Ήταν σαν σήμερα, στις 19 Ιούλη 2010, όταν ο δημοσιογράφος Σωκράτης Γκιόλιας δολοφονήθηκε έξω από το σπίτι του στην Ηλιούπολη, στις 5:25 τα ξημερώματα.

Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, άγνωστοι τον ειδοποίησαν ότι κάποιοι επιχειρούσαν να κλέψουν το αυτοκίνητό του. Δεν έχει αποσαφηνιστεί ποτέ αν αυτό έγινε με τηλεφώνημα ή χτυπώντας το κουδούνι του σπιτιού του. Μόλις κατέβηκε στον δρόμο, τρεις ένοπλοι τον πυροβόλησαν επανειλημμένα, τραυματίζοντάς τον θανάσιμα.

Δεκαέξι χρόνια μετά, τα πραγματικά κίνητρα της δολοφονίας εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο συζήτησης.

Σύμφωνα με το κυρίαρχο αφήγημα των Αρχών, την ευθύνη για τη δολοφονία ανέλαβε η οργάνωση «Σέχτα Επαναστατών». Ωστόσο, η υπόθεση εξακολουθεί να γεννά ερωτήματα και δεν θα μπούμε εδώ στη συζήτηση των αστυνομικών σεναρίων για το γιατί επιλέχθηκε ως στόχος ο συγκεκριμένος δημοσιογράφος.

Αξίζει, όμως, να συγκρατήσει κανείς δύο στοιχεία.

Το πρώτο είναι η δημόσια παραδοχή του δικηγόρου του, Γιάννη Μαρακάκη, ο οποίος, μιλώντας στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Mega, είχε δηλώσει επί λέξει: «Ο Σωκράτης είχε πάρα-πάρα πολύ στενές σχέσεις με όλους τους διοικητές και με την Αντιτρομοκρατική».

Σε τι ακριβώς συνίσταντο αυτές οι σχέσεις και μέχρι ποιο σημείο έφταναν δεν διευκρινίστηκε ποτέ. Ωστόσο, η συγκεκριμένη δήλωση δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη, ιδιαίτερα από όσους είχαν παρακολουθήσει επί σειρά ετών τις αναρτήσεις του ιστολογίου «Τρωκτικό», του οποίου ο Σωκράτης Γκιόλιας θεωρούνταν από πολλούς ο βασικός διαχειριστής.

Το δεύτερο στοιχείο είναι η αναφορά του Μάκη Τριανταφυλλόπουλου, ο οποίος, μέσα από την ιστοσελίδα του, είχε γράψει ότι: «Ο Σωκράτης χρησιμοποιήθηκε από εκείνους που ήθελαν να μείνουν στο παρασκήνιο, εξυπηρετώντας τους στόχους τους μέσω της ανωνυμίας του μπλογκ του».

Πρόκειται για μια ιδιαίτερα βαριά εκτίμηση, που αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον αν αναλογιστεί κανείς ότι ο Τριανταφυλλόπουλος υπήρξε επί χρόνια στενός συνεργάτης του Γκιόλια και γνώριζε όσο λίγοι το παρασκήνιο του συγκεκριμένου χώρου. Την ίδια περίοδο, άλλωστε, το «Τρωκτικό» αποτελούσε ένα από τα ιστολόγια με τη μεγαλύτερη αναγνωσιμότητα στην ελληνική διαδικτυακή ενημέρωση.

Καταληκτικά, αξίζει να σημειωθεί ότι μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση για την ιδεολογικοπολιτική συγκρότηση της «Σέχτας Επαναστατών» είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα «Κόντρα».

Παράλληλα, για όσους θέλουν να μελετήσουν περισσότερο την υπόθεση, παραμένει ιδιαίτερα χρήσιμο το άρθρο του Δημήτρη Ψαρά στην «Εφημερίδα των Συντακτών» με τίτλο «Ο αόρατος προστάτης του Σωκράτη Γκιόλια», το οποίο φωτίζει πλευρές της υπόθεσης που εξακολουθούν να προκαλούν προβληματισμό.

