Σαν σήμερα, το 1894, ξεκινά στο Παρίσι μια από τις πιο σκοτεινές και αποκαλυπτικές υποθέσεις της νεότερης ευρωπαϊκής ιστορίας: η Δίκη του Άλφρεντ Ντρέιφους. Μια δίκη–παρωδία που ξεγυμνώνει τον θεσμικό αντισημιτισμό, τον μιλιταρισμό και την ταξική μεροληψία της Γαλλικής Δημοκρατίας της εποχής.

Ο Άλφρεντ Ντρέιφους, αξιωματικός του γαλλικού στρατού και εβραϊκής καταγωγής, κατηγορείται για κατασκοπεία υπέρ της Γερμανίας με ανύπαρκτα ή κατασκευασμένα στοιχεία. Η ενοχή του ήταν προαποφασισμένη. Ο στρατός, η δικαιοσύνη και μεγάλα τμήματα του Τύπου είχαν ανάγκη από έναν αποδιοπομπαίο τράγο για να συγκαλύψουν τις δικές τους ευθύνες και να συσπειρώσουν την κοινωνία γύρω από τον εθνικισμό και το μίσος.

Η δίκη διεξάγεται κεκλεισμένων των θυρών, με «μυστικό φάκελο» που ούτε ο κατηγορούμενος ούτε οι συνήγοροί του είχαν δικαίωμα να δουν. Ο Ντρέιφους καταδικάζεται σε ισόβια και εξορίζεται στο Νησί του Διαβόλου. Όμως η υπόθεση δεν τελειώνει εκεί. Αντίθετα, μόλις αρχίζει.

Τα επόμενα χρόνια, η αποκάλυψη της αλήθειας θα διχάσει βαθιά τη γαλλική κοινωνία. Διανοούμενοι, εργάτες και δημοκράτες θα συγκρουστούν με τον στρατό, την Εκκλησία και την ακροδεξιά. Το ιστορικό «Κατηγορώ!» του Εμίλ Ζολά θα γίνει κραυγή ενάντια στην αδικία και σύμβολο της στράτευσης της διανόησης στο πλευρό της αλήθειας.

Η Υπόθεση Ντρέιφους δεν αφορά μόνο έναν αθώο άνθρωπο που συνθλίβεται από τον κρατικό μηχανισμό. Αφορά το πώς η εξουσία κατασκευάζει εχθρούς, πώς ο ρατσισμός γίνεται εργαλείο πολιτικής συνοχής και πώς η «δικαιοσύνη» μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός καταστολής. Είναι ένα μάθημα που παραμένει επίκαιρο.

Γιατί κάθε φορά που το σύστημα χρειάζεται ενόχους, κάθε φορά που η αλήθεια θυσιάζεται στον βωμό της σκοπιμότητας, η σκιά της Δίκης Ντρέιφους επιστρέφει. Και μας υπενθυμίζει ότι τίποτα δεν χαρίζεται – όλα κατακτιούνται με αγώνα.