20 Αυγούστου 1950: Η «Αυτοάμυνα Προαστίων» στο εδώλιο

Aug 20, 2026 | Ημερολόγιο | 1 comment

13 κομμουνιστές στο εκτελεστικό απόσπασμα του ΑΝ 509

Σαν σήμερα, 20 Αυγούστου 1950, το Έκτακτο Στρατοδικείο Αθηνών καταδικάζει σε θάνατο 13 κομμουνιστές στη δίκη της «Αυτοάμυνας Προαστίων». Ανάμεσά τους ο Σπύρος Αντύπας, ο Γ. Μαρτίνος, ο Καβαλιεράτος και ο Παντελής Κιουρτσής. Η απόφαση στηρίχθηκε στον διαβόητο Αναγκαστικό Νόμο 509/1947, με τον οποίο τέθηκε εκτός νόμου το ΚΚΕ και νομιμοποιήθηκε ένα καθεστώς εκτάκτων στρατοδικείων, θανατικών ποινών και εκτελέσεων.

Ο Εμφύλιος πόλεμος μπορεί τυπικά να είχε λήξει τον Αύγουστο του 1949 στο Γράμμο–Βίτσι, όμως το μετεμφυλιακό κράτος επέβαλε ένα πλέγμα «λευκής τρομοκρατίας»:

⏩ Εκτελέσεις, εξορίες σε Μακρόνησο και Γιούρα,

⏩ Μαζικές δίκες και στρατοδικεία,

⏩ Καθημερινή παρακολούθηση και φακέλωμα.

Ο ΑΝ 509 αποτέλεσε το εργαλείο αυτής της καταστολής: έδινε τη δυνατότητα στο κράτος να βαφτίζει «εγκληματική» οποιαδήποτε δράση συνδεόταν με το ΚΚΕ, ακόμη και πράξεις περιφρούρησης, αφισοκόλλησης ή πολιτικής διαμαρτυρίας.

Τι ήταν η «Αυτοάμυνα»

Η «Αυτοάμυνα» (όπως και η προπολεμική ΟΠΛΑ) δημιουργήθηκε για την προστασία του κινήματος από τα ένοπλα αντικομμουνιστικά δίκτυα. Στην Κατοχή και την Απελευθέρωση είχε δράση στις γειτονιές, ενώ μετά το 1946 οργανώθηκε πιο συστηματικά στη Βόρεια Ελλάδα και την Αθήνα.

Το καλοκαίρι του 1947, στη Θεσσαλονίκη, στήθηκε η μεγάλη δίκη της «Στενής Αυτοάμυνας» με 67 κατηγορούμενους· 52 θανατικές ποινές, 47 εκτελέσεις.

Το 1950 η «Αυτοάμυνα Προαστίων» στην Αθήνα μπαίνει στο στόχαστρο και δικάζεται σε Έκτακτο Στρατοδικείο.

Η συνέχεια δείχνει πως ο μηχανισμός καταστολής δεν τερματίζεται με τη λήξη των μαχών στον Γράμμο, αλλά συνεχίζει να «εκκαθαρίζει» το έδαφος από τα ίχνη του παράνομου κομμουνιστικού δικτύου.

Η μνήμη

Η υπόθεση της «Αυτοάμυνας Προαστίων» αποτελεί παράδειγμα της μετεμφυλιακής θηριωδίας:

Ηττημένος ο ΔΣΕ, αλλά το κράτος συνεχίζει να εκτελεί αγωνιστές.

Ο ΑΝ 509 γίνεται το θεμέλιο για το φακέλωμα, τις εξορίες και τον αντικομμουνιστικό διωγμό των δεκαετιών που ακολούθησαν.

Σήμερα, η μνήμη τους μας θυμίζει ότι η «ειρήνη» που ακολούθησε τον Εμφύλιο δεν ήταν ουδέτερη· ήταν μια ειρήνη με εκτελέσεις και σιωπές.


Πηγές: Δίκες Αυτοάμυνας (Θεσσαλονίκης & Αθήνας), ΑΝ 509 (Wikisource), αρθρογραφία και μαρτυρίες για Αντύπα και Κιουρτσή.

1 Comment

  1. Nα θυμαστε ολοι και μην το ξεχνατε ποτε οτι το σημερινο ελληνικο κρατος ειναι συνεχεια εκεινου.Αρα κανει και θα κανει τα ιδια με παραλλαγες αποκρυψης.

    Reply

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Όταν ο Άδωνις Γεωργιάδης πιάνει στο στόμα του την Ιστορία και την κάνει … προπαγάνδα

Ο υπουργός Υγείας επιχειρεί να μετατρέψει την ιστορική παρουσία των Εβραίων στην Παλαιστίνη σε άλλοθι για τη σημερινή πολιτική του ισραηλινού κράτους. Μόνο που η Ιστορία δεν γράφεται με όρους προπαγάνδας. Η αντιπαράθεση του Άρη Χατζηστεφάνου με τον Άδωνι Γεωργιάδη...

