Του Γ. Γ.

Το έχουμε γράψει αρκετές φορές. Στην περίοδο της κατοχής της χώρας μας από τις δυνάμεις του άξονα η στάση της αρχιεπισκοπής Αθήνας υπήρξε δωσιλογική καθώς και των περισσοτέρων δεσποτάδων της εποχής. ενώ ακόμα και οι μοναχοί στο Άγιο Όρος φωτογραφίστηκαν με ναζί και έστειλαν συγχαρητήριο τηλεγράφημα στον Χίτλερ.

Τρεις ήταν οι μοναδικοί μητροπολίτες που αποτέλεσαν εξαίρεση και στάθηκα στο πλευρό του αγωνιζόμενου λαού, μέσα απ’ τις γραμμές του ΕΑΜ.  Ο δεσπότης Ιωακείμ, στην Κοζάνη, ο μητροπολίτης Αντωνίου της Ηλείας, και ο Μητροπολίτης Χίου, Ψαρών και Οινουσσών Ιωακείμ (Και οι τρεις είχαν καθαιρεθεί από την ιεραρχία του παπαδαριού για την αντιστασιακή τους δράση, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία).

Με αφορμή ότι σαν σήμερα 13 Νοέμβρη του 1963 πέθανε ο επικεφαλής του ΕΑΜ ολόκληρης της Πελοποννήσου, μητροπολίτης Ηλείας Αντώνιος, θέλησα τιμώντας την μνήμη αυτού του αγωνιστή ρασοφόρου να κάνω ένα μικρό αφιέρωμα, γι’ αυτόν τον αγωνιστή παπά που από κάποιους πήρε τον τίτλο του “Παπαφλέσσα της κατοχής”.
Κι αυτό για τα φλογερά του κηρύγματα υπέρ του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα που έκανε από τους άμβωνες των εκκλησιών του, καθώς για για την ακούραστη δουλειά του, προπαγανδίζοντας τις ΕΑΜικές ιδέες.
Περιόδευσε σε δεκάδες χωριά της Πελοποννήσου και με το πύρινο λόγο του ξεσήκωνε τον υπόδουλο πληθυσμό, παρακινώντας τον να ενταχθεί στις γραμμές του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. 

Αναζητώντας σχετικές πληροφορίες στο διαδίκτυο, για τις δραστηριότητες του ΕΑΜίτη δεσπότη Αντώνιου, τράκαρα την ιστοσελίδα της “ιεράς Μητροπόλεως Ηλείας”.
Οι εμετικές αναφορές που συνάντησα εκεί, για τον αγωνιστή ρασοφόρο, πέρα από τα αισχρά ψέματα που αναφέρουν, καθιστούν δύσκολο τον σχολιασμό χωρίς “εκτροπές” με επίκληση “ασέμνων εκφράσεων” προς τα “θεία”.

Διαβάσουμε εκεί μεταξύ άλλων: “Εις την κατοχική περίοδον (1941 – 1944), ευρεθείς εν μέσω συγχύσεως αισθημάτων, συνθημάτων, παροτρύνσεων των Συμμαχικών Κυβερνήσεων και επιδιώξεων, εξ αγαθής πατριωτικής προαιρέσεως συνέδεσε εαυτόν με την Αντίστασιν, αποδεσμευθείς δε, ευθύς αμέσως από πάσαν μετακατοχικήν πολιτικήν συμπάθειαν, εθεωρήθη αγνός πατριώτης και εδικαιώθη πλήρως εν τη συνειδήσει της Εκκλησίας και του Έθνους, δια τούτο και τον Μάρτιο του 1958 απεκαταστάθη εν τω αξιώματί του, ως πρώην Μητροπολίτης Ηλείας”.

Περνάμε, λοιπόν, ασχολίαστο το παραπάνω, -αναφέραμε τους λόγους- και ολοκληρώνουμε την ανάρτησή μας παραθέτοντας ένα δημοσίευμα από την ιστοσελίδα του “Ποντικιού”:

Ενα σημαντικό έγγραφο από τη δράση του ΕΑΜίτη μητροπολίτη Ηλείας Αντωνίου

Ένα σπάνιο ιστορικό ντοκουμέντο, το ψήφισμα της Νομαρχιακής Συνδιάσκεψης Μεσσηνίας στις 30 Απριλίου 1944, το οποίο ανακηρύσσει τον μητροπολίτη Ηλείας Αντώνιο επικεφαλής του ΕΑΜ στον Μοριά, φέρνει στο φως «Το Ποντίκι».

