Του Σπύρου Θύμη

Βγήκε λοιπόν σεργιάνι το «κυβερνοτσουρμό», και τι μας είπε; Ότι ενώ, λέει, όλα είναι «έτοιμα», και όλα «καλώς καμωμένα», οι εκπαιδευτικοί, λέει, δεν θέλουν να εφαρμόσουν την εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Κυβερνητικοί δημοσιογράφοι, προπαγανδιστές της «κανονικότητας», διαχειριστές «φεισμπουκικών»  ομάδων και ιστοσελίδων, μαζί και με κάποιους «ρομαντικούς», που πιστεύουν ότι τα «κομπιούτερ» είναι το φάρμακο για «πάσα νόσο», άνοιξαν πυρ ενάντια στα συνδικαλιστικά σωματεία των εκπαιδευτικών εκτοξεύοντας προσβολές για «τεχνοφοβικούς» , «νέο-λουδίτες» εκπαιδευτικούς που είναι , λέει, ενάντια στην εξ αποστάσεως εκπαίδευσης.

Το έργο είναι γνωστό και «χιλιοπαιγμένο». Οι συμπαθούντες την Κυβέρνηση, ενώ από τη μια κάνουν «τουμπέκι ψιλοκομμένο» για την τραγική κατάσταση του Δημοσίου Συστήματος Εκπαίδευσης, από την άλλη δεν χάνουν την ευκαιρία να ζητωκραυγάσουν πανηγυρικά μπροστά σε οποιοδήποτε κυβερνητικό επικοινωνιακό τέχνασμα, και ταυτόχρονα να λοιδορήσουν οποιονδήποτε θελήσει να ασκήσει κριτική.

Η ΕΛΜΕ Κέρκυρας όμως, όπως και κάθε ΕΛΜΕ, και κάθε σωματείο, φορέας και εκπαιδευτικός που σέβεται τον εαυτό του και το ρόλο του, δε μπορεί, και δε πρέπει, να σέρνεται πίσω από τις κυβερνητικές επικοινωνιακές φανφάρες. Οφείλει να ξεκαθαρίσει ποια μπορεί να είναι η χρησιμότητα της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης στη συγκεκριμένη συγκυρία, να εκφράσει τις ανησυχίες της ως προς την διαδικασία, και ως προς την αποτελεσματικότητα αυτής, και να θέσει και τα ανάλογα πολιτικά ζητήματα ως προς τις τεράστιες ελλείψεις σε ψηφιακό εξοπλισμό, και ως προς την τυχόν υστεροβουλία της Κυβέρνησης για επέκταση του μέτρου. Τα στοιχεία άλλωστε δεν αφήνουν περιθώριο παρερμηνείας! Πάμε να τα δούμε παρέα..
Ως προς την έλλειψη ψηφιακού εξοπλισμού και τεχνικής υποστήριξης στα δημόσια σχολεία η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του 2019, και όχι της ΟΛΜΕ, με τίτλο «2nd Survey of Schools: ICT in Education»(1) είναι κάτι παραπάνω από αποκαλυπτική. Στη χώρα μας το ποσοστό των ψηφιακά εξοπλισμένων και συνδεδεμένων σχολείων αρχίζει από 2% (στο πρώτο επίπεδο αξιολόγησης βάσει  του διεθνούς προτύπου ISCED) και φθάνει έως 21% (στο τρίτο επίπεδο ISCED)! Στην Υποστήριξη Ψηφιακών Σχολείων, δηλαδή στη στρατηγική για τη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδασκαλία και τη μάθηση, και την προώθηση της επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, η Ελλάδα έχει τα χαμηλότερα ποσοστά σε όλα τα επίπεδα σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. ( 5% στο πρώτο επίπεδο και 12% στο τρίτο)!

Ταυτόχρονα, υπάρχει μερίδα μαθητών, και εκπαιδευτικών, που δε διαθέτουν οι ίδιοι τον απαραίτητο εξοπλισμό, προκειμένου, με ίσους όρους, να πραγματοποιηθεί αυτού του είδους η διδασκαλία. Οι αναπληρωτές των 800 και 900 ευρώ , όχι μόνο δεν τα «βγάζουν πέρα» άλλα αναγκάζονται να παίρνουν και «χαρτζιλίκι» από τους γονείς τους και τους οικείους τους . Αυτή την στιγμή περίπου 200 αναπληρωτές εκπαιδευτικοί, η πλειονότητά τους μη Κερκυραίοι, υπηρετούν στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Κέρκυρας, και πρέπει με αυτόν τον πενιχρό μισθό να νοικιάσουν και σπίτι. Πολλοί από αυτούς , μεγαλύτερης κυρίως ηλικίας, είτε δεν έχουν υπολογιστή, είτε έχουν υπολογιστή ο οποίος όμως λόγω παλαιότητας μετά βίας «μπαίνει» ακόμα και στο διαδίκτυο… όλα αυτά βέβαια χωρίς να λάβουμε υπόψη μας ότι αρκετοί από αυτούς δεν έχουν ούτε καν σταθερή πρόσβαση στο διαδίκτυο στα τουριστο- σπίτια που νοικιάζουν.

