Οι οικογενειακές ρίζες του Βασίλη Παπακωνσταντίνου και το “χρονικό των κομμένων κεφαλών”

Aug 31, 2026 | Ιστορία, Πολιτισμός, Πρόσωπα | 1 comment

Ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου του ΔΣΕ, αγωνιστής της ΕΠΟΝ και αντάρτης στο Μαίναλο, εκτελέστηκε το 1949 και το κεφάλι του κρεμάστηκε στο καμπαναριό. Ο ανιψιός του, που γεννήθηκε την επόμενη χρονιά, πήρε το όνομά του – κι αυτός δεν είναι άλλος από τον τραγουδιστή που αγαπάμε όλοι.

Η θυσία του αντάρτη και το μακάβριο «έθιμο» των κομμένων κεφαλών: ένα αιματοβαμμένο κομμάτι της Ιστορίας που δεν πρέπει να ξεχαστεί. Οπως δεν πρέπει να ξεχαστεί και ολόκληρο το ποινικό μητρώο παρά τις προσπάθειες του συστήματος να το διαγράψει από την μνήμη μας

Είναι γνωστό ότι ένας διμοιρίτης του Αρχηγείου Μαινάλου του ΔΣΕ και αγωνιστής της ΕΠΟΝ κατά την Κατοχή, έφερε το όνομα Βασίλης Παπακωνσταντίνου. Αυτό που δεν είναι ευρέως γνωστό είναι η σχέση που έχει με τον ομώνυμο τραγουδιστή.

Στις 12 Οκτώβρη του 1949, χωροφύλακες από το Ίσαρι, ειδοποιημένοι από τον συγχωριανό του Παπακωνσταντίνου, Κώστα Γαλάνη, πλησίασαν το σημείο όπου ο αντάρτης αναπαυόταν και τον εκτέλεσαν εν ψυχρώ. Ακολούθησε η αποτρόπαια πράξη: οι χωροφύλακες έκοψαν το κεφάλι του και το κρέμασαν στο καμπαναριό της εκκλησίας του χωριού Ίσαρι, για «παραδειγματισμό».

Ο αδελφός του νεκρού, για να τιμήσει τη μνήμη του, έδωσε το όνομα του αγωνιστή στον γιο του, που γεννήθηκε την επόμενη χρονιά. Αυτός ο γιος δεν είναι άλλος από τον αγαπημένο μας τραγουδιστή Βασίλη Παπακωνσταντίνου.

Το χρονικό των κομμένων κεφαλών

Το περιστατικό αυτό δεν ήταν μεμονωμένο. Αντίθετα, εντάσσεται στο όργιο τρομοκρατίας που εξαπέλυσαν παρακρατικές και κρατικές συμμορίες αμέσως μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας και την παράδοση των όπλων από τον ΕΛΑΣ.

Θάνατοι, βασανισμοί, δημόσιες εκτελέσεις και η επίδειξη κομμένων κεφαλών με ζουρνάδες και νταούλια αποτέλεσαν μέρος της καθημερινότητας στην ύπαιθρο. Το κράτος είχε αναθέσει σ’ αυτές τις συμμορίες να κάνουν τη «βρόμικη δουλειά»: ό,τι δεν μπορούσε να κάνει φανερά το αστικό κράτος λόγω των δεσμεύσεων της Βάρκιζας, των βρετανικών περιορισμών και της διεθνούς κατακραυγής.

Έτσι, στην ουσία, οι παρακρατικές ομάδες λειτουργούσαν ως προέκταση του επίσημου μηχανισμού, με την ανοχή – αν όχι την ενθάρρυνση – των αρχών.

Ένα «έθιμο» της βαρβαρότητας

Για το μακάβριο χρονικό των κομμένων κεφαλών έχουν σωθεί λίγα και αποσπασματικά στοιχεία. Η έκταση όμως του κανιβαλισμού ήταν τέτοια, ώστε ακόμη και ο Αμερικανός πρόξενος στην Ελλάδα προέβη σε διάβημα, όταν εικόνες με κομμένα γυναικεία κεφάλια δημοσιεύτηκαν στις ΗΠΑ.

