Μην πέφτεις μόνος σου στην πηγάδα – (13-15/9/1944 Mάχη του Μελιγαλά)

Sep 13, 2023 | Αντιφασιστικά, Ημερολόγιο, Ιστορία | 0 comments

Γράφει η Δέσποινα Σκούρτη

Το σύνθημα “ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΜΕΛΙΓΑΛΑΣ” ακούστηκε εκτεταμένα στις αντισυγκεντρώσεις στην τάση “Μένουμε Ευρώπη” το καλοκαίρι του ’15. Κάποιοι λένε πως η φράση αυτή αναβιεί το προεμφυλιοπολεμικό κλίμα, ενώ τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή διαιρούσε εκ νέου τους Έλληνες στα στρατόπεδα που συγκρούστηκαν κατά τον καταστροφικό εμφύλιο που ακολούθησε τα γεγονότα του Μελιγαλά το Σεπτέμβρη του 1944.

Σίγουρα τα πραγματικά στοιχεία έχουν παραποιηθεί (ενδεικτικά ας μείνουμε στον αριθμό, αλλά και το ποιόν των εκτελεσθέντων στην Πηγάδα από τους ΕΛΑΣίτες που αναπροσαρμόζεται για να εξυπηρετήσει το αφήγημα του εκάστοτε ιστοριοδίφη). Ένα όμως είναι ξεκάθαρο: στο Μελιγαλά έγινε μάχη: μεταξύ του ΕΛΑΣ και των Ταγμάτων Ασφαλείας.

Ο ΕΛΑΣ είχε σαφή ιδεολογική τοποθέτηση, με την οποία μπορεί κανείς να ταυτιστεί ή να την απορρίψει. Το ίδιο όμως συμβαίνει και με τα Τάγματα. Τα μέλη των Ταγμάτων Ευζώνων, οι γερμανοτσολιάδες, υπάκουαν στις δυνάμεις κατοχής και επουδενί δεν αποτελούσαν τμήμα του ΕΔΕΣ. Επρόκειτο για επανδρωμένες μονάδες με (παρα)στρατιωτική ιεραρχία που συμμετείχαν στην κατοχή της Ελλάδας από τις δυνάμεις του Άξονα. Με λίγα λόγια υπηρετούσαν το φασισμό. Αναρωτιέμαι ποιος Έλληνας ταυτίζεται με τους δωσίλογους συνεργάτες των Γερμανών που πολέμησαν κατά του ΕΛΑΣ στη μάχη του Μελιγαλά…

Αξίζει εδώ να δούμε πως έπρεπε να ομνύουν οι μαχητές των δύο πλευρών:

“Ορκίζομαι στον Ελληνικό Λαό και τη συνείδησή μου, ότι θ’ αγωνισθώ έως την τελευταία σταγόνα του αίματός μου για την πλήρη απελευθέρωση της Ελλάδας από τον ξένο ζυγό. Ότι θα αγωνιστώ για την περιφρούρηση των συμφερόντων του Ελληνικού Λαού και την αποκατάσταση και κατοχύρωση των ελευθεριών και όλων των κυριαρχικών δικαιωμάτων του. Για τον σκοπό αυτό θα εκτελώ ευσυνείδητα και πειθαρχικά τις εντολές και οδηγίες των ανωτέρων μου οργάνων και θ’ αποφεύγω κάθε πράξη που θα με ατιμάζη σαν άτομο και σαν αγωνιστή του Εργαζόμενου Ελληνικού Λαού”. 

(Ο Όρκος του Ελασσίτη, όπως δημοσιεύτηκε στον «Απελευθερωτή», όργανο της ΚΕ του ΕΛΑΣ,  Αθήνα 27 Απριλίου 1943)

και

“Ορκίζομαι εις τον Θεόν τον Άγιον τούτον όρκον ότι θα υπακούω απολύτως εις τας διαταγάς του ανώτατου αρχηγού του Γερμανικού Στρατού Αδόλφου Χίτλερ. Ανατεθησόμενός μοι υπηρεσίας και θα υπακούω άνευ όρων εις διαταγάς των ανωτέρων μου. Γνωρίζω καλώς δια μίαν αντίρρησιν εναντίον των υποχρεώσεων μου, τας οποίας δια του παρόντος αναλαμβάνω, θέλω τιμωρηθή παρά των Γερμανικών Στρατιωτικών Αρχών.”

