται ζήτημα απαραδέκτου τυχόν ποινικής δίωξης, δοθέντος ότι, σύμφωνα και με τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα στην οικεία νομική σκέψη, μεταξύ των ενδίκων αξιόποινων πράξεων για τις οποίες καταδικάστηκαν οι κατηγορούμενοι και της κατασκοπείας υφίσταται αληθινή συρροή λόγω της ετερότητας των προστατευόμενων εννόμων αγαθών».

Υπενθυμίζεται ότι η αντιπρόεδρος της Βουλής Ολγα Γεροβασίλη όπως και ο πρώην υπουργός Χρήστος Σπίρτζης ζήτησαν δίωξη και για κατασκοπεία, ενώ κατέθεσαν και σχετικές μηνύσεις.

Ο… αχυράνθρωπος

Ο Σταμάτης Τρίμπαλης έγινε γνωστός από την παραδοχή του ότι είχε λάβει… σκονάκι για τις ερωτήσεις που θα δεχόταν από τους «γαλάζιους» προφανώς βουλευτές στο πλαίσιο της Εξεταστικής Επιτροπής για τις υποκλοπές. Είχε, όμως, και άλλους χρήσιμους ρόλους να παίξει. Από την απόφαση και πάλι: είχε τη διαχείριση και την εκπροσώπηση της εταιρείας KRIKEL αλλά «όπως κατέθεσε ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, ουδεμία ανάμειξη είχε με την ανάληψη αποφάσεων και την εν γένει διοίκηση της εταιρείας, πλην των περιπτώσεων που ήταν αναγκαία η φυσική του παρουσία για την υπογραφή συμβάσεων και λοιπών εγγράφων».

Πώς λειτουργούσε

Πώς, όμως, λειτουργούσε το σκοτεινό αυτό εργαλείο; Η απάντηση της έδρας, χρήσιμη και για το… μέλλον: «Μετά την εγκατάσταση του κατασκοπευτικού λογισμικού στη συσκευή του αποδέκτη του μηνύματος, μπορεί, ανάλογα με τον τρόπο προγραμματισμού του: α) να συλλέγει πληροφορίες (οτιδήποτε υπάρχει στο κινητό), τις οποίες και αποθηκεύει, β) να μεταδίδει τις πληροφορίες που υπάρχουν στη συσκευή σε κάποια διεύθυνση διαδικτύου, γ) να λειτουργεί ως server και να αναμένει σύνδεση από κάποια διεύθυνση διαδικτύου, προς την οποία θα μεταδίδει οποιαδήποτε πληροφορία βρίσκεται αποθηκευμένη, όταν ζητηθεί (βλ. για τα ανωτέρω ιδίως σελ. 17 επ. του Πορίσματος Διοικητικού Ελέγχου της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα).

Σύμφωνα με το Citizen Lab του Munk School of Global Affairs & Public Policy του Πανεπιστημίου του Τορόντο, το Predator είναι ένα εργαλείο παρακολούθησης που παρέχει στον χειριστή του πλήρη και διαρκή πρόσβαση στη συσκευή κινητού τηλεφώνου του στόχου, επιτρέπει δε στον χειριστή να εξάγει κωδικούς πρόσβασης, αρχεία, φωτογραφίες, ιστορικό περιήγησης, επαφές, καθώς και δεδομένα ταυτότητας (όπως πληροφορίες σχετικά με τη συσκευή κινητού τηλεφώνου).

Επίσης, το Predator μπορεί να λαμβάνει στιγμιότυπα οθόνης και να παρακολουθεί τις εισόδους του χρήστη, καθώς και να ενεργοποιεί το μικρόφωνο και την κάμερα ενός κινητού τηλεφώνου, έτσι ώστε οι επιτιθέμενοι να μπορούν να παρακολουθούν όλες τις δραστηριότητες στη συσκευή και στην περιοχή γύρω από τη συσκευή, όπως τις συνομιλίες που γίνονται σε ένα δωμάτιο. Το λογισμικό υποκλοπής Predator χρησιμοποιεί τη λειτουργία “αυτοματισμοί συντομεύσεων” του iOS για να παραμείνει σε μια συσκευή και να επανεγκατασταθεί αυτόματα κατά την επανεκκίνηση της συσκευής, ενώ το λογισμικό υποκλοπής μπορεί επίσης να εξαπλωθεί μέσω αντιγράφων ασφαλείας iTunes ή iCloud (βλ. ιδίως τις από 28-03-2022 και 18-11-2022 εκθέσεις του Citizen Lab του Munk School of Global Affairs & Public Policy του Πανεπιστημίου του Τορόντο για τους Αθανάσιο Κουκάκη και Αρτεμις – Μαίρη Σίφορντ αντίστοιχα)».

Δημοσιογραφική έρευνα

Τέλος, η έδρα αποδίδει την οφειλόμενη τιμή στην ερευνητική δημοσιογραφία μέσω των εξής φράσεων: «Οι μάρτυρες που έφεραν τη δημοσιογραφική ιδιότητα διαπιστώθηκε κατά την εξέτασή τους ότι είχαν διενεργήσει προσωπική έρευνα για όσα κατέθεσαν, στα οποία και περιορίστηκαν, χωρίς να προβαίνουν σε εκτίμηση και κρίση δημοσιευμάτων άλλων συναδέλφων τους, ενώ πολλοί εξ αυτών είχαν προσωπική επαφή με εμπλεκόμενα πρόσωπα, κυρίως εργαζομένους των εταιρειών του ομίλου Intellexa, οι οποίοι τους εκμυστηρεύτηκαν όσα περιήλθαν σε γνώση τους, το δε δημοσιογραφικό απόρρητο δεν τους επέτρεψε να αποκαλύψουν εκείνους από τους οποίους έλαβαν γνώση ως πηγή της μαρτυρίας τους, εξυπηρετώντας με αυτόν τον τρόπο το γενικότερο συμφέρον που απορρέει από το άρθρο 14 παρ. 2 του Συντάγματος και το άρ. 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην ακώλυτη ελευθερία του Τύπου, την εχεμύθεια των πηγών πληροφόρησης και την εν γένει δραστηριότητα των ΜΜΕ».

Επίλογος

Από τα παραπάνω -αλλά και πολλά άλλα που εμπεριέχονται στην ιστορική απόφαση- είναι προφανές ότι ο φάκελος των υποκλοπών μόλις άνοιξε!