Ο μητροπολίτης Ηλείας Αντώνιος γεννήθηκε το 1890 στη Σύρο. Είναι μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της Εκκλησίας της Ελλάδος. Πολέμησε στη Μικρασιατική Εκστρατεία και τιμήθηκε με το Χρυσούν Αριστείον Ανδρείας και τον Χρυσούν Σταυρόν του Φοίνικος. Μεταγενέστερα εντάχθηκε στο ΕΑΜ και μέσα από τις τάξεις του αγωνίστηκε κατά των Γερμανών. 

Οι δυνάμεις κατοχής είχαν εξαπολύσει ανθρωποκυνηγητό για τη σύλληψή του. Ο Αντώνιος κηρύχθηκε έκπτωτος από την Ιερά Σύνοδο. Το 2000 αποκαταστάθηκε με πρόταση του μακαριστού αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου.

Το αρχείο του μητροπολίτη Ηλείας Αντώνιου βρίσκεται σήμερα στο ΚΚΕ. Το κείμενο του ψηφίσματος:

«Ψήφισμα

Η Νομαρχιακή Συνδιάσκεψη Μεσσηνίας που πραγματοποιείται σήμερα στις 30-4-44 με τη συμμετοχή αντιπροσώπων απ’ όλες τις Τομεακές Επιτροπές του Ε.Α.Μ. της Επαρχίας Καλαμάτας, διαπιστώνει από την ανάλυση της πολιτικοστρατιωτικής κατάστασης πως τα σημαντικώτερα γεγονότα των δύο τελευταίων μηνών σε εσωτερική και Μωραΐτικη κλίμακα είναι.

1) Η ίδρυση της Π.Ε.Ε.Α. 2) Η συγκρότηση Εθνικού Συμβουλίου και 3) H ανάληψη της αρχηγίας του Ε.Α.Μ. στο Μωριά από τον Σεβασμιώτατον Μητροπολίτην Ηλείας κ. Αντώνιον, πιστεύει δε απόλυτα πως τα γεγονότα αυτά θα συντελέσουν αναντίρρητα στην καλύτερη εξέλιξη των αγώνων που κάνει τα τρία χρόνια του Ε.Α.Μ. για την απελευθέρωση και τη λαοκρατία και στη σηντομώτερη ολοκλήρωση των πόθων και των επιδιώξεων του Έθνους και του Λαού με βάση την Εθνική Ενότητα.

Με την ζωηρότερη επομένως συγκίνηση η συνδιάσκεψη χαιρετίζει όλα τα μέλη της Π.Ε.Ε.Α., όλους τους Εθνικούς Συμβούλους και τον Αρχηγό του Ε.Α.Μ. Πελοποννήσου και δηλώνει ότι κάτω από την καθοδήγηση και τις εντολές των πιο πάνω καθοδηγητικών οργάνων όλα τα μέλη της οργάνωσης του Ε.Α.Μ. στην Επαρχία Καλαμάτας θα εξαντλήσουν σε όλους τους τομείς όλη τη θέρμη και τον πατριωτισμό για την αγωνιζόμενη Ελλάδα και θα θυσιάσουν αν απαιτηθή – πιστά στον όρκο τους – ακόμα και τη ζωή τους για να οδηγηθούν οι αγώνες στην οριστική και τελική επιτυχία τους και θα πολεμήσουν ιδιαίτερα στο ανελέητο και αδιάκοπο κτύπημα κατακτητή και Εθνοπροδοτών.

Το ψήφισμα εγκρίνεται ομόφωνα απ’ όλα τα παριστάμενα μέλη της συνδιάσκεψης και αποφασίζεται να σταλή στην Έδρα της Π.Ε.Ε.Α., του Εθνικού Συμβουλίου και του Αρχηγού του Ε.Α.Μ. Πελοποννήσου με την φροντίδα της Γραμματείας της Ν.Ε.Μ.

Απόφαση της Νομαρχιακής συνδιάσκεψης Μεσσηνίας.

Αντίγραφον από τα πρακτικά».