Η επιτυχία του «Καποδίστρια» του Σμαραγδή: Σημάδι επικίνδυνης στροφής της κοινωνίας προς τον αντιδραστικό ηθικισμό και τον φασισμό

Μια ταινία που οι κριτικοί κινηματογράφου την «θάβουν» ως παιδαριώδη πατάτα, γεμάτη ιστορικές ανακρίβειες, μεταφυσικές αρλούμπες, μανιχαϊσμό και απουσία πραγματικής πλοκής, κόβει πάνω από 150.000 εισιτήρια σε λίγες μόνο μέρες και γίνεται αντικείμενο λατρείας από χιλιάδες θεατές. Ο λόγος για τον «Καποδίστρια» του Γιάννη Σμαραγδή, που προβάλλεται αυτές τις γιορτές και σαρώνει τα ταμεία, παρά (ή μάλλον εξαιτίας) των αδυναμιών της.

Όπως εύστοχα επισημαίνει ο Γιάννης Ανδρουλιδάκης σε εξαιρετικό άρθρο του στο info-war.gr με τίτλο «Το μέλλον του κόσμου, μια παιδαριώδης πατάτα»: «Ισχυρίζομαι, ότι οι θεατές που απόλαυσαν και αποθέωσαν την ταινία, δεν το έκαναν παρά τις σεναριακές της υπερβολές και ανακρίβειες, τα παιδαριώδη λάθη στα σκηνικά, την απόλυτη απουσία πλοκής, τον μανιχαϊσμό που μοιάζει να απευθύνεται σε παιδιά του δημοτικού, την απαλοιφή κάθε πολύπλοκης σκέψης και αντίθεσης προς όφελος μιας ανιστόρητης καθαρότητας ή ακόμα, τις μεταφυσικές αρλούμπες. Αλλά, αντίθετα, το έκαναν εξ αιτίας όλων αυτών».

Η ταινία παρουσιάζει έναν Καποδίστρια-άγιο, με απευθείας βοήθεια από την Παναγία, που πολεμάει τους «κακούς» ξένους και εγχώριους προδότες, σε ένα κόσμο ασπρόμαυρο, χωρίς αποχρώσεις, χωρίς ταξικές αντιθέσεις, χωρίς την πραγματική ιστορία ενός αστικού εκσυγχρονιστή που συνέθλιψε λαϊκές εξεγέρσεις.

Αυτή η αγιογραφία δεν είναι αθώα. Εξυπηρετεί μια βαθιά αντιδραστική ιδεολογία: πατρίδα, θρησκεία, οικογένεια, με επίκεντρο τον «ισχυρό Ηγέτη» – έντιμο, νοικοκύρη, πατριώτη, ευλογημένο από τον Θεό – που θα συντρίψει τους «εχθρούς» (διεφθαρμένους, αριστερούς, ξένους, μετανάστες). Και δεν πειράζει αν γι’ αυτό χρειάζεται να γίνει λίγο… δικτάτορας.

Όπως τονίζει ο Ανδρουλιδάκης: «Η ρίζα του φασισμού έχει κιόλας απλωθεί. Γι’ αυτό και όσοι πιστεύουν ότι μπορούν να κερδίσουν αυτόν τον αγώνα δρόμου από τα αριστερά, απλά ματαιοπονούν. Το παιχνίδι αυτό, είναι φτιαγμένο για τη Δεξιά».

Πίσω από αυτή την αναζήτηση του «σωτήρα» κρύβονται όλες οι ανηθικότητες του συστήματος: η ανοχή στις δολοφονίες μεταναστών στα σύνορα, η συγκάλυψη γενοκτονιών όταν εξυπηρετούν γεωπολιτικά συμφέροντα, η οργή απέναντι σε όποιον αντιστέκεται στην εθνικοφροσύνη.

Εδώ ανθίζει η ανοχή σε φασιστικές κραυγές τύπου Πλεύρη («το αίμα πάνω από το Σύνταγμα») ή Άδωνι («το Διεθνές Δικαστήριο αριστεροκρατείται»).

Η μαζική προσέλευση στην ταινία δεν είναι απλώς θέμα κακού γούστου ή έλλειψης κινηματογραφικής παιδείας. Είναι σύμπτωμα μιας κοινωνίας που γλιστράει προς τον εκφασισμό, που ψάχνει απαντήσεις στον αντιδραστικό ηθικισμό και τον εθνικιστικό μύθο αντί για τη συλλογική πάλη και την ταξική συνείδηση.

Οι κριτικοί που την αποδοκιμάζουν δεν είναι «θολοκουλτουριάρηδες» ή «ανθέλληνες», όπως ισχυρίζονται οι υπερασπιστές της. Είναι αυτοί που βλέπουν τον κίνδυνο πίσω από το γλυκανάλατο περιτύλιγμα.

Το 2026 ξεκινάει με αυτό το προειδοποιητικό σημάδι. Δεν θα αφήσουμε την αφήγηση να την κερδίσει η Δεξιά και η ακροδεξιά. Ο αγώνας για ισότητα, αλληλεγγύη και πραγματική δημοκρατία περνάει μέσα από την απομυθοποίηση τέτοιων ιδεολογημάτων και την ενίσχυση της συλλογικής αντίστασης.

Η ρίζα του φασισμού απλώνεται. Εμείς πρέπει να την κόψουμε.

Πυρήνας της παραπάνω ανάρτησης είναι το εύστοχο άρθρο που Γ. Ανδρουλιδάκη που ανέφερα στο οποίο δεν βρήκα το παραμικρό σημείο να διαφωνήσω.

Β.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Current ye@r *