Η αυλή του Μιχάλη Μπεκίρη: Αδέλφια, σύζυγος, κουμπάροι, φίλοι και δημόσιο χρήμα

Συγγενείς, φίλοι και κουμπάροι του Μιχάλη Μπεκίρη εμφανίζονται σε δημόσιες συμβάσεις, διοικητικές θέσεις και χρηματοδοτήσεις, εγείροντας ερωτήματα για το δίκτυο επιρροής του. Πηγή: Δημήτρης Τερζής - in.gr Δεν ήταν λίγες οι φορές που ο πρώην διευθυντής του γραφείου του...

Σκάνδαλο ΑΑΔΕ – Χωριάτικο: Πολιτευτής της ΝΔ στη Δυτική Αττική στην 25η θέση της λίστας των χρηματιζόμενων

Πηγή: Documento Πολιτευτής της ΝΔ στη λίστα µε τα ονόµατα επιτελικών στελεχών της ΑΑ∆Ε που αποκάλυψε το Documento και φέρονται να χρηµατίζονταν από τον Αγγελο Γιαννακόπουλο. Στην 25η θέση της λίστας με τα στελέχη της ΑΑΔΕ που ελέγχονται για την υπόθεση του...

Νερό με καπέλο 50% και εισπρακτικό μηχανισμό την ΑΑΔΕ! Η καταγγελία του Δήμου Πάτρας που θάφτηκε

Όταν η λαϊκή οικογένεια δεν μπορεί να πληρώσει τον λογαριασμό του νερού, το κράτος δεν της προσφέρει ανάσα. Της φορτώνει πρόστιμο 50% και στέλνει τον λογαριασμό στην ΑΑΔΕ για αναγκαστική είσπραξη! Αυτό καταγγέλλει η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης Πάτρας...

Επάγγελμα “πρώην κομμουνιστής”.

Η ποιο προσοδοφόρα δουλειά είναι "επάγγελμα πρώην κομμουνιστής", ήταν η σαρκαστική ατάκα που κυκλοφορούσε κάποτε και μιλούσε σκωπτικά για το πώς σταδιοδρόμησαν επαγγελματικά κάποια άτομα που είχαν θητεύσει σε κομμουνιστικές οργανώσεις και στην συνέχεια αποκήρυξαν τις...

Όταν οι καταδικασμένοι βασανιστές είναι μπάτσοι, τα ονόματα γίνονται κρατικό μυστικό!

Ας μιλήσουμε για άλλη μια φορά για τη δημοσιογραφική υποκρισία. Για τα δύο μέτρα και δύο σταθμά ενός συστήματος ενημέρωσης που ξέρει να γίνεται λαλίστατο όταν πρόκειται να εκθέσει πρόσωπα και καταστάσεις που δεν εξυπηρετούν την εξουσία, αλλά ξαφνικά ανακαλύπτει τη...

Τρία μέτωπα ενάντια στις εξώσεις: Η αλληλεγγύη υψώνει ασπίδα προστασίας στα σπίτια του λαού

Από την Ηλιούπολη Θεσσαλονίκης και τον Τύρναβο μέχρι την Κάτω Τούμπα, οι εργαζόμενοι και οι συλλογικότητες αλληλεγγύης βρίσκονται στην πρώτη γραμμή για να μην πεταχτούν ηλικιωμένοι άνθρωποι στον δρόμο. Τρεις υποθέσεις μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα αποκαλύπτουν το σκληρό...

Τα μνημεία δεν είναι τσιφλίκι τους! Συμβάσεις υπέρ του επιχειρηματία της Singular Logic ακυρώθηκαν από την ΕΑΔΗΣΥ

Η ακύρωση των συμβάσεων για τα πωλητήρια 27 αρχαιολογικών χώρων και μουσείων δεν είναι μια απλή διοικητική υπόθεση. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο επιχειρηματίας Σπύρος Μανωλόπουλος, που συνδέεται με τη Singular Logic, την εταιρεία που έχει αναλάβει την τεχνική υποστήριξη...

Τραμπ: Η χάρη στον τραπεζίτη, τα 50 εκατομμύρια και η οργή για το μερίδιο!

Μια υπόθεση που αποκάλυψαν οι New York Times αποκαλύπτει το μέγεθος της διαπλοκής ανάμεσα στην πολιτική εξουσία και τον μεγάλο πλούτο στις ΗΠΑ. Ο Βενεζουελάνος δισεκατομμυριούχος τραπεζίτης Χούλιο Ερέρα Βελούτινι κατηγορήθηκε ότι συμμετείχε σε σχέδιο δωροδοκίας της...

Τράπεζες: Τις σώσαμε με 40 δισ. και τώρα μοιράζουν κέρδη 5 δισ. ευρώ!

Πάνω από 5 δισεκατομμύρια ευρώ αναμένεται να αγγίξουν τα κέρδη των τεσσάρων συστημικών τραπεζών για το 2026, ενώ περίπου 2,3 δισ. ευρώ προορίζονται για μερίσματα στους μετόχους τους. Αυτή είναι η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα το τραπεζικό σύστημα, σύμφωνα με...

Επιλεγμένα Video