ΤΟ ΤΙΜΩΡΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ Η ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΠΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΗ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ 1942-1944

Apr 1, 2012 | Ιστορία, Πολιτισμός | 1 comment

Εκδότης: ΘΕΜΕΛΙΟ

Παρουσίαση

“Οι δειλοί που προδίδουν πατριώτες στους Ούνους, επειδή φοβούνται το θάνατο, να ξέρουν πως τους την έχουμε στημένη, πως είναι καταδικασμένοι και με την πρώτη ευκαιρία θα εξοντωθούν σα ζώα”. Με αυτά τα λόγια η L’Humanite, επίσημο έντυπο του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματοδ (PCF), καλούσε, τον Απρίλιο του 1942, τους γάλλους αντιστασιακούς σε πράξεις εκδίκησης. Στις κατεχόμενες από τον Άξονα πόλεις, οι οργανώσεις των κομμουνιστών καλλιέργησαν συστηματικά τη μαζική ανυπακοή απέναντι στην κατοχική εξουσία. Στην Αθήνα και τον Πειραιά, η αλματώδης ανάπτυξη του ΕΑΜ, βασισμένου σε ένα εκτεταμένο οργανωτικό δίκτυο, τροφοδοτούσε το αντικατοχικό αίσθημα του κόσμου, οδηγώντας τον σε πλήρη ρήξη με το κατοχικό καθεστώς. Η όξυνση της ναζιστικής τρομοκρατίας σε συνδυασμό με την πολιτική πόλωση που κορυφώθηκε κατά την τελευταία φάση της Κατοχής (1943-1944) οδήγησε σε έναν αιματηρό κύκλο εκτελέσεων, ανοιχτών μαχών και δολοφονιών στο κέντρο και τις συνοικίες της πρωτεύουσας ανάμεσα στις ελληνόφωνες κατοχικές δυνάμεις (Χωροφυλακή, Ασφάλεια, Τάγματα Ευζώνων) και τους “αντάρτες πόλης” του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ που κλήθηκαν να περιφουρήσουν ανοιχτά τις εαμικές και κομματικές οργανώσεις, αναλαμβάνοντας παράλληλα “μυστικά” καθήκοντα πληροφοριών, κατασκοπείας και εξόντωσης στελεχών του κατοχικού μηχανισμού. Η λειτουργία και δράση αυτού του “σιδερένιου βραχίονα του κόμματος” αποτελεί μία από τις τελευταίες άγνωστες σελίδες της κατοχικής ιστορίας και τίθεται για πρώτη φορά κάτω από το μικροσκόπιο μιας συστηματικής ιστορικής έρευνας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Περιεχόμενα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΜΕΡΟΣ Α
ΤΟ ΕΑΜ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ (1941-1943)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι – ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ (1941-1943)
1. Ανασυγκρότηση των κομματικών οργάνων (1941-1942)
2. Εξάπλωση του οργανωτικού δικτύου
3. Στοχοθεσία, τελετουργίες και συνθηματολογία
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ – ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ (1943) 1. Το έτος των απεργιακών κινητοποιήσεων (Απρίλιος 1942-Ιούλιος 1943)
2. Αίμα στην αθηναϊκή άσφαλτο
3. Η τρίτη κατοχική κυβέρνηση Ράλλη (Απρίλιος 1943)
4. Αναδιοργάνωση της ΚΟΑ (Απρίλιος 1943). Οργανωτικές αρετές και “σκληρή γραμμή”
5. “Αδέλφια” και “παλιόσκυλα”: Στοχοποίηση των Σωμάτων Ασφαλείας
ΜΕΡΟΣ Β’
ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΑΛΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι – ΤΟ “ΑΝΤΑΡΤΙΚΟ ΠΟΛΕΩΝ”: Ο ΕΛΑΣ ΑΘΗΝΑΣ – ΠΕΙΡΑΙΑ 1. Τα πρώτα οργανωτικά βήματα
2. Οπλισμός και στρατιωτικά μαθήματα
3. Οργανωτική ανασυγκρότηση (Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 1943)
4. “Πρώτες οι μπαράγκες! Οι ξύλινες”: Η συνοικία ως βάση της ένοπλης δράσης
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ – ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΕΡΙΦΡΟΥΡΗΣΗΣ ΛΑΪΚΟΥ ΑΓΩΝΑ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ 1. Περιφρούρηση και αυτοπροστασία
