Οι οικογενειακές ρίζες του Βασίλη Παπακωνσταντίνου και το “χρονικό των κομμένων κεφαλών”

Aug 31, 2026 | Ιστορία, Πολιτισμός, Πρόσωπα | 1 comment

Ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου του ΔΣΕ, αγωνιστής της ΕΠΟΝ και αντάρτης στο Μαίναλο, εκτελέστηκε το 1949 και το κεφάλι του κρεμάστηκε στο καμπαναριό. Ο ανιψιός του, που γεννήθηκε την επόμενη χρονιά, πήρε το όνομά του – κι αυτός δεν είναι άλλος από τον τραγουδιστή που αγαπάμε όλοι.

Η θυσία του αντάρτη και το μακάβριο «έθιμο» των κομμένων κεφαλών: ένα αιματοβαμμένο κομμάτι της Ιστορίας που δεν πρέπει να ξεχαστεί. Οπως δεν πρέπει να ξεχαστεί και ολόκληρο το ποινικό μητρώο παρά τις προσπάθειες του συστήματος να το διαγράψει από την μνήμη μας

Είναι γνωστό ότι ένας διμοιρίτης του Αρχηγείου Μαινάλου του ΔΣΕ και αγωνιστής της ΕΠΟΝ κατά την Κατοχή, έφερε το όνομα Βασίλης Παπακωνσταντίνου. Αυτό που δεν είναι ευρέως γνωστό είναι η σχέση που έχει με τον ομώνυμο τραγουδιστή.

Στις 12 Οκτώβρη του 1949, χωροφύλακες από το Ίσαρι, ειδοποιημένοι από τον συγχωριανό του Παπακωνσταντίνου, Κώστα Γαλάνη, πλησίασαν το σημείο όπου ο αντάρτης αναπαυόταν και τον εκτέλεσαν εν ψυχρώ. Ακολούθησε η αποτρόπαια πράξη: οι χωροφύλακες έκοψαν το κεφάλι του και το κρέμασαν στο καμπαναριό της εκκλησίας του χωριού Ίσαρι, για «παραδειγματισμό».

Ο αδελφός του νεκρού, για να τιμήσει τη μνήμη του, έδωσε το όνομα του αγωνιστή στον γιο του, που γεννήθηκε την επόμενη χρονιά. Αυτός ο γιος δεν είναι άλλος από τον αγαπημένο μας τραγουδιστή Βασίλη Παπακωνσταντίνου.

Το χρονικό των κομμένων κεφαλών

Το περιστατικό αυτό δεν ήταν μεμονωμένο. Αντίθετα, εντάσσεται στο όργιο τρομοκρατίας που εξαπέλυσαν παρακρατικές και κρατικές συμμορίες αμέσως μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας και την παράδοση των όπλων από τον ΕΛΑΣ.

Θάνατοι, βασανισμοί, δημόσιες εκτελέσεις και η επίδειξη κομμένων κεφαλών με ζουρνάδες και νταούλια αποτέλεσαν μέρος της καθημερινότητας στην ύπαιθρο. Το κράτος είχε αναθέσει σ’ αυτές τις συμμορίες να κάνουν τη «βρόμικη δουλειά»: ό,τι δεν μπορούσε να κάνει φανερά το αστικό κράτος λόγω των δεσμεύσεων της Βάρκιζας, των βρετανικών περιορισμών και της διεθνούς κατακραυγής.

Έτσι, στην ουσία, οι παρακρατικές ομάδες λειτουργούσαν ως προέκταση του επίσημου μηχανισμού, με την ανοχή – αν όχι την ενθάρρυνση – των αρχών.

Ένα «έθιμο» της βαρβαρότητας

Για το μακάβριο χρονικό των κομμένων κεφαλών έχουν σωθεί λίγα και αποσπασματικά στοιχεία. Η έκταση όμως του κανιβαλισμού ήταν τέτοια, ώστε ακόμη και ο Αμερικανός πρόξενος στην Ελλάδα προέβη σε διάβημα, όταν εικόνες με κομμένα γυναικεία κεφάλια δημοσιεύτηκαν στις ΗΠΑ.

