ΤΟ ΤΙΜΩΡΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ Η ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΠΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΗ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ 1942-1944

Apr 1, 2012 | Ιστορία, Πολιτισμός | 1 comment

Εκδότης: ΘΕΜΕΛΙΟ

Παρουσίαση

“Οι δειλοί που προδίδουν πατριώτες στους Ούνους, επειδή φοβούνται το θάνατο, να ξέρουν πως τους την έχουμε στημένη, πως είναι καταδικασμένοι και με την πρώτη ευκαιρία θα εξοντωθούν σα ζώα”. Με αυτά τα λόγια η L’Humanite, επίσημο έντυπο του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματοδ (PCF), καλούσε, τον Απρίλιο του 1942, τους γάλλους αντιστασιακούς σε πράξεις εκδίκησης. Στις κατεχόμενες από τον Άξονα πόλεις, οι οργανώσεις των κομμουνιστών καλλιέργησαν συστηματικά τη μαζική ανυπακοή απέναντι στην κατοχική εξουσία. Στην Αθήνα και τον Πειραιά, η αλματώδης ανάπτυξη του ΕΑΜ, βασισμένου σε ένα εκτεταμένο οργανωτικό δίκτυο, τροφοδοτούσε το αντικατοχικό αίσθημα του κόσμου, οδηγώντας τον σε πλήρη ρήξη με το κατοχικό καθεστώς. Η όξυνση της ναζιστικής τρομοκρατίας σε συνδυασμό με την πολιτική πόλωση που κορυφώθηκε κατά την τελευταία φάση της Κατοχής (1943-1944) οδήγησε σε έναν αιματηρό κύκλο εκτελέσεων, ανοιχτών μαχών και δολοφονιών στο κέντρο και τις συνοικίες της πρωτεύουσας ανάμεσα στις ελληνόφωνες κατοχικές δυνάμεις (Χωροφυλακή, Ασφάλεια, Τάγματα Ευζώνων) και τους “αντάρτες πόλης” του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ που κλήθηκαν να περιφουρήσουν ανοιχτά τις εαμικές και κομματικές οργανώσεις, αναλαμβάνοντας παράλληλα “μυστικά” καθήκοντα πληροφοριών, κατασκοπείας και εξόντωσης στελεχών του κατοχικού μηχανισμού. Η λειτουργία και δράση αυτού του “σιδερένιου βραχίονα του κόμματος” αποτελεί μία από τις τελευταίες άγνωστες σελίδες της κατοχικής ιστορίας και τίθεται για πρώτη φορά κάτω από το μικροσκόπιο μιας συστηματικής ιστορικής έρευνας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Περιεχόμενα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΜΕΡΟΣ Α
ΤΟ ΕΑΜ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ (1941-1943)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι – ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ (1941-1943)
1. Ανασυγκρότηση των κομματικών οργάνων (1941-1942)
2. Εξάπλωση του οργανωτικού δικτύου
3. Στοχοθεσία, τελετουργίες και συνθηματολογία
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ – ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ (1943) 1. Το έτος των απεργιακών κινητοποιήσεων (Απρίλιος 1942-Ιούλιος 1943)
2. Αίμα στην αθηναϊκή άσφαλτο
3. Η τρίτη κατοχική κυβέρνηση Ράλλη (Απρίλιος 1943)
4. Αναδιοργάνωση της ΚΟΑ (Απρίλιος 1943). Οργανωτικές αρετές και “σκληρή γραμμή”
5. “Αδέλφια” και “παλιόσκυλα”: Στοχοποίηση των Σωμάτων Ασφαλείας
ΜΕΡΟΣ Β’
ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΑΛΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι – ΤΟ “ΑΝΤΑΡΤΙΚΟ ΠΟΛΕΩΝ”: Ο ΕΛΑΣ ΑΘΗΝΑΣ – ΠΕΙΡΑΙΑ 1. Τα πρώτα οργανωτικά βήματα
2. Οπλισμός και στρατιωτικά μαθήματα
3. Οργανωτική ανασυγκρότηση (Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 1943)
4. “Πρώτες οι μπαράγκες! Οι ξύλινες”: Η συνοικία ως βάση της ένοπλης δράσης
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ – ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΕΡΙΦΡΟΥΡΗΣΗΣ ΛΑΪΚΟΥ ΑΓΩΝΑ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ 1. Περιφρούρηση και αυτοπροστασία
