Του Γιώργη Γιαννακέλλη

Ο φασισμός δεν είναι ξένο σώμα που εμφανίστηκε μόνο σε Ουκρανία ή Κροατία. Έχει βαθιές ρίζες και στη χώρα μας. Ρίζες που πηγαίνουν πίσω στην Κατοχή, όταν δεκάδες χιλιάδες Έλληνες συνεργάστηκαν με τα στρατεύματα του Χίτλερ. Και ρίζες που φτάνουν μέχρι τη μετεμφυλιακή Δεξιά και τους κόλπους της Νέας Δημοκρατίας.

Δεν είναι τυχαίο ότι τρεις μελλοντικοί πρωθυπουργοί της Δεξιάς συνδέθηκαν, άμεσα ή έμμεσα, με το σκοτεινό παρελθόν της συνεργασίας με τους ναζί.

Ο Γιώργος Ράλλης και η «απολογία» του πατέρα

Ο Γιώργος Ράλλης, πρωθυπουργός της Ν.Δ. το 1980-81, υπήρξε συνήγορος υπεράσπισης του πατέρα του Ιωάννη Ράλλη, κατοχικού πρωθυπουργού και ιδρυτή των Ταγμάτων Ασφαλείας. Μετά τον πόλεμο ο γιος του εξέδωσε το βιβλίο «Ο Ιωάννης Ράλλης ομιλεί εκ του τάφου», επιχειρώντας να δικαιώσει τον πατέρα του και, κατ’ επέκταση, τη ναζιστική συνεργασία.

Οι σχέσεις της οικογένειας Μητσοτάκη με τους Γερμανούς

Στην Κρήτη, η οικογένεια Μητσοτάκη διατηρούσε στενές επαφές με τις κατοχικές δυνάμεις, όπως καταγράφει ο αντιστασιακός γιατρός Ιωάννης Παΐζης στα απομνημονεύματά του:

➤ Η κόρη Καίτη εργάστηκε ως διερμηνέας των Γερμανών.

➤ Ο νεαρός Κωνσταντίνος Μητσοτάκης παρίστατο, σαν δικηγόρος, στα στρατοδικεία των κατακτητών, ενώ οι Γερμανοί του παραχώρησαν και αυτοκίνητο.

➤ Το σπίτι των Μητσοτάκηδων φιλοξενούσε τακτικά γερμανικά «πάρτι διασκεδάσεως».

Όλα αυτά σε μια εποχή που χιλιάδες Κρητικοί πλήρωναν με αίμα την αντίσταση στους κατακτητές.

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και ο Μέρτεν

Η εμπλοκή του Κωνσταντίνου Καραμανλή στην υπόθεση του Μαξ Μέρτεν –του ναζιστή εγκληματία που οργάνωσε την εκτόπιση 50.000 Εβραίων της Θεσσαλονίκης στο Άουσβιτς– έχει καταγραφεί εκτενώς. Ο ίδιος ο Μέρτεν, συλληφθείς και καταδικασμένος στην Ελλάδα, κατονόμασε στενές σχέσεις με τον μετέπειτα πρωθυπουργό. Η υπόθεση κουκουλώθηκε, αλλά άφησε σκιές που καμία «εθνική αφήγηση» δεν μπορεί να σβήσει.

Από τους δοσίλογους στη Χρυσή Αυγή

Ο ίδιος ο Χίτλερ έλεγε:
«Σε κάθε τόπο θα βρεθούν κάμποσα φιλόδοξα και ιδιοτελή καθάρματα για να εξυπηρετήσουν πρόθυμα τους σκοπούς μου».

Στην Ελλάδα, μόνο στον ένοπλο δοσιλογισμό κατατάχθηκαν περίπου 30.000. Οι περισσότεροι αμνηστεύτηκαν, εντάχθηκαν στον «εθνικό κορμό» και πολλοί ανταμείφθηκαν με θέσεις και προνόμια στο μετεμφυλιακό κράτος.

Και δεν χρειάζεται να κοιτάμε μόνο το παρελθόν. Πριν από μια δεκαετία, η εγκληματική συμμορία της Χρυσής Αυγής έγινε τρίτη πολιτική δύναμη στη Βουλή, με σύνθημα «Τιμή και δόξα σε Χίτες και Ταγματασφαλίτες». Σήμερα, ο Κασιδιάρης –με τη σβάστικα χαραγμένη στο μπράτσο του– επιχείρησε, αποτυχημένα, να επιστρέψει μέσω των «Σπαρτιατών».

Η Ιστορία προειδοποιεί

Ο ναζισμός δεν είναι απλώς παρελθόν· είναι κίνδυνος διαρκής. Και όταν πολιτικές δυνάμεις που κυβέρνησαν και κυβερνούν κουβαλούν τέτοιο φορτίο, η ευθύνη της κοινωνίας να θυμάται γίνεται ακόμα μεγαλύτερη.

Σε μια εποχή που η ακροδεξιά σηκώνει ξανά κεφάλι στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, η ιστορική μνήμη δεν είναι πολυτέλεια· είναι όπλο. Όσο πιο καθαρά αναδεικνύουμε τις ρίζες του φασισμού στον τόπο μας, τόσο πιο δύσκολα θα ξαναβρεί πρόσφορο έδαφος.

Η μνήμη είναι αντίσταση. Και ο αγώνας ενάντια στον φασισμό παραμένει ανοιχτός.

Σ’ αυτή την κατεύθυνση θα παραθέσουμε δυο σχετικά πονήματα. Κεφάλαια από το πολύ καλό βιβλίο του Νίκου Κ. Καρκάνη: “ΟΙ ΔΟΣΙΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ. Δίκες – Παρωδία (ντοκουμέντα, αποκαλύψεις, μαρτυρίες)” και ολόκληρο το βιβλίο του Τάσου Κωστόπουλου, Η αυτολογοκριμένη μνήμη

Διαβάστε εδώ κείμενα από την σχετική μελέτη του Νίκου Κ. Καρκάνη

Τάσος Κωστόπουλος – Η αυτολογοκριμένη μνήμη