Η απάντηση που έλαβε από τις ελληνικές αρχές ήταν σοκαριστική: «Οι κομμένες κεφαλές και η δημόσια επίδειξή τους αποτελούν ελληνικό έθιμο.»

Μια απάντηση που αποκαλύπτει το μέγεθος της βαρβαρότητας και τον κυνισμό του μετεμφυλιακού κράτους.

Επίλογος

Η ιστορία του Βασίλη Παπακωνσταντίνου του ΔΣΕ δεν είναι απλώς μια οικογενειακή τραγωδία. Είναι ένα κομμάτι από το ματωμένο χρονικό του Εμφυλίου και της λευκής τρομοκρατίας που σάρωσε τη χώρα. Και είναι βαθιά συμβολικό ότι το όνομα αυτού του αντάρτη ζει μέχρι σήμερα μέσα από τη φωνή του καλλιτέχνη που αγαπάμε όλοι.

1 Comment

  1. το κρεμασαν στο καμπαναριο της εκκλησιας, μαζεψαν ολο το χωριο να το δει και μετα εβαλαν το θειο μου Παναγιωτη Ζωη(μικρο παιδακι τοτε) να το κατεβασει. αυτο τρομαγμενο δεν μπορουσε να ανεβει και τοτε ενα απο τα καθαρματα του εβαλε το πιστολι στον κροταφο για να το αναγκασει. πεταχτηκε ενας χωριανος τοτε και τους σταματησε. εστειλαν τοτε καποιον αλλο να κανει τη βρομοδουλεια. τα ονοματα των καθαρματων ειναι γνωστα(πεθαμενοι ολοι γιαυτο δεν τους αναφερω) και μου τα εχει πει η θεια μου η Τασια Αθανασοπουλου κορη του Κωστα Αθανασοπουλου(Κωστα-Ζωη) που εχασε 3 αδελφια παλικαρια σε αυτον τον Πολεμο και ενα στην Περιοδο της Χουντας. το σωμα του δεν βρεθηκε ποτέ και δεν εδωσαν ουτε το κεφαλι του για να ταφει, συμφωνα με τα λεγομενα των χωριανων. ολα αυτα εγιναν στο Χωριο Βάστα Μεγαλοπολης.

    Reply

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Εκτεθειμένη για άλλη μια φορά η δημοσκοπική εταιρεία Interview

Στις 29 Σεπτέμβρη είχαμε  δημοσιεύσει το άρθρο «Η “βιομηχανία” των στημένων γκάλοπ: Η Interview, ο κουμπάρος του Άδωνη και η δημοσκόπηση-εξπρές που παραδόθηκε πριν καν… γεννηθεί!», αναδεικνύοντας την καταγγελία του δικηγόρου Άρη Παπαδόπουλου σχετικά με τη διακίνηση...

Ράβδοι χρυσού, λίστα Λαγκάρντ και Παπασταύρου: Η Ζωή Κωνσταντοπούλου επαναφέρει μια παλιά κοινοβουλευτική υπόθεση

Μια αποστροφή της Ζωής Κωνσταντοπούλου για τον Σταύρο Παπασταύρου, τον Άδωνη Γεωργιάδη, την Ευγενία Μανωλίδου και τις ράβδους χρυσού επαναφέρει στο προσκήνιο το σκάνδαλο της λίστας Λαγκάρντ. Αυτή είναι μια από τις υποθέσεις που το πολιτικό σύστημα θα προτιμούσε να...

Από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στον Τσίπρα: Όταν τα «δικά μας παιδιά» γίνονται ξαφνικά αποπαίδια!

Η αστική  πολιτική υποκρισία έχει ένα βασικό χαρακτηριστικό: όταν τα πράγματα ζορίζουν, οι μέχρι χθες έμπιστοι συνεργάτες μετατρέπονται εν μία νυκτί σε ανεπιθύμητους. Οι άλλοτε πολύτιμοι συνοδοιπόροι εξαφανίζονται από τις λίστες, οι στενοί συνεργάτες ανακαλύπτεται ότι...

