Πηγή: Γιώργος Δελαστίκ – «Επίκαιρα»

Αύριο, Σάββατο, θα . ψηφιστεί τελικά από τη Βουλή το πολυνομοσχέδιο για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης Δεν γνωρίζουμε επομένως τι αλλαγές θα υποστούν οι κυβερνητικές θέσεις αφού την ώρα που έπρεπε να γραφτεί αυτό το άρθρο δεν είχε καν αρχίσει η συζήτηση του νομοσχεδίου για τα ΜΜΕ στο κοινοβούλιο, η οποία και θα ολοκληρωθεί σε μόλις… τέσσερις (!) μέρες.

Είναι βέβαιο ότι το κρίσιμο αυτό νομοσχέδιο, όπως κατατέθηκε στη Βουλή το βράδυ της Δευτέρας έχει ενοχλήσει τους ομίλους ενημέρωσης. Τι ακριβώς όμως θα ψηφιστεί από τη Βουλή το αγνοούμε – και, φυσικά, η κυβέρνηση Τσίπρα μόνο για ανυποχώρητη εμμονή στις θέσεις που αρχικά προβάλλει δεν έχει ποτέ κατηγορηθεί. Το εντελώς αντίθετο. Οι πολιτικές «κωλοτούμπες» είναι η κατεξοχήν ειδικότητά της.

Το νομοσχέδιο δεν έχει δρακόντειες διατάξεις. Το να ζητείται, για παράδειγμα, από τον κάθε υποψήφιο διεκδικητή άδειας εθνικής εμβέλειας τηλεοπτικού σταθμού γενικού ενημερωτικού περιεχομένου να έχει ελάχιστο καταβεβλημένο κεφάλαιο ύψους 8 εκατ. ευρώ συνιστά αστειότητα για τα ποσά στα οποία κινούνται οι τηλεοπτικοί σταθμοί. Το ίδιο και το ποσό των 5 εκατ. ευρώ για πανελλαδικής εμβέλειας σταθμούς που εκπέμπουν ενημερωτικό πρόγραμμα ειδικού θεματικού περιεχομένου (π.χ. αθλητικά κανάλια) ή το ποσό των 2 εκατ. ευρώ για πανεθνικής εμβέλειας σταθμούς μη ενημερωτικού, αλλά θεματικού περιεχομένου. Πόσω μάλλον για τους περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς, όπου το σαφώς -έως και πολύ- μικρότερο ποσό του καταβεβλημένου κεφαλαίου θα καθορίζεται με Υπουργική Απόφαση, ανάλογα με την περιφέρεια. Θα δούμε στην πράξη τι σημαίνει αυτό, όταν εκδοθούν σχετικές αποφάσεις για περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς, κάτι που ενδεχομένως αφορά στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Η διαφάνεια ενοχλεί

Κύρια επιδίωξη του κυβερνητικού νομοσχεδίου συνιστά η πλήρης διαφάνεια ως προς το ποιος κατέχει οποιοδήποτε μέσο ενημέρωσης. Οι μετοχές ανωνύμων εταιρειών που έχουν στην κατοχή τους ΜΜΕ είναι ονομαστικές στο σύνολό τους. Ακόμη και ξένες εταιρείες που βάζουν υποψηφιότητα υποχρεώνονται να προσκομίσουν κατάσταση των μετόχων τους που κατέχουν πάνω από το 1% των μετοχών ή των δικαιωμάτων ψήφου. Δεν ισχύει όμως η υποχρέωση ονομαστικοποίησης των μετόχων αυτών για εταιρείες που είναι εισηγμένες στα χρηματιστήρια των κρατών-μελών της ΕΕ ή του ΟΟΣΑ, πράγμα που προκαλεί σοβαρές υποψίες αναφορικά με το αν θα μάθει οπωσδήποτε ο ελληνικός λαός αν, π.χ., οι Γερμανοί αγόρασαν το α’ ή β’ τηλεοπτικό ελληνικό κανάλι.