(Ο όρκος κατάταξης στα Τάγματα Ασφαλείας που θεσπίστηκαν δια νόμου στις 18/6/1943 από τις κατοχικές αρχές)

Πρωτοστάτες στο ξέπλυμα των Ταγμάτων Ασφαλείας στα πρότυπα της αγιοποίησης του δικτάτορα Ι. Μεταξά, που είχε βέβαια αρχίσει ήδη από το τέλος του εμφυλίου, δεν ήταν άλλοι από τους στρατιωτικούς της Χούντας. Ήδη από το 1967 ο Στ. Παττακός παρίσταται στο μνημόσυνο της ντροπής στη μνήμη των ταγματασφαλιτών υποστηρίζοντας τη θέση ότι “η 21η Απριλίου απέτρεψε νέον Μελιγαλάν”. Κατά την επταετία η χούντα δεν παρέλειπε να τιμά ιδιαίτερα τα Τάγματα, διοργανώνοντας κάθε χρόνο μεγαλειώδεις εκδηλώσεις, διευκολύνοντας το πλήθος των “αυθόρμητων προσκυνητών” (μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται στρατιώτες, δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά και μαθητές όλων των βαθμίδων) να συρρεύσει στην Πηγάδα με ναυλωμένα λεωφορεία, επιπλέον σιδηροδρομικά δρομολόγια καθώς και διαμόρφωση υπαίθριου χώρου στάθμευσης.

Στη Μεταπολίτευση η σημειολογία του μνημοσύνου ατόνησε, δίχως όμως αυτό να σημαίνει πως έπαψαν να υπάρχουν νοσταλγοί των ταγματασφαλιτών και της κατοχικής δράσης τους. Η προσπάθεια εξωραϊσμού των δωσίλογων Ταγμάτων Ασφαλείας συνεχίστηκε με αποτέλεσμα να γίνεται λόγος για “αδίκως σφαγιασθέντες ήρωες πατριώτες” και ο χαρακτηρισμός τους ως προδότες να χαρακτηρίζεται ως αισχρή συκοφαντία. Στα χρόνια της όψιμης κρίσης τη σκυτάλη πήρε το ναζιστικό μόρφωμα της Χρυσής Αυγής με τις γνωστές συγκεντρώσεις και ομιλίες που έλαβαν χώρα στο πεδίο της μάχης.

Η αναμάσηση των ιδεολογημάτων που υποστηρίζουν την λυσσαλέα επιχείρηση δικαίωσης του ένοπλου δωσιλογισμού στρεβλώνει την ιστορία που τα τελευταία χρόνια διαφαίνεται ότι είμαστε καταδικασμένοι να ξαναζήσουμε. Η άνοδος του φασισμού συγκαλύφθηκε στις απαρχές της από το μανδύα του πατριωτισμού, αλλά οι (αν)άξιοι συνεχιστές των γερμανοτσολιάδων δεν ξέχασαν ποτέ τα πρότυπά τους.

Παρ’ όλες τις προσπάθειες για ιδεολογικό αποχρωματισμό των Ταγμάτων, η κατοχική τους δράση αλλά και η ακόλουθη σύνδεσή τους με το μετεμφυλιακό κράτος των εθνικοφρόνων αποτελούν γεγονότα που οφείλει να μην λησμονεί ο κάθε δημοκρατικός πολίτης γιατί η Πηγάδα είναι βαθιά και έτσι επιλέγει να πέσει μέσα μοναχός του.

Πηγή: Το μπλοκ μας

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Από τους αυλικούς στους γελωτοποιούς. Το πολιτικό θέαμα ως αμορτισέρ της κοινωνικής οργής

Η διαπίστωση ότι η αστική δημοκρατία στην Ελλάδα παράγει διαρκώς «αυλικούς» και «γελωτοποιούς» δεν είναι απλώς μια εύστοχη δημοσιογραφική ατάκα· είναι η αποτύπωση μιας βαθιάς δομικής σήψης. Τυπικά, η χώρα ξεμπέρδεψε με το παλάτι και τις αυλές του στο δημοψήφισμα του...

Το «γαλάζιο» πάρτι των απευθείας αναθέσεων, ο Πατούλης και οι «χρυσές» δουλειές της Medi Derma

Οι πρόσφατες αποκαλύψεις των ιστοσελίδων iEidiseis και «Εφημερίδα των Συντακτών» ξεσκεπάζουν για άλλη μια φορά τη βαθιά σαπίλα του αστικού πολιτικού κατεστημένου και τον προκλητικό τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τον ιδρώτα του ελληνικού λαού. Στο επίκεντρο του νέου...

