Το Κόμμα Τουντέχ (Tudeh Party of Iran, δηλαδή «Κόμμα των Μαζών του Ιράν») είναι το παλαιότερο και ιστορικότερο κομμουνιστικό κόμμα στο Ιράν, με μαρξιστική-λενινιστική ιδεολογία.
Ιδρύθηκε στις 2 Οκτωβρίου 1941, λίγο μετά την εισβολή των Συμμάχων στο Ιράν κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η οποία οδήγησε στην ανατροπή του Ρεζά Σαχ και τη δημιουργία ενός πιο ανοιχτού πολιτικού περιβάλλοντος.
Ο πρώτος ηγέτης του ήταν ο Σολεϊμάν Μιρζά Εσκαντάρι, ένας από τους βετεράνους του ιρανικού αριστερού κινήματος, και το κόμμα θεωρείται διάδοχος του προηγούμενου Κομμουνιστικού Κόμματος της Περσίας (ιδρύθηκε το 1920, αλλά καταστάλθηκε σκληρά από τον Ρεζά Σαχ).
Στα πρώτα χρόνια του, το Τουντέχ απέκτησε σημαντική επιρροή: Οργάνωσε εργατικές ενώσεις, συμμετείχε σε μαζικές κινητοποιήσεις και υποστήριξε τον εθνικιστή πρωθυπουργό Μοχάμαντ Μοσαντέκ στην εθνικοποίηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας (1951-1953). Ωστόσο, μετά το πραξικόπημα του 1953 (υποστηριζόμενο από ΗΠΑ και Βρετανία), το κόμμα υπέστη σφοδρή καταστολή: Χιλιάδες μέλη συνελήφθησαν, και πάνω από 500 στελέχη του στρατιωτικού του δικτύου εκτελέστηκαν ή φυλακίστηκαν.
Απαγορεύτηκε επισήμως το 1949 από το καθεστώς Παχλαβί, αλλά συνέχισε να λειτουργεί υπόγεια.
Μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, το Τουντέχ αρχικά υποστήριξε τον Αγιατολάχ Χομεϊνί, βλέποντας την ως αντιιμπεριαλιστική.
Ωστόσο, από το 1982-1983, το νέο θεοκρατικό καθεστώς στράφηκε εναντίον του: Χιλιάδες στελέχη και μέλη (εκτιμάται γύρω στα 3.000-5.000) συνελήφθησαν, βασανίστηκαν ή εκτελέστηκαν, ιδιαίτερα κατά τις μαζικές εκτελέσεις πολιτικών κρατουμένων το 1988.
Από το 1983, το κόμμα λειτουργεί σε βαθιά παρανομία εντός Ιράν, με την ηγεσία του σε εξορία (κυρίως στην Ευρώπη). Παρά τις διώξεις, παραμένει ενεργό, εκδίδοντας ανακοινώσεις και υποστηρίζοντας αγώνες για δημοκρατία, κοινωνική δικαιοσύνη και αντίσταση στον ιμπεριαλισμό, ενώ διατηρεί δεσμούς με διεθνή κομμουνιστικά κινήματα.
Οι Πρόσφατες Θέσεις του Κόμματος Τουντέχ: Στήριξη στις Διαδηλώσεις, Καταδίκη Ξένης Επέμβασης και Κάλεσμα για Ενότητα
Το Κόμμα Τουντέχ του Ιράν, παρά την παρανομία και τις διώξεις του από το θεοκρατικό καθεστώς, παραμένει μια φωνή της ριζοσπαστικής αριστεράς, εστιάζοντας σε ταξικούς αγώνες, αντιιμπεριαλισμό και την ανατροπή της «δικτατορίας Βελαγιάτ-ε Φακίχ» (Velayat-e Faqih, η θρησκευτική ηγεσία του Αγιατολάχ).
Στις αρχές του 2026, εν μέσω μαζικών διαδηλώσεων στο Ιράν κατά της οικονομικής εξαθλίωσης, της καταστολής και της διαφθοράς, το Τουντέχ έχει εντείνει τις παρεμβάσεις του μέσω της ιστοσελίδας του και του λογαριασμού στο X (@tudehpartyiran).