Η απάντηση που έλαβε από τις ελληνικές αρχές ήταν σοκαριστική: «Οι κομμένες κεφαλές και η δημόσια επίδειξή τους αποτελούν ελληνικό έθιμο.»

Μια απάντηση που αποκαλύπτει το μέγεθος της βαρβαρότητας και τον κυνισμό του μετεμφυλιακού κράτους.

Επίλογος

Η ιστορία του Βασίλη Παπακωνσταντίνου του ΔΣΕ δεν είναι απλώς μια οικογενειακή τραγωδία. Είναι ένα κομμάτι από το ματωμένο χρονικό του Εμφυλίου και της λευκής τρομοκρατίας που σάρωσε τη χώρα. Και είναι βαθιά συμβολικό ότι το όνομα αυτού του αντάρτη ζει μέχρι σήμερα μέσα από τη φωνή του καλλιτέχνη που αγαπάμε όλοι.

1 Comment

  1. το κρεμασαν στο καμπαναριο της εκκλησιας, μαζεψαν ολο το χωριο να το δει και μετα εβαλαν το θειο μου Παναγιωτη Ζωη(μικρο παιδακι τοτε) να το κατεβασει. αυτο τρομαγμενο δεν μπορουσε να ανεβει και τοτε ενα απο τα καθαρματα του εβαλε το πιστολι στον κροταφο για να το αναγκασει. πεταχτηκε ενας χωριανος τοτε και τους σταματησε. εστειλαν τοτε καποιον αλλο να κανει τη βρομοδουλεια. τα ονοματα των καθαρματων ειναι γνωστα(πεθαμενοι ολοι γιαυτο δεν τους αναφερω) και μου τα εχει πει η θεια μου η Τασια Αθανασοπουλου κορη του Κωστα Αθανασοπουλου(Κωστα-Ζωη) που εχασε 3 αδελφια παλικαρια σε αυτον τον Πολεμο και ενα στην Περιοδο της Χουντας. το σωμα του δεν βρεθηκε ποτέ και δεν εδωσαν ουτε το κεφαλι του για να ταφει, συμφωνα με τα λεγομενα των χωριανων. ολα αυτα εγιναν στο Χωριο Βάστα Μεγαλοπολης.

    Reply

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Σαν σήμερα το 1968 κυκλοφορεί το πρώτο φύλο του “Οδηγητή”, οργάνου του ΚΣ της ΚΝΕ.

Ηταν 22 Σεπτέμβρη του ‘68, όταν κυκλοφορεί το πρώτο τεύχος του έντυπου οργάνου του Κ.Σ της Κομμουνιστικής Νεολαίας Ελλάδας γραμμένος σε μεμβράνη και πολυγραφημένος, Είχε τίτλο “Οδηγητής”, και στην προμετωπίδα του, έγραφε τέσσερις στίχοι απ’ το ποίημα “Οδηγητής” του...

Στέργιος Αναστασιάδης: Ο καπνεργάτης ηγέτης που βάδισε αλύγιστος στο εκτελεστικό απόσπασμα, σαν σήμερα το 1949

Σαν σήμερα, στις 22 Σεπτέμβρη 1949, το έκτακτο Στρατοδικείο της αμερικανοκρατίας έστηνε στον τοίχο ένα από τα πιο ατσαλωμένα στελέχη του ταξικού κινήματος και του ΚΚΕ: τον Στέργιο Αναστασιάδη. Τακτικό μέλος του Πολιτικού Γραφείου της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος,...

Όταν η αστική «ευεξία» συναντά την κυβερνητική ασυλία: Το real estate της υγείας και το σκάνδαλο της πλασμαφαίρεσης

Είναι από τις φορές που ισχύει η ρήση: Κοίτα το σύγγραμα και γάμα τον συγγραφέα. Το βασικό δηλαδή δεν είναι ότι την αποκάλυψη την κάνει μια ιστοσελίδα που πρόσκειται στο μόρφωμα του Βελόπουλου, αλλά το τι αποκαλύπτει. Η υπόθεση της παράνομης διενέργειας πλασμαφαίρεσης...