Ευνόητο είναι ότι οι υποψήφιοι απόκτησης άδειας τηλεοπτικού σταθμού πρέπει να είναι ασφαλιστικά και φορολογικά ενήμεροι. Αυτό όμως που σίγουρα ενοχλεί τους ιδιοκτήτες μέσων ενημέρωσης είναι ότι οφείλουν να προσκομίσουν βεβαίωση από τις τράπεζες για το ύψος των δανείων που έχουν σε καθεμιά από αυτές, για το αν τα δάνεια αυτά καλύπτονται επαρκώς από τις εγγυήσεις που έχουν δοθεί, όπως και για το αν τα δάνεια αυτά εξυπηρετούνται. Αν κάποιος επιχειρηματίας των ΜΜΕ δεν εξυπηρετεί τα δάνειά του, η αίτησή του δεν θα γίνεται δεκτή, ορίζει το νομοσχέδιο.

Δάνεια… 900 εκατομμυρίων

Οι διατάξεις αυτές δεν δημιουργούν προβλήματα για τους υποψήφιους αγοραστές τηλεοπτικών συχνοτήτων. Αυτονόητο είναι ότι, αν ένας επιχειρηματίας δεν εξυπηρετεί τα δάνειά του, πριν αρχίσει η δημοπρασία παραχώρησης συχνοτήτων θα δώσει ακόμη και δικά του χρήματα προς την τράπεζα και θα κάνει ρύθμιση μαζί της ώστε τα δάνειά του να μην εμφανίζονται ως μη εξυπηρετούμενα.

Αλλη είναι η ζημιά που παθαίνουν οι όμιλοι των ΜΜΕ με τις διατάξεις αυτές. Κι αυτή έγκειται στο ότι μαθαίνει ο ελληνικός λαός με αδιάσειστα στοιχεία τις σκανδαλώδεις τραπεζικές δανειοδοτήσεις, των οποίων απολαύουν οι ιδιοκτήτες ΜΜΕ.
Το προηγούμενο Σάββατο Η Εφημερίδα των Συντακτών δημοσίευσε μια τέτοια πλήρη λίστα, η οποία παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον για τις σχέσεις των ελληνικών τραπεζών με τους ομίλους των ΜΜΕ.

Ο ΔΟΛ του Σταύρου Ψυχάρη, όπως θα το περίμενε κανείς, εμφανίζεται πρωταθλητής στα δάνεια. Εκδίδοντας μόνο μία ημερήσια και μία κυριακάτικη εφημερίδα, Τα Νέα και Το Βήμα, ο Όμιλος έχει πάρει τραπεζικά δάνεια του απίστευτου ύψους των σχεδόν… 200 (!) εκατ. ευρώ – 197.695.331 ευρώ για την ακρίβεια, βάσει της λίστας που δημοσίευσε η Εφημερίδα των Συντακτών.

Έκπληξη προκαλεί το γεγονός ότι τη δεύτερη θέση των ωφελημένων από τις δανειοδοτήσεις των τεσσάρων ελληνικών συστημικών τραπεζών καταλαμβάνει ο όμιλος του ΑΝΤ1 της οικογένειας Κυριακού, ο οποίος έχει δανειοδοτηθεί πλουσιοπάροχα με 170 εκατ. ευρώ, παρόλο που τελευταία ελάχιστα επηρεάζει τις πολιτικές εξελίξεις. Στην τρίτη θέση βρίσκεται ο Πήγασος της οικογένειας Μπόμπολα, που εκδίδει το Εθνος. Σε περίπου 160 εκατ. ευρώ ανέρχεται η δανειοδότηση του Πήγασου (157.894.986), ποσό καθόλου ευκαταφρόνητο. Ο Όμιλος Αλαφούζου, που εκδίδει την Καθημερινή και κατέχει τον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ, ακολουθεί στη τέταρτη θέση, με δάνεια ύψους 105 εκατ. (για την ακρίβεια, 104.959.015 ευρώ).

