Σαν σήμερα, στις 24 Μάη 1626, ο Ολλανδός αποικιοκράτης Peter Minuit καταγράφεται στην ιστορία ως ο άνθρωπος που «αγόρασε» το νησί του Μανχάταν από τους Ιθαγενείς κατοίκους του, προσφέροντας εμπορεύματα αξίας περίπου 60 ολλανδικών γκίλντερ — ποσό που αργότερα μεταφράστηκε στον αμερικανικό μύθο ως… 24 δολάρια.
Η ιστορία αυτή παρουσιάστηκε επί αιώνες σαν ένα έξυπνο εμπορικό κατόρθωμα των Ευρωπαίων αποίκων. Στην πραγματικότητα, όμως, αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της απάτης, της πολιτισμικής βίας και της αποικιοκρατικής αλαζονείας που συνόδευσαν την κατάκτηση της αμερικανικής ηπείρου.
Το νησί του Manhattan κατοικούνταν από τους Λέναπε, ιθαγενή λαό που δεν αντιλαμβανόταν τη γη ως εμπόρευμα προς αγοραπωλησία, αλλά ως κοινό αγαθό, άρρηκτα δεμένο με τη συλλογική ζωή της κοινότητας. Οι Ευρωπαίοι, αντίθετα, κουβαλούσαν ήδη την έννοια της ατομικής ιδιοκτησίας και της εμπορικής εκμετάλλευσης κάθε σπιθαμής γης.
Η περίφημη «αγορά» πιθανότατα δεν έγινε ποτέ με τον τρόπο που παρουσιάστηκε αργότερα. Ιστορικοί επισημαίνουν ότι οι ίδιοι οι Λέναπε ενδέχεται να πίστευαν πως παραχωρούσαν απλώς δικαιώματα χρήσης ή φιλοξενίας στους Ολλανδούς εμπόρους. Οι αποικιοκράτες, όμως, μετέτρεψαν αυτή τη συνάντηση σε τίτλο ιδιοκτησίας και σε βάση για τη μελλοντική οικοδόμηση της αποικίας της Νέας Ολλανδίας.
Πίσω από τον μύθο των «24 δολαρίων» κρύβεται ολόκληρη η βαρβαρότητα της αποικιοκρατίας: αρπαγή γης, εξόντωση πληθυσμών, εκτοπισμοί, ασθένειες, σφαγές και καταστροφή πολιτισμών. Το σημερινό New York City, οικονομικό σύμβολο του καπιταλισμού, χτίστηκε πάνω στα ερείπια των ιθαγενικών κοινωνιών που αφανίστηκαν στο όνομα του κέρδους και της «προόδου».
Η αφήγηση περί «τίμιας αγοράς» υπήρξε χρήσιμη για τη νομιμοποίηση της αποικιακής λεηλασίας. Ο κατακτητής εμφανιζόταν όχι ως εισβολέας, αλλά ως «νόμιμος ιδιοκτήτης». Μια ιδεολογική κατασκευή που επαναλήφθηκε αμέτρητες φορές σε όλο τον κόσμο: από την Αμερική μέχρι την Αφρική και την Ασία.
Τέσσερις αιώνες μετά, η ιστορία του Μανχάταν παραμένει σύμβολο του τρόπου με τον οποίο ο καπιταλισμός και η αποικιοκρατία οικοδόμησαν την κυριαρχία τους: με τη βία, την εξαπάτηση και τη μετατροπή των πάντων — ακόμη και της γης και των ανθρώπων — σε εμπόρευμα.
0 Comments