Τα παραπάνω στοιχεία έρχεται να επιβεβαιώσει, όχι η ΕΛΜΕ, αλλά η Ελληνική Στατιστική Αρχή. Σύμφωνα λοιπόν με την ΕΛΣΤΑΤ(2) , ένας στους τρεις Έλληνες βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Επίσης, σύμφωνα πάλι με την ΕΛΣΤΑΤ(3) , μόλις το 78,5% των νοικοκυριών έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο από την κατοικία του, ποσοστό που διαφέρει ανά περιοχή, αφού σε απομονωμένες και ακριτικές περιοχές το ποσοστό είναι σαφώς μικρότερο ( πχ 68% στα νησιά του Αιγαίου).

Ως προς την επιμόρφωση και «ετοιμότητα» του εκπαιδευτικού προσωπικού τα στοιχεία(4) είναι πάλι αποκαλυπτικά. Το 30,5% των μόνιμων εκπαιδευτικών είναι από 55-59 ετών και το 8,5% από 60-64 ετών. Στοιχεία για την Κέρκυρα συγκεκριμένα δείχνουν ότι η μέση ηλικία των εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης είναι τα 51 έτη (!) σαν αποτέλεσμα της υπερδεκαετους αδιοριστίας που έχουν επιβάλει οι κυβερνήσεις και τα μνημόνιά τους. Οι εκπαιδευτικοί συγκεκριμένων κλάδων ( φιλόλογοι, μαθηματικοί κτλ) έχουν μέσο όρο ηλικίας που αγγίζει τα 55 έτη, κάτι το οποίο σημαίνει ότι πολλοί από αυτούς είναι ήδη στην εβδόμη δεκαετία της ζωής τους! ( Ναι, υπάρχουν ακόμα και στην Κέρκυρα εκπαιδευτικοί που φέτος θα συνταξιοδοτηθούν αναγκαστικά λόγω του ορίου ηλικίας των 67 ετών!) Ένα ηλικιακά «γερασμένο» εκπαιδευτικό προσωπικό είναι, όχι αρνητικό, άλλα πιο «δυσπροσάρμοστο», όχι συμπεριφορικά, αλλά επιστημονικά/ νευρολογικά (brain plasticity), ως προς την εισαγωγή ριζικά διαφορετικών μεθόδων διδασκαλίας, ποσό μάλλον όταν αυτές εισάγονται αιφνιδίως και χωρίς καμία προεργασία/προετοιμασία.

Η έλλειψη προετοιμασίας και επιμόρφωσης βέβαια είναι αποκλειστική ευθύνη του υπουργείου αφού στην τελευταία πρόσκληση για «Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών στην Αξιοποίηση και Εφαρμογή των Ψηφιακών Τεχνολογιών στην Διδακτική Πράξη» οι αιτήσεις(5) των εκπαιδευτικών ήταν υπερδιπλάσιες από τις θέσεις που ανακοινώσε το υπουργείο (12.573 αιτήσεις για 5.960 θέσεις!), κάτι το οποίο, εκτός από το ενδιαφέρον των εκπαιδευτικών για επιμόρφωση, καταδεικνύει και την αδιαφορία του υπουργείου και της Κυβέρνησης.. που κατά τα άλλα όμως δηλώνουν έτοιμοι (!) για την εφαρμογή της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, ενώ είναι αυτοί οι ίδιοι που δεν τους επέτρεψαν να επιμορφωθούν στης Ψηφιακές Τεχνολογίες. Χαρακτηριστικό επίσης είναι το γεγονός ότι τα προηγούμενα χρόνια υπήρξαν εκπαιδευτικοί που πήγαιναν καθημερινά στην Ηγουμενίτσα γιατί το υπουργείο δεν είχε προβλέψει για την δημιουργία τμήματος επιμόρφωσης στην Κέρκυρα. Αυτό βέβαια δεν είναι μόνο «ελληνικό φαινόμενο» αφού, σύμφωνα πάλι με την παραπάνω έκθεση, στην Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότεροι από 6 στους 10 ευρωπαίους μαθητές διδάσκονται από εκπαιδευτικούς οι οποίοι διευρύνουν τις γνώσεις τους μέσω μαθημάτων κατάρτισης ΤΠΕ έπειτα από δική τους πρωτοβουλία, και όχι στο πλαίσιο ενός συνολικού ολοκληρωμένου σχεδίου επιμόρφωσης.

