Σαν σήμερα το 1925 το αστικό κράτος παρέδωσε το ρεύμα στο ξένο κεφάλαιο

Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται απλώς· διδάσκει και ξεσκεπάζει τη διαχρονική σαπίλα του καπιταλιστικού συστήματος. Σαν σήμερα, λοιπόν, στις 16 Οκτώβρη 1925, η δικτατορία του Θεόδωρου Πάγκαλου, συνεχίζοντας πιστά την πολιτική των προηγούμενων αστικών κυβερνήσεων, υπέγραψε μια από τις πιο αποικιοκρατικές και σκανδαλώδεις συμβάσεις στην ιστορία του ελληνικού κράτους. Παραχώρησε στην αγγλική εταιρεία «Power and Traction Finance Company» (γνωστή ως «Πάουερ») το απόλυτο, αποκλειστικό μονοπώλιο παραγωγής, μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικού ρεύματος, καθώς και την εκμετάλλευση των αστικών συγκοινωνιών (τραμ, ηλεκτρικός σιδηρόδρομος) σε Αθήνα και Πειραιά για 60 ολόκληρα χρόνια!

Το χρονικό μιας κρατικής υποταγής στο μεγάλο κεφάλαιο

Οι διαπραγματεύσεις είχαν ξεκινήσει νωρίτερα από την κυβέρνηση του Ανδρέα Μιχαλακόπουλου, αποδεικνύοντας ότι είτε με κοινοβουλευτικό μανδύα είτε με στρατιωτική δικτατορία, το αστικό κράτος έχει μία και μοναδική σταθερά: την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της εγχώριας και διεθνούς πλουτοκρατίας.

Η σύμβαση με την «Πάουερ» δεν ήταν μια απλή εμπορική συμφωνία. Ήταν ένα συμβόλαιο πλήρους απομύζησης του λαϊκού εισοδήματος. Η εταιρεία απέκτησε προκλητικά προνόμια:

• Πλήρη φορολογική ασυλία και απαλλαγή από κάθε δασμό για την εισαγωγή υλικών.

• Ρήτρα χρυσού για τα τιμολόγιά της, πράγμα που σήμαινε ότι κάθε φορά που υποτιμάτο η δραχμή, ο λαός πλήρωνε το ρεύμα και το εισιτήριο «χρυσάφι» για να διασφαλίζονται τα κέρδη των Άγγλων μετόχων.

• Δικαίωμα αναγκαστικών απαλλοτριώσεων περιουσιών υπέρ της εταιρείας με διαδικασίες εξπρές.

Το Μονοπώλιο ως διαχρονική βδέλλα του λαϊκού ιδρώτα

Για δεκαετίες, η «Πάουερ» λειτούργησε ως κράτος εν κράτει. Ενώ ο λαός της Αθήνας και του Πειραιά βυθιζόταν στη φτώχεια, την προσφυγιά και τις συνέπειες των πολέμων, η αγγλική εταιρεία συσσώρευε μυθώδη κέρδη, κρατώντας παράλληλα τις εργατικές γειτονιές στο σκοτάδι, αφού ηλεκτροδοτούνταν προνομιακά μόνο οι περιοχές της αστικής τάξης.

Όταν οι εργαζόμενοι στα τραμ και την ηλεκτρική εταιρεία έβγαιναν σε απεργία για ένα κομμάτι ψωμί και ανθρώπινες συνθήκες δουλειάς (όπως η ιστορική απεργία του 1929), το αστικό κράτος επιστράτευε το Ιδιώνυμο, την αστυνομία και τον στρατό για να καταστείλει το κίνημα και να περιφρουρήσει τα κέρδη του ξένου Μονοπωλίου.

Από την «Πάουερ» του 1925 στο «Χρηματιστήριο Ενέργειας» του σήμερα

Η ιστορική αναδρομή στην «Πάουερ» δεν είναι απλό μνημόσυνο. Είναι το καθρέφτισμα της σημερινής πραγματικότητας.

Υπάρχει μια ευθεία γραμμή που συνδέει τη ληστρική σύμβαση του 1925 με το σήμερα:

1. Τότε, το κράτος παρέδιδε το ρεύμα στους Άγγλους ιμπεριαλιστές. Σήμερα, οι κυβερνήσεις, κατ’ επιταγή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κομμάτιασαν και ιδιωτικοποίησαν τη ΔΕΗ, παραδίδοντας την ενέργεια στα χέρια 4-5 ντόπιων και ξένων «ολιγαρχών».

2. Τότε, υπήρχε η «ρήτρα χρυσού» για να μην χάσει δεκάρα η «Πάουερ». Σήμερα, υπάρχει το «Χρηματιστήριο Ενέργειας» και οι ληστρικές ρήτρες αναπροσαρμογής, που μετατρέπουν το κοινωνικό αγαθό του ηλεκτρισμού σε πανάκριβο εμπόρευμα και τζογάρισμα.

3. Τότε και τώρα, οι κυβερνήσεις νομοθετούν και καταστέλλουν για να εξασφαλίσουν ότι ο λαός θα ξεπαγιάζει ή θα κόβει από το φαγητό του για να πληρώνει τους «πράσινους» και «μαύρους» κερδοσκόπους.

Το συμπέρασμα είναι ένα

Το κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα και οι κυβερνήσεις του είναι οι διαχρονικοί του ντίλερ. Είτε το λένε «Πάουερ» στο μεσοπόλεμο, είτε «πάροχοι ενέργειας» στον 21ο αιώνα, ο στόχος παραμένει ο ίδιος: η απομύζηση του ιδρώτα της εργατικής τάξης.

Η ιστορία μας διδάσκει ότι η ενέργεια, το νερό, η παιδεία, η υγεία δεν μπορεί να είναι εμπορεύματα. Μόνο με την ανατροπή αυτού του συστήματος και το πέρασμα των μέσων παραγωγής και των υποδομών στα χέρια των ίδιων των εργαζομένων, η ενέργεια θα πάψει να είναι εργαλείο ληστείας και θα γίνει κοινωνικό αγαθό για τις ανάγκες των πολλών