Το «αίτημα» της «Συμμαχίας Ελλήνων» και τα νομικά τείχη απέναντι στον νεοναζισμό

Το Γραφείο Τύπου του μορφώματος που συνδέεται πολιτικά με τον Ηλία Κασιδιάρη διακινεί ανακοίνωση-αίτημα, με την οποία ζητά να συμπεριληφθεί στις δημοσκοπήσεις που διενεργούνται. Στο κείμενό τους επικαλούνται τη «νόμιμη ίδρυση» του κόμματος από τον Σεπτέμβριο του 2025,...

Η θεατρική μεταφορά των «Δωσίλογων» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη από την ομάδα Elephas tiliensis: Η ατιμωρησία που θεμελίωσε το μεταπολεμικό κράτος

Ένα από τα πιο πολυσυζητημένα και επιδραστικά ιστορικά βιβλία των τελευταίων χρόνων, οι «Δωσίλογοι» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη, μεταφέρεται για πρώτη φορά στη θεατρική σκηνή από την πρωτοπόρα ομάδα Elephas tiliensis. Η παράσταση, σε σκηνοθεσία και δραματουργική...

Εκδήλωση αφιερωμένη στον αγωνιστή γιατρό Κωστή Νικηφοράκη

Ο πολιτικός και πολιτιστικός χώρος Εξάντας που βρίσκεται στην οδό Βαθέος 20 στους Αμπελόκηπους, κοντά στον σταθμό του μετρό Αμπελοκήπων, οργανώνει την Τρίτη 29/9, μια ενδιαφέρουσα εκδήλωση, αφιερωμένη στον αγωνιστή γιατρό Κωστή Νικηφοράκη, που χάσαμε τον Φλεβάρη του...

Το Αρλεκιν στην εποχή του εμφυλίου

Του Γ. Γ. Οπως το συνηθίζω, σχεδόν καθημερινά, επισκέπτομαι μια ιστοσελίδα στην οποία υπάρχουν δημοσιεύματα εφημερίδων περασμένων εποχών. Βασικά το κάνω για να ενημερώνω το αρχείο μου για ιστορικά γεγονότα, αλλά και γιατί από την ανάγνωση τέτοιων δημοσιευμάτων...

Νικηταράς (Πέθανε σαν σήμερα το 1849): Ενας από τους μεγαλύτερους ήρωες της επανάστασης του ’21 που το κράτος τον “αντάμειψε” με φυλακίσεις και μια άδεια επαιτείας

Του Γ. Γ. Ενα μικρό ιστορικό ανάγνωσμα με αφορμή ότι σαν σήμερα το 1849 πέθανε μια μεγάλη μορφή της επανάστασης του ’21. Αναφερόμαστε στον Νικήτα Σταματελόπουλο, που έμεινε στην ιστορία ως Νικηταράς ο Τουρκοφάγος. Το έχει η “μοίρα” αυτού του τόπου οι αγωνιστές που...

Μια ιστοριούλα με τον “αξιόπιστο” δημοσκόπο Στράτο Φαναρά

Πανηγυρίζουν σήμερα οι νεοδημοκράτες για τα ευρήματα δημοσκόπησης που έκανε για λογαριασμό του MEGA μια "από τις μεγαλύτερες ανεξάρτητες εταιρείες έρευνας αγοράς και δημοσκοπήσεων στην Ελλάδα" όπως αυτοπαρουσιάζεται η Metron Analysis. Εμείς θα θυμίσουμε μια μικρή...

Το «κυνήγι μαγισσών» στο διαδίκτυο, η ποινικοποίηση της κριτικής και οι αστικές «ευαισθησίες»

Η πρόσφατη είδηση για τη μήνυση που κατέθεσαν στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος η νομική σύμβουλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Κατερίνα Φραγκάκη, και ο σύζυγός της, δημοσιογράφος Δημήτρης Χριστούλιας, επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα: πού...

Δυο μέτρα και δυο σταθμά.

Γράφει ο mitsos175 «Ποιος έχει στο Σύνταγμα την αρμοδιότητα να δει αν πρέπει να ελεγχθούν; Η Βουλή. Τι λέει η Βουλή, δηλαδή η πλειοψηφία της; Ποιος είναι η πλειοψηφία της; Η ΝΔ. Τι αποφάσισε η Νέα Δημοκρατία; Ότι δεν θέλει να ελεγχθούν. Τέλος» Άδωνις Γεωργιάδης στις...

Επιλεγμένα Video