2. Τιμωρητικές πρακτικές του εαμικού κινήματος
3. Ένα άρτιο δίκτυο πληροφοριών
4. Οι απαρχές. Η πρώτη προκήρυξη
5. Εθνική Πολιτοφυλακή. Ζητήματα αρμοδιότητας
6. Αόρατοι εκτελεστές
7. “Προδότες και εγκληματίες”
8. “Γκεστάπο με μαρξιστική μάσκα”: Περιφρουρώντας την καθαρότητα του Κόμματος
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III – “ΚΥΚΛΟΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΕΩΣ”: ΤΑΓΜΑΤΑ ΕΥΖΩΝΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ 1. Οι “γερμανοτσολιάδες”: Το 1ο Σύνταγμα Ευζώνων Αθηνών
2. Κράτος εν κράτει: Η Διεύθυνση Ειδικής Ασφαλείας του Κράτους
ΜΕΡΟΣ Γ’
ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι – ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ ΤΗΣ ΒΙΑΣ, ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΟΠΛΑ ΚΑΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ (ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1943-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1944)
1. Νέες κινητοποιήσεις. Το σαμποτάζ στο αμαξοστάσιο της Καλλιθέας (24.8.1943)
2. Η πρώτη γεύση της εκδίκησης
3. Τα γεγονότα στις Φυλακές Χατζηκώστα (10.10.1943)
4. Ο ανελέητος πόλεμος με την Ειδική Ασφάλεια
5. Οι πρώτες συγκρούσεις με τη Χ
6. Στοργή και κτηνωδία: Η ναζιστική τρομοκρατία το φθινόπωρο του 1943
7. Εκστρατείες διαφώτισης και δολοφονίες “αντιποίνων”
8. Η πρώτη μάχη: Φάρος Νέας Σμύρνης, 5 Ιανουαρίου 1944
9. Οι πολιτικές δολοφονίες: Πινότσης, Καλύβας, Μαλτέζος
10. “Νέα ήθη” ή “φρουρός του Λαού”: Η ΟΠΛΑ στο προσκήνιο
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ – ΜΠΛΟΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΜΑΧΕΣ ΣΤΙΣ ΣΥΝΟΙΚΙΕΣ (ΜΑΡΤΙΟΣ-ΜΑΪΟΣ 1944)
1. Τριήμερη μάχη στην Κοκκινιά. 6-8 Μαρτίου 1944
2. Το μπλόκο της Καλογρέζας (15.3.1944). Το 3ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ υπό διωγμόν
3. Συγκρούσεις σε ανατολικές και νοτιοανατολικές συνοικίες (Απρίλιος 1944)
4. Το “Κάστρο του Υμηττού” (29.4.1944)
5. Η κατάσταση στις δυτικές συνοικίες (Μάιος-Ιούνιος 1944)
6. Η μάχη της Καισαριανής (15-16.6.1944)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ – ΤΟ ΜΑΤΩΜΕΝΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ (ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 1944) 1. Μπλόκα και αντεκδικήσεις
2. Η μεγάλη μάχη της Καλλιθέας (24.7.1944)
3. “Ηλέκτρα 3…4…5…”
4. “Το Δίστομο της Αθήνας”: Μπλόκα σε Βύρωνα και Δουργούτι (7 και 9.8.1944)
5. Το Μπλόκο της Κοκκινιάς (17.8.1944)
6. Η “Απεργία Εθνικής Σωτηρίας”. Μάχες και αντίποινα σε Καλλιθέα. Κουκάκι. Παλαιά Σφαγεία (24-31.8.1944)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV – “ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΣΚΟΤΑΔΙ ΕΙΝΑΙ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΑΥΓΗ”: Η ΑΝΕΠΑΙΣΘΗΤΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ (ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1944)
1. Η “κατάκτηση” του Παγκρατίου
2. Η απεργία της 16ης Σεπτεμβρίου
3. Η εξόντωση του “διαβολογιατρού” Βαρδινογιάννη (22.9.1944)
4. Μάχες και γερμανικές σφαγές
5. “Σύγκρουσις τώρα αναπόφευκτος”: ΕΛΑΣ Αθήνας και κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας
6. Τελευταίο καθήκον: Η προστασία των υποδομών της πρωτεύουσας
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
ΠΗΓΕΣ