2. Τιμωρητικές πρακτικές του εαμικού κινήματος
3. Ένα άρτιο δίκτυο πληροφοριών
4. Οι απαρχές. Η πρώτη προκήρυξη
5. Εθνική Πολιτοφυλακή. Ζητήματα αρμοδιότητας
6. Αόρατοι εκτελεστές
7. “Προδότες και εγκληματίες”
8. “Γκεστάπο με μαρξιστική μάσκα”: Περιφρουρώντας την καθαρότητα του Κόμματος
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III – “ΚΥΚΛΟΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΕΩΣ”: ΤΑΓΜΑΤΑ ΕΥΖΩΝΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ 1. Οι “γερμανοτσολιάδες”: Το 1ο Σύνταγμα Ευζώνων Αθηνών
2. Κράτος εν κράτει: Η Διεύθυνση Ειδικής Ασφαλείας του Κράτους
ΜΕΡΟΣ Γ’
ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι – ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ ΤΗΣ ΒΙΑΣ, ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΟΠΛΑ ΚΑΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ (ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1943-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1944)
1. Νέες κινητοποιήσεις. Το σαμποτάζ στο αμαξοστάσιο της Καλλιθέας (24.8.1943)
2. Η πρώτη γεύση της εκδίκησης
3. Τα γεγονότα στις Φυλακές Χατζηκώστα (10.10.1943)
4. Ο ανελέητος πόλεμος με την Ειδική Ασφάλεια
5. Οι πρώτες συγκρούσεις με τη Χ
6. Στοργή και κτηνωδία: Η ναζιστική τρομοκρατία το φθινόπωρο του 1943
7. Εκστρατείες διαφώτισης και δολοφονίες “αντιποίνων”
8. Η πρώτη μάχη: Φάρος Νέας Σμύρνης, 5 Ιανουαρίου 1944
9. Οι πολιτικές δολοφονίες: Πινότσης, Καλύβας, Μαλτέζος
10. “Νέα ήθη” ή “φρουρός του Λαού”: Η ΟΠΛΑ στο προσκήνιο
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ – ΜΠΛΟΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΜΑΧΕΣ ΣΤΙΣ ΣΥΝΟΙΚΙΕΣ (ΜΑΡΤΙΟΣ-ΜΑΪΟΣ 1944)
1. Τριήμερη μάχη στην Κοκκινιά. 6-8 Μαρτίου 1944
2. Το μπλόκο της Καλογρέζας (15.3.1944). Το 3ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ υπό διωγμόν
3. Συγκρούσεις σε ανατολικές και νοτιοανατολικές συνοικίες (Απρίλιος 1944)
4. Το “Κάστρο του Υμηττού” (29.4.1944)
5. Η κατάσταση στις δυτικές συνοικίες (Μάιος-Ιούνιος 1944)
6. Η μάχη της Καισαριανής (15-16.6.1944)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ – ΤΟ ΜΑΤΩΜΕΝΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ (ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 1944) 1. Μπλόκα και αντεκδικήσεις
2. Η μεγάλη μάχη της Καλλιθέας (24.7.1944)
3. “Ηλέκτρα 3…4…5…”
4. “Το Δίστομο της Αθήνας”: Μπλόκα σε Βύρωνα και Δουργούτι (7 και 9.8.1944)
5. Το Μπλόκο της Κοκκινιάς (17.8.1944)
6. Η “Απεργία Εθνικής Σωτηρίας”. Μάχες και αντίποινα σε Καλλιθέα. Κουκάκι. Παλαιά Σφαγεία (24-31.8.1944)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV – “ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΣΚΟΤΑΔΙ ΕΙΝΑΙ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΑΥΓΗ”: Η ΑΝΕΠΑΙΣΘΗΤΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ (ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1944)
1. Η “κατάκτηση” του Παγκρατίου
2. Η απεργία της 16ης Σεπτεμβρίου
3. Η εξόντωση του “διαβολογιατρού” Βαρδινογιάννη (22.9.1944)
4. Μάχες και γερμανικές σφαγές
5. “Σύγκρουσις τώρα αναπόφευκτος”: ΕΛΑΣ Αθήνας και κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας
6. Τελευταίο καθήκον: Η προστασία των υποδομών της πρωτεύουσας
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
ΠΗΓΕΣ

