Σήμερα, 30 Μάρτη 2026, το ρωσικό τάνκερ «Ανατόλι Κολοντκίν», φορτωμένο με περίπου 100.000 τόνους (730.000 βαρέλια) ρωσικού αργού πετρελαίου, κατέπλευσε στο λιμάνι της Ματάνσας. Πρόκειται για την πρώτη μεγάλη παράδοση καυσίμων στην Κούβα μετά από περισσότερους από τρεις μήνες ενεργειακής ασφυξίας.

Η άφιξη αυτή δεν είναι ένα «ουδέτερο» γεγονός. Έρχεται μετά από μια περίοδο έντονων πιέσεων από τις ΗΠΑ. Η κυβέρνηση Τραμπ είχε επιβάλει έναν de facto πετρελαϊκό αποκλεισμό, στοχεύοντας κυρίως στις προμήθειες από τη Βενεζουέλα και απειλώντας με δασμούς και κυρώσεις κάθε χώρα ή εταιρεία που θα επιχειρούσε να τροφοδοτήσει το νησί. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ίδιος ο Τραμπ δεν δίστασε να μιλήσει ακόμη και για «τιμή» να «πάρει» την Κούβα, εντείνοντας την πίεση σε μια κοινωνία που ήδη βιώνει εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, σοβαρές ελλείψεις και βαθιά οικονομική κρίση.

Ωστόσο, την τελευταία στιγμή, η ρητορική άλλαξε. Ο Τραμπ δήλωσε δημοσίως ότι «δεν έχει πρόβλημα» να στείλει οποιαδήποτε χώρα πετρέλαιο στην Κούβα – «είτε η Ρωσία είτε άλλη» – γιατί «ο λαός χρειάζεται ενέργεια». Το αποτέλεσμα ήταν το τάνκερ να μην εμποδιστεί και να φτάσει κανονικά στον προορισμό του.

Από τη ρωσική πλευρά, το φορτίο παρουσιάστηκε ως «ανθρωπιστική βοήθεια», με το Κρεμλίνο να δηλώνει ότι «η Ρωσία στέκεται δίπλα στους φίλους της». Χρειάζεται, όμως, καθαρή ματιά: δεν υπάρχει εδώ καμία διεθνιστική αλληλεγγύη. Η Ρωσία του Πούτιν κινείται με αυστηρά γεωπολιτικά και ιμπεριαλιστικά κριτήρια. Στόχος δεν είναι η απελευθέρωση των λαών, αλλά η απάντηση στις αμερικανικές μεθοδεύσεις, η διατήρηση επιρροής στη Λατινική Αμερική και η επίδειξη ισχύος απέναντι στις πιέσεις της Ουάσιγκτον.

Η ρωσική «βοήθεια» εντάσσεται σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο: ενός ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων όπου ακόμη και η ενέργεια μετατρέπεται σε εργαλείο πολιτικής επιρροής. Η εξωτερική πολιτική της Μόσχας λειτουργεί ως μοχλός ισχύος και όχι ως πράξη αλληλεγγύης.

Από την άλλη πλευρά, η Κούβα βρίσκεται σε βαθιά κρίση – αποτέλεσμα τόσο του μακροχρόνιου αμερικανικού εμπάργκο όσο και των εσωτερικών της αδυναμιών και της εξάρτησής της από εξωτερικούς προμηθευτές. Το ρωσικό πετρέλαιο θα προσφέρει μια προσωρινή ανάσα: θα μειωθούν οι διακοπές ρεύματος και θα υπάρξει μια σχετική κινητικότητα στην οικονομία. Όμως αυτή η «ανάσα» έχει τίμημα: μεγαλύτερη εξάρτηση από τη Ρωσία, νέες συμφωνίες και ενίσχυση της ρωσικής παρουσίας στην περιοχή.

Το συμπέρασμα είναι σαφές και δύσκολο να αγνοηθεί: ο κουβανικός λαός πληρώνει το τίμημα ενός σκληρού ιμπεριαλιστικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ, αλλά δεν μπορεί να προσδοκά σωτηρία από τον νεοτσαρικό πραγματισμό της Ρωσίας. Και οι δύο πλευρές κινούνται με όρους ισχύος, χρησιμοποιώντας την Κούβα ως πεδίο αντιπαράθεσης.

Εμείς δεν πρόκειται να εξωραΐσουμε κανέναν ιμπεριαλισμό – ούτε τον αμερικανικό ούτε τον ρωσικό. Η πραγματική αλληλεγγύη προς τον κουβανικό λαό περνά μέσα από την αποκάλυψη αυτών των παιχνιδιών εξουσίας και την υπεράσπιση της αυτοδιάθεσης και της ανεξαρτησίας των λαών, χωρίς αυταπάτες και χωρίς ρομαντικούς μύθους.