Μας “εγκατέλειψε” πρόωρα, πριν τέσσερα χρόνια, σαν σήμερα, ένας αξιόλογος άνθρωπος, ένας αθλητής κόσμημα, ο Αλέξανδρος Νικολαϊδης

Μόλις στα 42 του χρόνια “έφυγε”, σαν σήμερα, πριν 4 χρόνια, μετά από από διετή μάχη με το καρκίνωμα NUT ένας αθλητής κόσμημα. Τότε ο θάνατος του Αλέξανδρου Νικολαΐδη ενός αθλητή που κατέκτησε δύο αργυρά Ολυμπιακά μετάλλια στο άθλημα του Τάε Κβον Ντο, ενός δημοκρατικού...

Χαρτζουλάκης Δ. – Χοτζόγλου Χρ.: Στο στόχαστρο για τη συνδικαλιστική δράση – Η αλληλεγγύη θα νικήσει στις 23/10!

Οι δύο εκπαιδευτικοί αντιμετωπίζουν κατηγορίες που μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και στην οριστική παύση. Συνδικαλιστικές οργανώσεις ζητούν την πλήρη απαλλαγή τους και την απεργιακή κάλυψη της κινητοποίησης. Του Γιώργου Κ. Καββαδία Για μία ακόμη φορά, οι αγωνιστές...

Για μια νέα ενωτική και ανατρεπτική Αριστερά | Παρουσίαση Θέσεων | Σάββατο 17/10 στο Πάντειο

Για μια νέα ενωτική και ανατρεπτική Αριστερά! Πόλεμοι και εξοπλισμοί, ακρίβεια, εξαντλητική εργασία, ιδιωτικοποιήσεις και επίθεση στα δημοκρατικά δικαιώματα συνθέτουν μια ολοένα πιο ασφυκτική πραγματικότητα. Την ίδια στιγμή, από τους αγώνες για την Παλαιστίνη και τα...

Χάσαμε την Κίμπερλι, στοπ.

Γράφει ο mitsos175 “Την παραίτησή της από τη θέση της πρέσβειρας των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα υπέβαλε επίσημα η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, αποδεχόμενη το σχετικό αίτημα του Λευκού Οίκου, στον απόηχο των αποκαλύψεων για φερόμενη ανάρμοστη συμπεριφορά” “Αν ισχύουν όσα...

13 Οκτώβρη 1909: Η κρατική δολοφονία του Φρανθίσκο Φερέρ – Όταν η χειραφετητική παιδεία γίνεται όπλο στα χέρια της εργατικής τάξης

Σαν σήμερα, στις 13 Οκτώβρη 1909, οι σφαίρες του ισπανικού αστικού κράτους στο φρούριο του Μοντζουίκ στη Βαρκελώνη έκοβαν το νήμα της ζωής του Φρανθίσκο Φερέρ. Η εκτέλεση του Καταλανού αναρχικού και επαναστάτη παιδαγωγού ήταν μια συνειδητή πολιτική επιλογή της...

Ο Ρουβίκωνας δικάζεται ως συμμορία

Ο Ρουβίκωνας, στην υπερδεκαετή ιστορία του, βρίσκεται ξανά και ξανά με «θρησκευτική» ευλάβεια σε δύο κατηγορίες σημείων. Από τη μία στα μικρά και μεγάλα μέτωπα των λαϊκών αγώνων και αναγκών, και από την άλλη στα δικαστήρια αντιμετωπίζοντας διώξεις. Εκτός από τις...

Νίκος Γόδας: Λοχαγός στον 5ο επίλεκτο λόχο Κοκκινιάς του Ε.Λ.Α.Σ. στην μάχη της Ηλεκτρικής. Οι καταδότες, συνεργάτες των Γερμανών, από το σόι του Κασιδιάρη, τον οδήγησαν στο εκτελεστικό απόσπασμα

Για τη Μάχη της Ηλεκτρικής στο Κερατσίνι, που έγινε σαν σήμερα, στις 13 Οκτώβρη 1944, γράψαμε σε προηγούμενη ανάρτησή μας. Εδώ θα σταθούμε σε έναν αγωνιστή που πήρε μέρος σ’ αυτή τη μεγάλη μάχη για τη διάσωση του εργοστασίου ηλεκτρικής ενέργειας στον Πειραιά, το οποίο...

Επιλεγμένα Video