Σαν σήμερα: Ο Γιάννης Νεγρεπόντης περνά στην αθανασία (1991)

Στις 22 Σεπτέμβρη 1991 «έφυγε» από τη ζωή ο Γιάννης Νεγρεπόντης, ένας από τους σημαντικότερους αντιστασιακούς λογοτέχνες και στιχουργούς της μεταπολεμικής Ελλάδας. Ο Νεγρεπόντης γεννήθηκε το 1930 στο Βόλο. Από νεαρή ηλικία βρέθηκε μέσα στην Αντίσταση, πληρώνοντας το...

Το φασιστικό μόρφωμα Κασιδιάρη και μια ιστορική αναφορά

Οι δοσίλογοι που τιμωρήθηκαν στην Ελλάδα είναι οι λιγότεροι στον κόσμο Οφείλω καταρχήν να θυμίσω πως πάνω από το 80% των υποθέσεων δεν έφτασε ποτέ σε δίκη, αλλά μπήκαν στο συρτάρι με βουλεύματα κιόλας από την προανακριτική διαδικασία. Πολλές από αυτές τις περιπτώσεις...

Το μαύρο ποινικό μητρώο της δικαστικής κάστας. – Ενα δημοσίευμα του Ριζοσπάστη σαν σήμερα το 1945

Του Γ.Γ. Σχεδόν αμέσως μετά την απελευθέρωση της χώρας μας από τα ναζιστικά κατοχικά στρατεύματα, μια απ’ τις πρώτες ενέργειες των αστικών κυβερνήσεων που προέκυψαν, (αρχικά του παπατζή Γιώργου Παπανδρέου και στην συνέχεια του καραβανά Νικόλαου Πλαστήρα), ήταν να...

Από τον Στέφανο Χίο του 2018 στον Χίο του 2026: Όταν οι καταγγελίες είναι τόσο βαριές, η σιωπή δεν αρκεί

Από το 2018 ακόμα γράφαμε στο ΒΑΘΥ ΚΟΚΚΙΝΟ για τη δημοσιογραφική δραστηριότητα του Στέφανου Χίου και για τον τρόπο με τον οποίο το «Μακελειό» μετέτρεπε την πολιτική ενημέρωση σε ένα μείγμα κραυγών, ύβρεων, καταγγελιών και ακραίας συνωμοσιολογίας. Τότε επισημαίναμε...

Βουβός κινηματογράφος στον Λευκό Οίκο: Η αυταρχικότητα του Τραμπ και η αντίδραση των αμερικανικών ΜΜΕ

Μια πρωτοφανής, σχεδόν σουρεαλιστική σκηνή εξελίχθηκε στην Ουάσινγκτον, αποτυπώνοντας την βαθιά κρίση και τον απόλυτο εκφυλισμό των θεσμών της αστικής «δημοκρατίας» στις ΗΠΑ. Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε να παραχωρεί δηλώσεις στον Λευκό Οίκο, όμως οι τηλεθεατές...

Εκλογές, Singular Logic και το «πάρτι» των απευθείας αναθέσεων: Όταν το αδιάβλητο θυσιάζεται στο βωμό των επιχειρηματικών κερδών

Για ακόμη μία φορά, η ανάθεση της πληροφορικής υποστήριξης των εθνικών εκλογών στην ιδιωτική εταιρεία Singular Logic έρχεται στο προσκήνιο, αποδεικνύοντας ότι το αστικό κράτος και οι μηχανισμοί του δεν διστάζουν να ξεχειλώσουν κάθε έννοια «αμεροληψίας» όταν πρόκειται...

Δύο συγκλονιστικά “τραγούδια”-μαρτυρίες.

Της Π. Μ Όχι, η πρόσφατη γυναικοκτονία, δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Δεν είναι η κακιά στιγμή. Δεν είναι έγκλημα πάθους, τιμής. Δεν «θόλωσε», άσκησε αυτό για το οποίο εκπαιδεύτηκε, τη βία. Δεν είναι καλό παιδί που παραστράτισε, ούτε ψυχικά ασθενής που δεν ήξερε...

Επιλεγμένα Video