Οι «μικροοφειλέτες»

Ο τηλεοπτικός σταθμός STAR, συμφερόντων της οικογένειας Βαρδινογιάννη, χρωστάει πολύ λιγότερα – τα μισά. Για να ξέρουμε τι λέμε, ούτε 57 εκατ. ευρώ – 56.615.595 για την ακρίβεια.

Άναυδος μένει ομολογουμένως κανείς όταν βλέπει στον κατάλογο της Εφημερίδας των Συντακτών ότι ο ALPHA, συμφερόντων Κοντομηνά, χρωστάει συνολικά σε όλες τις συστημικές τράπεζες το πραγματικά ασήμαντο ποσό των 15 εκατ. ευρώ και ούτε καν, αφού για την ακρίβεια ανέρχεται στα 14.743.576 ευρώ.

Μια παρατήρηση όμως της εφημερίδας βάζει τα πράγματα στη θέση τους. Η εταιρεία DEMCO, συμφερόντων Κοντομηνά, κατά την εκκαθάριση του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, που δόθηκε στη Eurobank, βρέθηκε να οφείλει 53 εκατ. ευρώ στο ΤΤ, ενώ δάνεια της DEMCO που έχει πάρει από τη Eurobank ύψους 45 εκατ. ευρώ βρίσκονται σε καθυστέρηση αποπληρωμής. Αν προσθέσει κανείς τα ποσά αυτά, διαπιστώνει ότι τα δάνεια της DEMCO συν εκείνα του τηλεοπτικού ALPHA υπερβαίνουν τα 110 εκατ. ευρώ και ξεπερνούν οριακά εκείνα του Ομίλου Αλαφούζου.

Στα δάνεια αυτά πρέπει να προσθέσουμε αφενός 70 εκατ. ευρώ που έχει πάρει το MEGA αυτοτελώς και αφετέρου 25 εκατ. ευρώ που έχει δανειστεί η εκτυπωτική εταιρεία Ίρις, η οποία ανήκει κατά 50% στον ΔΟΛ και κατά 50% στον Πήγασο. Άλλα 100 εκατ. ευρώ προστίθενται, δηλαδή, στα δάνεια προς τα ΜΜΕ. Συνολικά, με άλλα λόγια, οι προαναφερθέντες όμιλοι έχουν δανειστεί 800 εκατ. ευρώ, στα οποία αν προστεθούν τα 98 εκατ. της DEMCO το συνολικό χρέος των επιχειρηματιών που ασχολούνται με τα ΜΜΕ ανέρχεται στα 900 εκατ. ευρώ.

Την Τρίτη, μάλιστα, η Εφημερίδα των Συντακτών είχε κι άλλο σχετικό δημοσίευμα, όπου έγραφε ότι δάνεια προς διάφορα παρένθετα πρόσωπα-βιτρίνα ανέρχονταν σε ακόμη 130 εκατ., με αποτέλεσμα τα τραπεζικά δάνεια προς τους ελληνικούς ομίλους των ΜΜΕ να υπερβαίνουν το 1 δις ευρώ!

