«Ας πούμε ότι είμαι το δεξί χέρι, ας πούμε ότι είμαι ο “αντ’ αυτού”! Η πρώτη δουλειά σου, όταν έρθουν τα δύσκολα, είναι να φας τη σφαίρα. Για να μείνει όρθιο το αφεντικό».

Δεν πρόκειται για ατάκα από ταινία του Σκορσέζε. Είναι λόγια του Γρηγόρη Δημητριάδη, πρώην γενικού γραμματέα του πρωθυπουργού και ανιψιού του Κυριάκου Μητσοτάκη, από τη συνέντευξη που παραχώρησε στον Θανάση Λάλα για την εκπομπή «Portraits: Life Stories».

Δεν χρειάστηκαν πιέσεις ούτε ανακρίσεις. Η ίδια η αλαζονεία της εξουσίας αρκεί πολλές φορές για να ειπωθούν δημόσια όσα υπό άλλες συνθήκες θα έμεναν κρυφά. Γιατί όταν κάποιος αισθάνεται ότι ανήκει στους πραγματικούς διαχειριστές της εξουσίας, μιλά με μια φυσικότητα που αποκαλύπτει περισσότερα απ’ όσα ίσως θα ήθελε.

Ακούγοντας τον Δημητριάδη, δύσκολα έχει κανείς την αίσθηση ότι μιλά ένας πρώην κυβερνητικός αξιωματούχος. Περισσότερο θυμίζει άνθρωπο που υπηρέτησε έναν μηχανισμό απόλυτης πίστης, όπου ο ρόλος του «αντ’ αυτού» είναι να πέσει πάνω στη σφαίρα όταν απειλείται το αφεντικό.

Το ίδιο πνεύμα αποτυπώνεται και στην τοποθέτησή του για το σκάνδαλο των υποκλοπών:

«Ό,τι είχα να πω για τις υποκλοπές το είπα. Κάποιος έπρεπε να την αναλάβει, έπρεπε να προχωρήσει η κυβέρνηση και δεν σκοπεύω να πω τίποτε παραπάνω. Και όταν λέω ποτέ, εννοώ ποτέ. Δεν υπάρχει περίπτωση να μιλήσω».

Η δήλωση αυτή γεννά εύλογα πολιτικά ερωτήματα. Αν ένας άνθρωπος που βρισκόταν στον στενότερο πυρήνα του Μεγάρου Μαξίμου δηλώνει ότι δεν πρόκειται «ποτέ» να μιλήσει, είναι προφανές ότι θεωρεί πως γνωρίζει γεγονότα τα οποία πρέπει να μην γίνουν γνωστά.

Και όταν εξηγεί γιατί επιλέγει αυτή τη στάση, γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτικός:

«Πρέπει να σεβαστώ το κράτος, τις μυστικές υπηρεσίες, την κυβέρνηση και την παράταξή μου».

Λίγο αργότερα συμπληρώνει:

«Εμένα η δουλειά μου είναι να προστατεύω όλα αυτά και όχι να κάνω κακό. Συνεπώς δεν πρόκειται ποτέ να μιλήσω και να πω κάτι παραπάνω».

Η πολιτική ανάγνωση αυτών των δηλώσεων είναι αναπόφευκτη. Αν θεωρεί την στάση του άμεμπτη και άξια συγχαρητηρίων γιατί να μην τα συμπεριλάβει στα απομνημονεύματά του; Εδώ μας λέει ότι θυσιάστηκε για το καλό της παράταξης και του αρχηγού της. Δεν πρέπει να το αναδείξει για να δεχθεί επαίνους;

Το «κράτος», οι «μυστικές υπηρεσίες», η «κυβέρνηση» και η «παράταξη» εμφανίζονται ως ένα ενιαίο σύνολο που πρέπει να προστατευθεί μέσω της σιωπής. Μια σιωπή που αφορά το σκάνδαλο των υποκλοπών, τη λειτουργία του Predator, τις παρακολουθήσεις πολιτικών προσώπων, δημοσιογράφων και άλλων στόχων, αλλά και συνολικά τον τρόπο με τον οποίο ασκήθηκε η εξουσία την περίοδο της λεγόμενης «επιτελικής διακυβέρνησης».

Ο Γρηγόρης Δημητριάδης μπορεί να έχει αποχωρήσει από το Μέγαρο Μαξίμου. Οι δημόσιες τοποθετήσεις του, όμως, λειτουργούν ως μια σπάνια ματιά στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τον ρόλο της η κορυφή της εξουσίας: προσωπική αφοσίωση στον αρχηγό, απόλυτη πειθαρχία, ανάληψη του κόστους όταν χρειαστεί και, πάνω απ’ όλα, τήρηση ενός απαράβατου κώδικα σιωπής.

Η «ομερτά» δεν παρουσιάζεται ως πρόβλημα. Παρουσιάζεται ως καθήκον.