Υπάρχουν στιγμές που η ελληνική πολιτική πραγματικότητα ξεπερνά ακόμη και την πιο ευφάνταστη σάτιρα. Μια τέτοια στιγμή είναι και η νέα υπερασπιστική γραμμή που προβάλλεται για τον Δημήτρη Αβραμόπουλο στην υπόθεση του QatarGate.

Σύμφωνα με αυτή τη συλλογιστική, δεν υπάρχει τίποτα το επιλήψιμο στο γεγονός ότι ένας πρώην Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρώην υπουργός και επί δεκαετίες κορυφαίο πολιτικό πρόσωπο, λάμβανε επί μήνες χιλιάδες ευρώ χωρίς –όπως υποστηρίζεται– να του ζητηθεί να κάνει το παραμικρό.

Αν μη τι άλλο, πρόκειται για μια πρωτοποριακή αντίληψη περί πολιτικής και επαγγελματικής δραστηριότητας. Συνήθως κάποιος αμείβεται επειδή προσφέρει υπηρεσίες. Εδώ καλούμαστε να αποδεχθούμε το αντίθετο: ότι τα χρήματα κατέφθαναν αφειδώς χωρίς καμία απολύτως προσδοκία ανταλλάγματος. Σχεδόν ως πράξη φιλανθρωπίας.

Η υπεράσπιση αυτή θυμίζει αναπόφευκτα παλαιότερες εξηγήσεις που ακούστηκαν σε άλλες πολύκροτες υποθέσεις της πολιτικής ζωής. Μόνο που τώρα η αφήγηση μοιάζει ακόμη πιο τολμηρή. Δεν υπάρχουν, λέει, υπηρεσίες. Δεν υπάρχουν υποχρεώσεις. Δεν υπάρχουν δεσμεύσεις. Υπάρχουν μόνο χρήματα που εμφανίζονται με αξιοθαύμαστη συνέπεια κάθε μήνα.

Πραγματικά, πρόκειται για μια νέα σχολή πολιτικής οικονομίας: η αμοιβή χωρίς εργασία, χωρίς καθήκοντα, χωρίς αποτέλεσμα και χωρίς ερωτήσεις.

Το πρόβλημα, βέβαια, δεν είναι μόνο η ίδια η δικαιολογία. Είναι ότι ένα σημαντικό κομμάτι του πολιτικού συστήματος θεωρεί πως τέτοιες εξηγήσεις μπορούν να γίνουν αποδεκτές από την κοινωνία χωρίς ιδιαίτερες αντιδράσεις. Ότι οι πολίτες θα ακούσουν για δεκάδες χιλιάδες ευρώ που αλλάζουν χέρια και θα θεωρήσουν απολύτως φυσιολογικό να μην υπήρχε κανένας λόγος γι’ αυτό.

Κι όμως, όσο πιο εξωφρενική γίνεται μια δικαιολογία, τόσο περισσότερο αποκαλύπτει το μέγεθος της πολιτικής αλαζονείας που τη γεννά.

Γιατί η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στα χρήματα. Βρίσκεται στην αντίληψη ότι ορισμένοι άνθρωποι της εξουσίας θεωρούν πως δεν υποχρεούνται να δίνουν πειστικές απαντήσεις. Ότι αρκεί μια πρόχειρη εξήγηση, ένα αμήχανο χαμόγελο και η γνωστή βεβαιότητα πως στο τέλος όλα θα ξεχαστούν.

Από τις ιστορίες με τα 500ευρα που εμφανίζονταν μυστηριωδώς, περάσαμε στα μηνιαία χιλιάρικα που επίσης εμφανίζονταν χωρίς αντάλλαγμα. Η εξέλιξη είναι πράγματι εντυπωσιακή.

Και κάπως έτσι, η υπόθεση αποκτά σχεδόν συμβολικό χαρακτήρα. Όχι μόνο για τον ίδιο τον Αβραμόπουλο, αλλά για ένα ολόκληρο πολιτικό σύστημα που εδώ και δεκαετίες απαιτεί από την κοινωνία να πιστεύει τα απίθανα και να αποδέχεται τα παράλογα.

Το ερώτημα δεν είναι αν η συγκεκριμένη εκδοχή θα καταγραφεί στις πιο ευφάνταστες πολιτικές απολογίες των τελευταίων χρόνων. Αυτό έχει ήδη συμβεί.

Το πραγματικό ερώτημα είναι πόσες φορές ακόμη θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί το προφανές ως φυσιολογικό και το εξωφρενικό ως απολύτως λογικό. Γιατί κάποια στιγμή ακόμη και η πιο καλοστημένη «ζωγραφιά» παύει να μοιάζει με πραγματικότητα. Και αποκαλύπτεται ως αυτό που είναι: μια πρόκληση απέναντι στην κοινή νοημοσύνη.