Πρωταθλήτρια η Εθνική Τράπεζα

Δεν έχουν δώσει όλες οι τράπεζες τα ίδια πάνω κάτω ποσά δανείων στους επιχειρηματικούς ομίλους που κατέχουν ΜΜΕ. Όπως εύκολα μπορεί να φανταστεί κανείς, η Εθνική Τράπεζα, ως όργανο των εκάστοτε κυβερνήσεων, είναι η πρωταθλήτρια χορήγησης τέτοιων δανείων. Από τα 900 εκατ. ευρώ, η Εθνική έχει χορηγήσει τα 350 εκατ. (356.911.129 ευρώ βάσει του προαναφερθέντος πίνακα). Έχει δώσει τα περισσότερα δάνεια απ’ όλες τις τράπεζες στον Όμιλο Αλαφούζου (ΣΚΑΪ, Καθημερινή), ξεπερνώντας τα 80 εκατ. (81.066.203 ευρώ). Έχει επίσης δώσει δάνεια ύψους 73,5 εκατ. στον ΔΟΛ και 61 εκατ. στον Πήγασο. Ακολουθούν δάνεια 49 εκατ. στο STAR και 45,5 εκατ. στον ΑΝΤΙ, ενώ μόνη η Εθνική έχει δανείσει στην Ίριδα (50% ΔΟΛ – 50% Πήγασος) και τα 25,5 εκατ. που χρωστάει. Ασήμαντα είναι τα ποσά που έχει δανείσει στον τηλεοπτικό ALPHA και στο MEGA, από μόλις 7,5 εκατ. ευρώ.

Οικονομικές… υιοθεσίες

Μια αξιοσημείωτη παρατήρηση είναι ότι μέσω και των κρατικών τραπεζικών ιδρυμάτων που πρόσφατα απορρόφησαν (Αγροτική Τράπεζα και Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο), τελικά κάθε ιδιωτική συστημική τράπεζα δείχνει να έχει… «υιοθετήσει» οικονομικά κάποιον όμιλο ΜΜΕ.
Δεύτερη στη χορήγηση δανείων προς τα ΜΜΕ, σε αρκετή απόσταση, πάντως, πίσω από την Εθνική, με 100 εκατ. λιγότερα, είναι η Alpha Bank. Αυτή έχει δώσει δάνεια 250 εκατ. (246.502.075 ευρώ). Η τράπεζα αυτή έχει δώσει 98 εκατ. στον ΔΟΛ, 60 εκατ. στον Πήγασο και 50 εκατ. στο MEGA – δηλαδή 200 από τα 250 εκατ. ευρώ τα έχει δώσει στους δύο ομίλους.

Η Τράπεζα Πειραιώς ακολουθεί την πιο συνετή πολιτική απ’ όλες τις συστημικές τράπεζες απέναντι στα ΜΜΕ – και αν δεν είχε πάρει την Αγροτική Τράπεζα θα ήταν πλήρως διασφαλισμένη. Πάντως, απέναντι στα 350 εκατ. ευρώ δάνεια που έχει χορηγήσει η Εθνική, η Πειραιώς έχει δώσει πολύ λιγότερα κι από τα μισά, μόλις 135 εκατ. ευρώ. Δίνοντας δάνεια ύψους 21 εκατ. στον ΔΟΛ και 33 εκατ. στον Πήγασο, η Πειραιώς έχει υιοθετήσει οικονομικά τον ΑΝΤ1, στον οποίον έχει χορηγήσει 65 εκατ. ευρώ δάνεια.

Τον ΑΝΤ1 έχει υιοθετήσει και η Eurobank με δάνεια μόλις 28 εκατ., όταν έχει δώσει μόνο 5 εκατ. στον ΔΟΛ, 3 στον Πήγασο και 16 στο MEGA. Η υπόθεση των δανείων όμως της DEMCO του Κοντομηνά στο ΤΤ και στην ίδια τη Eurobank, με τα συνολικά 100 εκατ. ευρώ περίπου, αναδεικνύει την τράπεζα αυτή σε… μέγα χορηγό του τηλεοπτικού σταθμού ALPHA! Ταυτόχρονα, ανεβάζει τις δανειοδοτήσεις της Eurobank προς ομίλους ΜΜΕ από τα «επίσημα» 67 εκατ. ευρώ σε 165, φέρνοντάς τη στην τρίτη θέση.

Κι έπειτα αναρωτιούνται οι πολίτες γιατί τα μέσα ενημέρωσης υποστηρίζουν ασυζητητί κάθε αίτημα των τραπεζών του συστήματος…