Σαν σήμερα, στις 3 Αυγούστου του 1981, έφυγε από τη ζωή η Φλόρενς Ρις (Florence Reece) — εργάτρια, συνδικαλίστρια, μάνα και ποιήτρια της αντίστασης. Δεν έζησε για τα φώτα. Έζησε για τον αγώνα.

Γεννημένη το 1900 στο Κεντάκι των ΗΠΑ, μέσα σε μια εργατική οικογένεια ανθρακωρύχων, η Ρις ένιωσε από νωρίς τι θα πει καταπίεση, φτώχεια και βία από αφεντικά και κράτος. Όταν ο άντρας της, Σαμ Ρις, έγινε οργανωτής της Ένωσης Μεταλλωρύχων (UMW), η οικογένεια τους έγινε στόχος των «μπράβων» των εταιρειών.

Μια νύχτα του 1931, αστυνομία και απεργοσπάστες εισέβαλαν στο σπίτι της, ψάχνοντας τον άντρα της με όπλα προτεταμένα. Εκείνη, σε απόγνωση αλλά και αποφασισμένη, πήρε ένα κομμάτι χαρτί από το ημερολόγιο κουζίνας και έγραψε το τραγούδι που έμελλε να γίνει ύμνος της παγκόσμιας εργατικής τάξης:

“Which side are you on?”
They say in Harlan County / there are no neutrals there
You’ll either be a union man / or a thug for J.H. Blair.

Με απλά λόγια, χωρίς πολιτική “τεχνική”, αλλά με βιωμένη αλήθεια, η Ρις δεν έγραψε απλώς στίχους. Έδωσε φωνή στην πλευρά των καταπιεσμένων. Στην πλευρά των απεργών που δέχονται τα γκλομπ, τις σφαίρες και τις απολύσεις επειδή ζητούν ζωή με αξιοπρέπεια.

Η Φλόρενς Ρις δεν ήταν καλλιτέχνιδα του σαλονιού. Ήταν εργάτρια του πεζοδρομίου.
Το “Which side are you on?” δεν γράφτηκε για να τραγουδιέται. Γράφτηκε για να σηκώνει κεφάλια.
Το ερώτημά της είναι πάντα επίκαιρο: “Εσύ, με ποια πλευρά είσαι;”

Πάνω στη μελωδία του ύμνου των βαπτιστών,”Lay the Lily Low” οι στίχοι της Φλόρενς βρήκαν το ιδανικό αντάμωμα.

Πέθανε 3/8/1986 στο Τενεσί. Το “Which side are you on?” θα συνεχίζει να ακούγεται σε όλο τον κόσμο, όσο υπάρχει ταξική εκμετάλλευση των εργαζομένων δηλαδή όσο υπάρχουν εργοδότες.

• • •