1 Comment

  1. sta xania 3erete se poia bibliopoleia uparxei?

    Reply

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

30η Οκτώβρη 1944: Ο ΕΛΑΣ απελευθερώνει τη Θεσσαλονίκη από τους Γερμανούς κατακτητές

“Αποτέλεσμα σκληρών συγκρούσεων” Η επίθεση για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, δεν ήταν εύκολη υπόθεση, καθώς, όπως εξηγεί ο τότε  επιτελάρχης 11ης Μεραρχίας ΕΛΑΣ, Θανάσης Παπαθανασίου, που υπήρξε αργότερα βουλευτής της ΕΔΑ, μέσα στην πόλη και όλη την γύρω περιοχή,...

Γλείψε τώρα εκεί που έφτυσες, επηρμένε ηλίθιε

Πηγή: ΚΟΝΤΡΑ Είναι τόσο ηλίθιος; ‘Η απλά ένας επηρμένος κωλοπαιδαράς που επειδή έγινε εκατομμυριούχος χάρη στη μπάλα, νομίζει ότι μπορεί να αποπατεί όπου του γουστάρει; Το πιθανότερο και τα δύο. Αλλωστε, η προσωπική φιλία του με τον Μακρόν λέει πολλά: ένας κομπλεξικός...

Εκδότης, καταγγέλλεται για καραμπινάτες απάτες και η δικαστική εξουσία αδιαφορεί. Αν όμως έγραφε στο διαδίκτυο καμιά φραμπαλετζίδικη ανάρτηση μέλος του Ρουβίκωνα …

Ένα δημοσίευμα της καραδεξιάς εφημερίδας Political, στη στήλη Politically Incorrect του Νίκου Καραμανλή, προκαλεί σοβαρά ερωτήματα. Στο επίκεντρό του βρίσκεται πρόσωπο από την Αλεξανδρούπολη, το οποίο φωτογραφίζετι με τα αρχικά Α.Γ. και κατονομάζεται από την...

Το βουλευτιλίκι σαν περιουσιακό στοιχείο: Από τα πολιτικά τζάκια στους επίγονους των δωσιλόγων!

Οι πολιτικοί γόνοι που διεκδικούν μια θέση στη Βουλή δεν αποτελούν καινούργιο φαινόμενο. Στην Ελλάδα, η πολιτική εξουσία συχνά μοιάζει με οικογενειακή επιχείρηση, με τα γνωστά πολιτικά τζάκια να ανακυκλώνουν τα επώνυμά τους από γενιά σε γενιά. Υπάρχει, όμως, και μια...

Νέο δώρο σε τράπεζες και funds: Ρυθμίσεις χρεών με διαδικασίες εξπρές για κατασχέσεις

Νέα απροκάλυπτη τροπολογία-δώρο σε τράπεζες και funds: Μετατρέπουν τις ρυθμίσεις χρεών σε «εκτελεστούς τίτλους» για εξπρές κατασχέσεις Σε μια νέα, άκρως προκλητική νομοθετική παρέμβαση υπέρ των τραπεζών και των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (funds/servicers)...

Αλίκη Βέττα: Από την αποθέωση της Απελευθέρωσης στη δίκη-παρωδία και το εκτελεστικό απόσπασμα του Γεντί Κουλέ

Η φωτογραφία της Αλίκης Βέττα, δαφνοστεφανωμένης και έφιπης κατά την είσοδό της στην απελευθερωμένη Θεσσαλονίκη στις 30 Οκτωβρίου 1944, αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά και ταυτόχρονα τραγικά οπτικά ντοκουμέντα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Η γυναίκα που λατρεύτηκε...

Ακόμη και η εφημερίδα του ΕΔΕΣ το παραδεχόταν: Τη Θεσσαλονίκη την απελευθέρωσε ο ΕΛΑΣ!

Ένα ιστορικό πρωτοσέλιδο της 1ης Νοέμβρη 1944 διαψεύδει όσους επιχειρούν να ξαναγράψουν την ιστορία της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης. Μερικές φορές, τα ιστορικά τεκμήρια έχουν μεγαλύτερη δύναμη από ατέλειωτες συζητήσεις και τις εκ των υστέρων προσπάθειες παραχάραξης...

Σα σήμερα το 1961 το ταριχευμένο σώμα του Ιωσήφ Στάλιν απομακρύνεται από το Μαυσωλείο του Λένιν.

Γράφει o mitsos175 Ήταν μια εντελώς λαθεμένη απόφαση του Νικίτα Χρουστσόφ. Ο Ιωσήφ Στάλιν παρέδωσε μια υπερδύναμη που νίκησε τις ναζιστικές ορδές και έσωσε τον κόσμο. Η επιτυχία του Στάλιν δημιούργησε φθόνο, κι αφού ο επόμενος δεν ήταν τόσο άξιος, προσπάθησε να...

Οι εκλογές βίας και νοθείας που έκανε ο Κ. Καραμανλής σαν σήμερα το 1961

Σαν σήμερα το 1961 γίνονται στην χώρα μας οι εκλογές βίας και της νοθείας οι οποίες με την καθοδήγηση του «εθνάρχη» δίνουν στο κυβερνητικό κόμμα της Δεξιάς, την ΕΡΕ το 50,8% των ψήφων και κάνουν τον Κ. Καραμανλή πρωθυπουργό.(Στο βίντεο που παραθέτουμε υπάρχει και ο...

Ξύλο στους αντιφασίστες, ανοχή στον Κασιδιάρη: Ποιος δίνει χώρο στη νεοναζιστική προπαγάνδα; – Όταν ο Κασιδιάρης υμνούσε τον Χίτλερ: Τα γραπτά μένουν!

Κάποιες φορές δεν χρειάζεται να ψάχνεις τι πραγματικά πιστεύει μια φασιστική οργάνωση. Αρκεί να διαβάσεις τι έγραφαν οι ίδιοι οι εκπρόσωποί της, όταν θεωρούσαν ότι δεν είχαν λόγο να κρύψουν το πραγματικό τους πρόσωπο. Στις 20 Απρίλη του 2011, λοιπόν, ανήμερα της...

Επιλεγμένα Video