Υ.Γ:Παρά την αρχική κινητοποίηση και τις ισχυρές ενδείξεις για την ταυτότητα των δραστών, δεκαέξι χρόνια μετά, η υπόθεση παραμένει ανεξιχνίαστη. Το γεγονός αυτό αντανακλά σε μεγάλο βαθμό την αποτυχία – ή και την αδιαφορία – των διωκτικών αρχών να φέρουν ενώπιον της Δικαιοσύνης τους υπεύθυνους ενός ψυχρού, επαγγελματικά εκτελεσμένου εγκλήματος.

Από την πρώτη στιγμή, οι αρχές γνώριζαν ότι τα όπλα που χρησιμοποιήθηκαν στον φόνο συνδέονταν με προηγούμενες επιθέσεις της τρομοκρατικής οργάνωσης «Σέχτα Επαναστατών». Η βαλλιστική ταυτοποίηση ήταν σαφής, και η ίδια η οργάνωση είχε αναλάβει με προκύρηξή της την ευθύνη για την εκτέλεση. Όμως, πέρα από αυτό το ελάχιστο τεχνικό εύρημα, δεν υπήρξε καμία ουσιαστική πρόοδος.

Η αστυνομία δεν κατάφερε να χαρτογραφήσει τις διαδρομές των δραστών, ούτε να εντοπίσει εντός λογικού χρονικού διαστήματος το καμένο όχημα διαφυγής. Δεν αξιοποιήθηκαν κατάλληλα μαρτυρίες, καταγραφές από κάμερες ασφαλείας, ούτε και το ψηφιακό αποτύπωμα του μπλογκ «Troktiko» – για το οποίο ο Γκιόλιας φέρεται να είχε στενή σύνδεση.

Όσο περνούσαν οι μήνες, η υπόθεση έχανε προτεραιότητα. Καμία συλλογική προσπάθεια δεν έγινε για τη δημιουργία εξειδικευμένης ομάδας έρευνας με αποκλειστική αρμοδιότητα την εξιχνίαση. Ενώ άλλες υποθέσεις οργανωμένης τρομοκρατίας αντιμετωπίστηκαν με εντατικές επιχειρήσεις και συλλήψεις, η δολοφονία ενός δημοσιογράφου, με φόντο την ερευνητική του δραστηριότητα, φάνηκε να μην συγκινεί την κρατική μηχανή.

Το 2019 ήρθε στο φως πως λίγες μέρες πριν τη δολοφονία, ο τότε επικεφαλής της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος φέρεται να είχε ειδοποιήσει τον Γκιόλια για επικείμενες διώξεις σε βάρος του. Η Δικαιοσύνη άσκησε δίωξη εναντίον του αξιωματικού, αλλά η υπόθεση μπήκε στο αρχείο λόγω αλλαγών στον Ποινικό Κώδικα. Η πολιτεία επέλεξε την κάλυψη αντί της διαλεύκανσης.

Ο Οργανισμός Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF), το Committee to Protect Journalists (CPJ) και η Free Press Unlimited έχουν επανειλημμένα καταγγείλει την ελληνική αστυνομία και τις δικαστικές αρχές για δομική αδράνεια και αδιαφάνεια στην πορεία της έρευνας. Αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι κρίσιμες ενδείξεις παραμελήθηκαν, δεν ανακρίθηκαν όλοι οι εμπλεκόμενοι, και δεν εξετάστηκαν πιθανά κίνητρα που συνδέονταν με την επαγγελματική δράση του θύματος.

Παρά τις πιέσεις, καμία νέα έρευνα δεν άνοιξε. Η ελληνική πολιτεία δεν δέχθηκε τη συνδρομή διεθνών ειδικών, ούτε επέτρεψε πλήρη πρόσβαση στον φάκελο για ανεξάρτητους ερευνητές.

Το κράτος δεν απέτυχε μόνο να βρει τους δολοφόνους του Γκιόλια. Απέτυχε να στείλει και το μήνυμα ότι η σιωπή δεν επιβάλλεται με σφαίρες.