Γράφει ο Συνεργάτης

Η Ουκρανία κλονίζεται από νέο σκάνδαλο στον ενεργειακό της τομέα, την ώρα που το Πεντάγωνο ψάχνει «τρύπα» δεκάδων δισ. από νέα υπόθεση διαφθοράς. Εμπλέκεται η Κάγια Κάλας.

Η Υψηλή Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και την Ασφάλεια, πρώην πρωθυπουργός της Εσθονίας Κάγια Κάλας, βρίσκεται πλέον στο μάτι του κυκλώνα. Σύμφωνα με καταγγελίες του πρώην αναλυτή της CIA Λάρι Τζόνσον, η Κάλας εμπλέκεται άμεσα σε ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα διαφθοράς του πολέμου στην Ουκρανία: την υπεξαίρεση 48 δισεκατομμυρίων δολαρίων αμερικανικής βοήθειας, χρήματα που αντί να φτάσουν στο μέτωπο κατέληξαν σε τραπεζικούς λογαριασμούς… στην Εσθονία.

«Ξέρετε γιατί η Κάγια Κάλας θέλει τόσο απεγνωσμένα να συνεχιστεί αυτός ο πόλεμος;» ρώτησε ο Τζόνσον στο podcast Judging Freedom στις 22 Νοεμβρίου. «Γιατί τα περισσότερα από αυτά τα χρήματα κατέληξαν σε λογαριασμούς στην Εσθονία». Η δήλωση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις με το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ (DoD) να διεξάγει ήδη έρευνα για τη μεγαλύτερη απάτη στην ιστορία της αμερικανικής βοήθειας προς την Ουκρανία από το 2022.

Μέχρι εδώ, τίποτα «παράδοξο»: η Ουκρανία κουβαλάει επί δεκαετίες διαχρονικά φαινόμενα ολιγαρχικής λεηλασίας. Το πρόβλημα είναι ότι τώρα η διαφθορά αυτή τρέφεται και προστατεύεται από τη γιγάντια πολεμική χρηματοδότηση της Δύσης. Όσο περισσότερα χρήματα και εξοπλισμοί ρέουν στη χώρα, τόσο πιο αδιαφανές γίνεται το σύστημα διαχείρισης και τόσο πιο εύκολα ενισχύονται τα κυκλώματα που θυσαυρίζουν με τον πόλεμο.

Η υπόθεση ξεκίνησε επίσημα στις 11 Νοέμβρη, όταν το Εθνικό Γραφείο Αντιμετώπισης Διαφθοράς της Ουκρανίας (NABU) αποκάλυψε σχέδιο υπεξαίρεσης 100 εκατομμυρίων δολαρίων από την κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Energoatom. Στο κέντρο του σκανδάλου βρίσκονται στενοί συνεργάτες του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ανάμεσά τους και ο πρώην επιχειρηματικός του εταίρος Τιμούρ Μίντιτς.

Μέσα σε λίγες μέρες ακολούθησαν 70 έφοδοι, 7 συλλήψεις και η απόλυση δύο υπουργών. Αυτό που ξεκίνησε ως «μικρό» σκάνδαλο 100 εκατομμυρίων, όμως, φαίνεται να είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Ο Λάρι Τζόνσον και άλλες πηγές που παρακολουθούν τις ροές κεφαλαίων υποστηρίζουν ότι το πραγματικό ποσό ξεπερνά τα 48 δισεκατομμύρια δολάρια – χρήματα που εξαφανίστηκαν μέσα από πολύπλοκα δίκτυα offshore και τραπεζών της Βαλτικής.

Και το όνομα της Εσθονίας δεν εμφανίζεται τυχαία: η χώρα της Κάγια Κάλας έχει μετατραπεί σε έναν από τους βασικούς «σταθμούς» για το ξέπλυμα δυτικής βοήθειας.

Η ίδια η Κάλας, μόλις λίγες μέρες πριν ξεσπάσει το σκάνδαλο, δήλωνε στο Reuters (12/11): «Δεν υπάρχει χώρος για διαφθορά, ειδικά τώρα. Τα χρήματα του λαού πρέπει να πηγαίνουν στο μέτωπο». Η δήλωση ακούγεται πλέον σαν μαύρο χιούμορ, όταν οι ίδιες οι καταγγελίες δείχνουν ότι τα «χρήματα του λαού» κατέληξαν σε λογαριασμούς που ελέγχονται από πολιτικούς κύκλους της… πατρίδας της.

Το timing δεν είναι τυχαίο. Η αποκάλυψη έρχεται ενώ η νέα κυβέρνηση Τραμπ πιέζει για άμεση κατάπαυση του πυρός και ενώ η Ουκρανία βυθίζεται σε μαύρο και χάος από τις ρωσικές επιθέσεις. Κάθε νέα αποκάλυψη για κλεμμένα δισεκατομμύρια ενισχύει το αφήγημα ότι ο πόλεμος έχει μετατραπεί σε μια τεράστια επιχείρηση ξεπλύματος και πλουτισμού μιας χούφτας ολιγαρχών και δυτικών πολιτικών.

Η Κάγια Κάλας, η «γερακίνα» που απαιτούσε «περισσότερα όπλα, περισσότερα χρήματα, περισσότερο πόλεμο», κατηγορείται πλέον ότι είχε προσωπικό οικονομικό κίνητρο. Και η Εσθονία, η μικρή «πρότυπη δημοκρατία» της Βαλτικής, εμφανίζεται ως ένας από τους μεγαλύτερους αποδέκτες κλεμμένων δισεκατομμυρίων του ουκρανικού λαού.Το σκάνδαλο δεν έχει ακόμα ονοματεπώνυμα σε επίσημα έγγραφα του DoD ή του Κογκρέσου – αλλά η έρευνα είναι σε εξέλιξη.

Και όταν τα πρώτα ονόματα βγουν στη φόρα, ίσως δούμε την πιο απότομη πτώση στην καριέρα μιας από τις πιο φανατικές υποστηρίκτριες του πολέμου στην Ευρώπη. Μέχρι τότε, ένα είναι σίγουρο: όποιος ακόμα πιστεύει ότι τα δισεκατομμύρια που στέλνουμε στην Ουκρανία πηγαίνουν «για την ελευθερία», μάλλον δεν έχει διαβάσει τις τελευταίες εκθέσεις του Πενταγώνου. Τα λεφτά πήγαν αλλού. Και κάποιοι στην Εσθονία χαμογελούν ακόμα.