Οι θέσεις του αντικατοπτρίζουν μια ισορροπημένη γραμμή: Υποστήριξη των λαϊκών κινητοποιήσεων ως «νέα αρχή» για απελευθέρωση από τη «θρησκευτικο-καπιταλιστική δεσποτεία», αλλά και σφοδρή καταδίκη κάθε ξένης παρέμβασης, ιδιαίτερα από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Στις 30 Δεκέμβρη 2025, το κόμμα εξέδωσε την πρώτη του δήλωση για τις εξεγέρσεις, χαρακτηρίζοντάς τες ως «εκτεταμένες λαϊκές διαδηλώσεις» που αμφισβητούν την «αντιλαϊκή κυριαρχία» της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Τονίζει την οικονομική καταστροφή που προκάλεσαν οι πολιτικές του καθεστώτος, οδηγώντας εκατομμύρια σε φτώχεια και ανεργία.
Στις 2 Γενάρη 2026, ακολούθησε η δεύτερη δήλωση, όπου καταδικάζει «απερίφραστα» κάθε παρέμβαση από τον «αμερικανικό ιμπεριαλισμό, το γενοκτόνο ισραηλινό κράτος και τους εσωτερικούς συνεργάτες τους». Το Τουντέχ προειδοποιεί ότι τέτοιες επεμβάσεις θα εκμεταλλευτούν την κρίση για να προκαλέσουν χάος, εμφύλιο ή πόλεμο, επωφελούμενες μόνο το καθεστώς και τους ιμπεριαλιστές.
Στις επόμενες ημέρες, το κόμμα επεκτείνει τις απόψεις του μέσω σύντομων αναρτήσεων στο X. Στις 4 Ιανουαρίου, καταδικάζει την «εγκληματική επιθετικότητα» των ΗΠΑ κατά της Βενεζουέλας, βλέποντας παράλληλα με την ιρανική κατάσταση. Στις 5-6 Ιανουαρίου, καλεί σε «ενότητα των τάξεων και στρωμάτων» ενάντια στο καθεστώς, δημοσιεύοντας βίντεο από διαδηλώσεις και συνθήματα όπως “Ζήτω ο αγώνας του καταπιεσμένου λαού για την ανατροπή της δικτατορίας Βελαγιάτ-ε Φακίχ”.
Επιμένει στην ανάγκη δημιουργίας «ευρέος αντιδικτατορικού μετώπου» για να μην πέσει η πρωτοβουλία στα χέρια εξωτερικών δυνάμεων, όπως ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος χρησιμοποιεί τις διαδηλώσεις ως αφορμή για πίεση ή επέμβαση.
Στις 7-9 Ιανουαρίου, οι αναρτήσεις εστιάζουν στην «πραγματική απειλή» στρατιωτικής επέμβασης, δημοσιεύοντας αναλύσεις και βίντεο από κινητοποιήσεις. Το κόμμα τονίζει ότι η καταστολή του καθεστώτος ανοίγει δρόμο για ξένη εισβολή, και καλεί σε «ενότητα δράσης» για να προστατευτεί η εθνική κυριαρχία.
Στις 10 Γενάρη, δημοσιεύει κείμενα για τον κίνδυνο εμφυλίου.
Οι απόψεις αυτές κορυφώνονται στην σημερινή ανάρτηση 11 Γενάρη όπου το Τουντέχ παρουσιάζει μια λεπτομερή ανάλυση της απειλής Τραμπ. Σύμφωνα με το κείμενο (μετάφραση από τα Περσικά): «Συμπερασματικά: Η απειλή επίθεσης από τον Τραμπ, ως εργαλείο πολιτικής πίεσης και ως στρατιωτική επιλογή που αποκαλείται ‘στο τραπέζι’, είναι εντελώς πραγματική, αλλά η τελική απόφαση εξαρτάται τελικά από την ένταση της καταστολής του καθεστώτος και την πορεία των γεγονότων τις επόμενες ημέρες μέσα στη χώρα.»
Η ανάλυση, που συνοδεύεται από εικόνες με εκτενέστερο κείμενο, αναφέρει πηγές όπως η Wall Street Journal και New York Times, προειδοποιώντας ότι εάν η καταστολή κλιμακωθεί (π.χ. μαζικές δολοφονίες διαδηλωτών), οι ΗΠΑ μπορεί να προχωρήσουν σε αεροπορικές ή πυραυλικές επιθέσεις, σε συνεργασία με το Ισραήλ.
Το Τουντέχ καλεί σε άμεση δημιουργία «δημοκρατικής εναλλακτικής» για να αποφευχθεί η ξένη κυριαρχία, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή του σε έναν ανεξάρτητο, ταξικό αγώνα για σοσιαλισμό και δημοκρατία.
Αφήστε μια απάντηση