1 Comment

  1. sta xania 3erete se poia bibliopoleia uparxei?

    Reply

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Η απώλεια του Κωνσταντίνου Τσουκαλά, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών, αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στις κοινωνικές επιστήμες, τη δημόσια σφαίρα και την κριτική σκέψη του τόπου μας. Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς δεν υπήρξε ποτέ ένας αποστασιοποιημένος, κλεισμένος...

Τα κυβερνητικά οικονομικά τεχνάσματα και οι δυο Ελλάδες

Σφοδρή κριτική στην ανάρτηση του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη κατά την οποία χαρακτήρισε ως «εθνική επιτυχία» την πρόωρη αποπληρωμή χρέους 13 δισ. ευρώ., εξαπέλυσαν το ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ επισημαίνοντας ότι η απομείωση του χρέους οφείλεται στα υπερπλεονάσματα, την...

Ενα ιστορικό ντοκουμέντο και κάποια πρόσθετα στοιχεία για το Αφγανιστάν (Με αφορμή ότι συμπληρώνονται 5 χρόνια από την κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν)

«Έτσι κι αμοληθούν οι μουλάδες, τότε όλοι οι αριστεροί στη χώρα θα είναι νεκροί μέσα σέ 24 ώρες». Σαρντάρ Άμπντούλ Βαλί, - Αρχηγός του Αφγανικού στρατού και πανίσχυρο μέλος της βασιλικής οικογένειας. -1973 (Από εμπιστευτική έκθεση της Αμερικανικής πρεσβείας της...

H στυλιστική επιλογή της Δόμνα και η ουσία

Του Γιώργη Γιαννακέλλη Ένα θέμα με το οποίο ασχολήθηκε ένα ποστ που έκανε την εμφάνισή του πριν από μόλις τρεις μέρες στην πλατφόρμα Χ, επέλεξε σήμερα η εφημερίδα «Δημοκρατία» για το πρωτοσέλιδό της: 945 ευρώ για τα παπούτσια και το τζιν της Δόμνας Μιχαηλίδου, με την...

Σωσίας της Κίμπερλι

Πηγή: Νίκος Παπαδογιάννης - Documento Ο αριθμός των Ισραηλινών επισκεπτών στην Ελλάδα ετησίως πάει να γίνει επταψήφιος, στη δε Κύπρο βλέπει κανείς ακόμα και προεκλογικές αφίσες Ισραηλινών πολιτικών. Ξέρω, ξέρω. «Το Ισραήλ θα μας προστατεύσει όταν μας την πέσουν οι...

Ρουβίκωνας: Τριήμερο εκδηλώσεων για το Μπλόκο της Κοκκινιάς

Όλες αυτές τις μέρες είδαμε τα παιδιά του Ρουβίκωνα να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της μάχης απέναντι στα πύρινα μέτωπα. Με τις δυνάμεις και τα μέσα που διαθέτουν, βρέθηκαν εκεί όπου υπήρχε ανάγκη, αποδεικνύοντας στην πράξη τι σημαίνει κοινωνική αλληλεγγύη και...

3ήμερο δράσεων για τα 3 χρόνια από την κρατική δολοφονία του Κώστα Μανιουδάκη θα πραγματοποιηθεί στα Χανιά από τις 28 έως τις 30 Αυγούστου

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 19:00, αυλή του κατειλημμένου λόφου Καστέλι Εκδήλωση-συζήτηση: «Ο δικαστικός εμπαιγμός ως μέρος της συγκάλυψης της αστυνομικής βίας» Ενημέρωση από τις υποθέσεις κρατικών δολοφονιών του Βασίλειου Μάγγου, του Μοχάμεντ Καμράν και του Κώστα...

Στις 15 Οκτώβρη δικάζεται τραμπούκος βιαστής και συνεργός του καταδικασμένου παιδοβιαστή και μαστροπού Ηλία Μίχου

Πηγή: Κώστας Καφετζης - f/b Στις 15 Οκτωβρίου, ημέρα Πέμπτη και ώρα 9:00 το πρωί, δίνουμε όλοι και όλες ραντεβού στο Πλημμελειοδικείο Αθηνών (πρώην Σχολή Ευελπίδων, κτήριο προκάτ, αίθουσα 2). Εκείνη την ημέρα πραγματοποιείται η δίκη μετά από μήνυση που υποβάλαμε για...

Η στατιστική της λεηλασίας: Οι αριθμοί πίσω από τον μύθο της «αποκλιμάκωσης» και η πραγματικότητα της ταξικής πολιτικής

Όταν η κυβερνητική προπαγάνδα και τα συστημικά μέσα ενημέρωσης πανηγυρίζουν για τις «ευρωπαϊκές πρωτιές» της Ελλάδας στη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, υπάρχει μια μικρή —αλλά καθόλου ασήμαντη— λεπτομέρεια που συνήθως ξεχνιέται: οι αριθμοί δεν είναι όλοι ίδιοι και...

Στέλιος Καρδάρας: Ενας 18χρονος ήρωας της Εθνικής αντίστασης που δολοφόνησαν οι ταγματασφαλίτες αφού πρώτα τον βασάνισαν φρικτά, σαν σήμερα το 1944

Ενας θρύλος του επαναστατικού κινήματος, ένα παλικάρι μόνο  18χρονών, που το όνομα του έχει γραφτεί με ανεξίτηλα γράμματα  στην ιστορία του αντιστασιακού αγώνα ενάντια στους κατακτητές και τους ντόπιους συνεργάτες τους, δολοφονείται σαν σήμερα 18 Αυγούστου 1944, αφού...

Επιλεγμένα Video