Η δολοφονία του δημοσιογράφου Σωκράτη Γκιόλια, έγινε σαν σήμερα, στις 19 Ιούλη του 2010 και αποτελεί μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της ελληνικής αστυνομίας.

Παρά την αρχική κινητοποίηση και τις ισχυρές ενδείξεις για την ταυτότητα των δραστών, δεκαπέντε χρόνια μετά, η υπόθεση παραμένει ανεξιχνίαστη. Το γεγονός αυτό αντανακλά σε μεγάλο βαθμό την αποτυχία – ή και την αδιαφορία – των διωκτικών αρχών να φέρουν ενώπιον της Δικαιοσύνης τους υπεύθυνους ενός ψυχρού, επαγγελματικά εκτελεσμένου εγκλήματος.

Από την πρώτη στιγμή, οι αρχές γνώριζαν ότι τα όπλα που χρησιμοποιήθηκαν στον φόνο συνδέονταν με προηγούμενες επιθέσεις της τρομοκρατικής οργάνωσης «Σέχτα Επαναστατών». Η βαλλιστική ταυτοποίηση ήταν σαφής, και η ίδια η οργάνωση είχε αναλάβει με προκύρηξή της την ευθύνη για την εκτέλεση. Όμως, πέρα από αυτό το ελάχιστο τεχνικό εύρημα, δεν υπήρξε καμία ουσιαστική πρόοδος.

Η αστυνομία δεν κατάφερε να χαρτογραφήσει τις διαδρομές των δραστών, ούτε να εντοπίσει εντός λογικού χρονικού διαστήματος το καμένο όχημα διαφυγής. Δεν αξιοποιήθηκαν κατάλληλα μαρτυρίες, καταγραφές από κάμερες ασφαλείας, ούτε και το ψηφιακό αποτύπωμα του μπλογκ «Troktiko» – για το οποίο ο Γκιόλιας φέρεται να είχε στενή σύνδεση.

Όσο περνούσαν οι μήνες, η υπόθεση έχανε προτεραιότητα. Καμία συλλογική προσπάθεια δεν έγινε για τη δημιουργία εξειδικευμένης ομάδας έρευνας με αποκλειστική αρμοδιότητα την εξιχνίαση. Ενώ άλλες υποθέσεις οργανωμένης τρομοκρατίας αντιμετωπίστηκαν με εντατικές επιχειρήσεις και συλλήψεις, η δολοφονία ενός δημοσιογράφου, με φόντο την ερευνητική του δραστηριότητα, φάνηκε να μην συγκινεί την κρατική μηχανή.

Το 2019 ήρθε στο φως πως λίγες μέρες πριν τη δολοφονία, ο τότε επικεφαλής της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος φέρεται να είχε ειδοποιήσει τον Γκιόλια για επικείμενες διώξεις σε βάρος του. Η Δικαιοσύνη άσκησε δίωξη εναντίον του αξιωματικού, αλλά η υπόθεση μπήκε στο αρχείο λόγω αλλαγών στον Ποινικό Κώδικα. Η πολιτεία επέλεξε την κάλυψη αντί της διαλεύκανσης.

Ο Οργανισμός Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF), το Committee to Protect Journalists (CPJ) και η Free Press Unlimited έχουν επανειλημμένα καταγγείλει την ελληνική αστυνομία και τις δικαστικές αρχές για δομική αδράνεια και αδιαφάνεια στην πορεία της έρευνας. Αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι κρίσιμες ενδείξεις παραμελήθηκαν, δεν ανακρίθηκαν όλοι οι εμπλεκόμενοι, και δεν εξετάστηκαν πιθανά κίνητρα που συνδέονταν με την επαγγελματική δράση του θύματος.

Παρά τις πιέσεις, καμία νέα έρευνα δεν άνοιξε. Η ελληνική πολιτεία δεν δέχθηκε τη συνδρομή διεθνών ειδικών, ούτε επέτρεψε πλήρη πρόσβαση στον φάκελο για ανεξάρτητους ερευνητές.

Το κράτος δεν απέτυχε μόνο να βρει τους δολοφόνους του Γκιόλια. Απέτυχε να στείλει και το μήνυμα ότι η σιωπή δεν επιβάλλεται με σφαίρες.