Ειδική μνεία βέβαια πρέπει να γίνει και στις τις ιδιωτικές εταιρίες που προσφέρουν «αφιλοκερδώς» τις υπηρεσίες τους στο δημόσιο σύστημα εκπαίδευσης, αλλά η προσπάθεια μου να «στριμώξω» ένα τόσο σημαντικό θέμα στο παρών άρθρο θα το αδικούσε.. αλλά επιφυλάσσομαι. Μια μικρή ανάλυση έχει ήδη γίνει στο άρθρο «Φοβου τους «εθελοντιστές» και δώρα φέροντας»(6) . Για την ώρα όμως μια ανάγνωση στο 5ο κεφάλαιο του βιβλίου «Ηλίθιοι Λευκοί»(7) του Michael Moore, (παρατίθεται στις παραπομπές), θα μας πείσει για το ποιο είναι το «μέλλον» που οι οπαδοί των «δωρεών» και των «χορηγιών» ονειρεύονται.… για μαθητές δηλαδή που πρέπει να τρώνε πίτσες και πατατάκια για να «κερδίσουν» έναν υπολογιστή για το σχολείο τους , και για εταιρίες αναψυκτικών που φτιάχνουν σχολικά γήπεδα αφού πρώτα έχουν εξασφαλίσει ότι οι μαθητές θα έχουν απεριόριστη πρόσβαση στα προϊόντα τους!
Ολοκληρώνοντας λοιπόν.. η χρήση της τεχνολογίας στην εκπαίδευση( εξ αποστάσεως διδασκαλία, e-class κτλ) παρόλο που δεν είναι «πανάκεια», δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από κανέναν, αφού μπορεί και λειτούργει υποβοηθητικά, και σε περιπτώσεις «κρίσεων, σαν την τωρινή. Αυτό όμως προϋποθέτει και την απαραίτητη χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων, και για τεχνολογικό εξοπλισμό και επιμορφώσεις. Με αυτές, τις υπάρχουσες , συνθήκες, χωρίς επιμόρφωση, με ελλιπή τεχνολογικό εξοπλισμό, και με δωράκια (αφιλοκερδώς!) από εταιρίες, οι εξαγγελίες της Κυβέρνησης είναι απλά μια πολιτική κοροϊδία.. και στις επικοινωνιακές φιέστες του υπουργείου οι εκπαιδευτικοί που σέβονται το λειτούργημά τους δεν μπορούν να είναι χειροκροτητές ..

Κανένα χειροκρότημα άλλωστε δεν αξίζουν οι κυβερνήσεις που αφήνουν τα σχολεία χωρίς εκπαιδευτικούς, και που, ενώ τα κενά είναι γνωστά στο Υπουργείο από τις αρχές Σεπτέμβρη, οι προσλήψεις γίνονται με το σταγονόμετρο σε τρεις ,και τέσσερις ,και πέντε «φάσεις»,.. αφήνοντας συνειδητά τα σχολεία χωρίς εκπαιδευτικό προσωπικό μέχρι και τη μέση της σχολικής χρονιάς με αποτέλεσμα να χάνονται δεκάδες χιλιάδες ώρες μαθημάτων. .. και όχι βέβαια λόγω Κορονοιου ..! Αυτοί λοιπόν που αποδεδειγμένα δεν ενδιαφέρονται ούτε καν για την δια ζώσης εκπαίδευση ..είναι τουλάχιστον υποκριτικό να «κόπτονται» για την εξ αποστάσεως…

1) https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/news/2nd-survey-schools-ict-education

2) https://www.kathimerini.gr/1030194/article/oikonomia/ellhnikh-oikonomia/se-kindyno-ftwxeias-h-koinwnikoy-apokleismoy-1-stoys-3-ellhnes

3) https://www.insider.gr/eidiseis/ellada/124927/elstat-8-sta-10-noikokyria-ehoyn-prosbasi-sto-diadiktyo

4) https://www.alfavita.gr/ekpaideysi/301461_analytika-stoiheia-arithmos-monimon-ekpaideytikon-kai-proslipseis-anapliroton-tin

5) https://e-pimorfosi.cti.gr/anakoinoseis/paradosiako-montelo/434-2

6) https://www.corfupress.com/cp/2019/11/%cf%86%ce%bf%ce%b2%ce%bf%cf%8d-%cf%84%ce%bf%cf%85%cf%82-%ce%b5%ce%b8%ce%b5%ce%bb%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%ad%cf%82-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b4%cf%8e%cf%81%ce%b1-%cf%86%ce%ad/

7) https://ypovrixio.gr/article.php?issues_no=14&contents_id=568