Ηταν σαν σήμερα πριν 40 χρόνια. Ήταν ξημερώματα της 26/4/1986 όταν οι εργαζόμενοι στον πυρηνικό σταθμό «Βλαντιμίρ Ίλιτς Λένιν», στο Τσέρνομπιλ της Ουκρανίας, άρχισαν τις προγραμματισμένες εργασίες για ένα πείραμα, που σκοπό είχε να ελέγξει τα συστήματα ασφαλείας, όταν συνέβη το μεγαλύτερο πυρηνικό ατύχημα. Ο αντιδραστήρας νούμερο 4 του εργοστασίου πυρηνικής ενέργειας του Τσερνομπίλ αντιμετωπίζει μια διακύμανση ηλεκτρικού ρεύματος που έχει ως αποτέλεσμα σειρά εκρήξεων ατμού και την καταστροφή τμήματος του καλύμματος του αντιδραστήρα.

Οπως ανέφερε η ειδησεογραφία τριάντα ένα άτομα πέθαναν απευθείας από τη μόλυνση. 29 από ακατάστατη δηλητηρίαση και 2 από την έκρηξη. Το ραδιενεργό νέφος μεταφέρθηκε πάνω από τις περιοχές της Δυτικής Σοβιετικής Ένωσης και την Ευρώπη μολύνοντας τες.

Πάνω από 135.000 άνθρωποι απομακρύνθηκαν άμεσα από το Πριπιάτ και τις γύρω περιοχές, ενώ δημιουργήθηκε απαγορευμένη ζώνη 30 χιλιομέτρων γύρω από το εργοστάσιο. Το επόμενο διάστημα, πάνω από 350.400 άνθρωποι απομακρύνθηκαν από τις ζώνες υψηλής συγκέντρωσης ραδιενεργών σωματιδίων.

Οι ΗΠΑ εκμεταλλεύτηκαν στο έπακρο το Τσερνομπίλ. Σε κάποια φάση μάλιστα οι Αμερικανοί ζητούσαν αποζημιώσεις από τους Σοβιετικούς, αν και ποτέ δεν έφτασε ραδιενέργεια από την Ουκρανία στις ΗΠΑ.
Οι κυβερνήσεις απαγόρευσαν τις εισαγωγές, τα ΜΜΕ δημιουργούσαν κλίμα πανικού, ενώ διαδηλώσεις έκαναν τα δεξιά κόμματα για την “κομμουνιστική ραδιενέργεια”, λες και το στρόντιο, το ουράνιο, το πολώνιο, το ράδιο και άλλα παρόμοια υλικά στη Δύση είναι ακίνδυνο! 

Κι ερχόμαστε στην Ελλάδα. Ο Ριζοσπάστης τότε λόγω ακριβώς αυτής της κατευθυνόμενης φοβίας είχε πει κάποιες υπερβολές. Όπως πχ ότι οι Σοβιετικοί διαβεβαίωναν πως δεν υπήρχε κανένας κίνδυνος. Πράγμα που φυσικά δεν ίσχυε, καθώς η έκλυση ραδιενέργειας από ένα πυρηνικό ατύχημα είναι εξαιρετικά επικίνδυνη.

Σε καμιά περίπτωση πάντως ο “Ρ” δεν «καλούσε τους πολίτες να τρώνε άφοβα μαρούλια», όπως είχε γράψει ο “Ελεύθερος Τύπος”, κάτι που είχαν ασπαστεί και τα στελέχη της Ν.Δ.

Την εποχή στην οποία αναφερόμαστε, διευθυντής του “Ριζοσπάστη” ήταν ο Θανάσης Καρτερός (αρχισυντάκτης παρουσιαζόταν με διευθυντή τον Γ. Φαράκο, αλλά ουσιαστικά αυτός διεύθυνε την εφημερίδα).
Ποτέ, όμως δεν έγραψε κάτι παρόμοιο! Αυτό είναι ένα καραμπινάτο ψέμα που ανακυκλώνεται μέχρι της μέρες μας.

Πράγματι όταν έγινε η έκρηξη στον πυρηνικό σταθμό «Βλαντιμίρ Ιλιτς Λένιν», στο Τσέρνομπιλ της Ουκρανίας ο “Ρ” -αλλά και η εφημερίδα “Πρώτη” που εκδιδόταν τότε με πρωτοβουλία του ΚΚΕ- προσπάθησαν να υποβαθμίσουν τις συνέπειες αυτού του γεγονότος.
Ολο αυτό όμως εντασσόταν στο κλίμα της εποχής.

Τι διαφορά έχει το δημοσίευμα της “Πρώτης” που μας έγραφε ότι «Οι συνέπειες της εκλείουσας ραδιενέργειας δεν ξεπερνούν αυτές που μπορούν να έχουν οι πολίτες από το κάπνισμα ενός τσιγάρου», από την δήλωση του τότε υπουργού Υγείας Γιώργου Γεννηματά πως «η υγεία του ελληνικού λαού δεν κινδυνεύει βιολογικά μετά το ατύχημα του Τσερνομπίλ αλλά ψυχικά»;

Σε τι διαφέρουν οι επίσημες ανακοινώσεις της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας που τόνιζαν ότι «δεν έχει παρατηρηθεί οιαδήποτε αύξηση ραδιενέργειας στους σταθμούς ελέγχου», από τα γραφόμενα του Π. Τσίμα στον “Ρ” «Ξέρουμε, με ακρίβεια, τα όρια της μόλυνσης που προκλήθηκε και που περιορίζεται σε μια ακτίνα γύρω από το Τσερνομπίλ, χωρίς να δικαιολογεί τις εξάρσεις του κομπογιαννίτικου πανικού που ταλαιπώρησαν την ελληνική κοινή γνώμη»;.