Σαν σήμερα, στις 16 Ιανουαρίου 1943, οι Ναζί εκτέλεσαν την 19χρονη Ουλιάνα Ματβέεβνα Γκρόμοβα (Ulyana Matveyevna Gromova), μέλος της θρυλικής αντιστασιακής οργάνωσης νέων «Νέα Φρουρά» (Young Guard) στην κατεχόμενη από τους Γερμανούς πόλη Κρασνοντόν (σήμερα Σοροκίνε, στην ανατολική Ουκρανία).

Η Γκρόμοβα, μια νεαρή Κομσομόλα (μέλος της Κομμουνιστικής Νεολαίας), έγινε σύμβολο ηρωισμού και αντίστασης κατά του φασισμού, αντέχοντας φρικτά βασανιστήρια χωρίς να προδώσει τους συντρόφους της. Η ιστορία της, απαθανατισμένη σε βιβλία, ταινίες και μνημεία, υπενθυμίζει τον αγώνα των Σοβιετικών παρτιζάνων κατά της ναζιστικής κατοχής κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Πρώιμη Ζωή και Οικογενειακό Περιβάλλον

Η Ουλιάνα Γκρόμοβα γεννήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 1924 στο χωριό Περβομάισκι (κοντά στο Κρασνοντόν, στην Ουκρανική ΣΣΔ). Προερχόταν από εργατική οικογένεια: ο πατέρας της, Ματβέι Μαξίμοβιτς Γκρόμοβ, ήταν βετεράνος του Ρωσοϊαπωνικού Πολέμου (1904-1905) και εργάτης σε ορυχείο, ενώ η μητέρα της ήταν νοικοκυρά. Ήταν η μικρότερη από πέντε αδέλφια. Από νεαρή ηλικία, η Γκρόμοβα έδειξε ενδιαφέρον για τη μάθηση και την κοινωνική δράση. Εντάχθηκε στην Κομσομόλ τον Μάρτιο του 1940 και, στα 17 της, κατά την εισβολή των Ναζί στη Σοβιετική Ένωση το 1941, βοηθούσε σε αγροτικές εργασίες και φρόντιζε τραυματίες στρατιώτες σε νοσοκομεία, διαβάζοντάς τους βιβλία και βοηθώντας τους να γράψουν γράμματα.

Αποφοίτησε από το λύκειο με άριστα τον Ιούνιο του 1942, λίγο πριν την κατοχή της περιοχής από τους Γερμανούς στις 17 Ιουλίου 1942.

Η Συμμετοχή στην Αντίσταση: Η «Νέα Φρουρά»

Με την άφιξη των Ναζί, η Γκρόμοβα δεν έμεινε άπραγη. Οργάνωσε μια ομάδα πατριωτικής νεολαίας στο χωριό της μαζί με τη Μάγια Πεγκλιβάνοβα και τον Ανατόλι Πόποβ. Τον Σεπτέμβριο του 1942, η ομάδα αυτή εντάχθηκε στη «Νέα Φρουρά» (Μολόνταγια Γκβάρντια), μια υπόγεια αντιστασιακή οργάνωση Κομσομόλων στο Κρασνοντόν, που ιδρύθηκε από νέους Σοβιετικούς για να σαμποτάρει τους κατακτητές. Εκλέχθηκε στο επιτελείο της οργάνωσης τον Οκτώβριο και συμμετείχε σε πολλές δράσεις:

➤ Δημιουργία και διανομή αντιφασιστικών φυλλαδίων.

➤ Συλλογή φαρμάκων για παρτιζάνους.

➤ Σαμποτάζ στην επιστράτευση Σοβιετικών νέων για καταναγκαστική εργασία στη Γερμανία.

➤ Στις 7 Νοεμβρίου 1942, ανήμερα της 25ης επετείου της Οκτωβριανής Επανάστασης, ύψωσε μαζί με τον Πόποβ την κόκκινη σημαία σε ορυχείο του Κρασνοντόν, σε μια πράξη συμβολικής αντίστασης. en.wikipedia.org

Η «Νέα Φρουρά» πραγματοποίησε δεκάδες πράξεις σαμποτάζ, όπως εμπρησμούς σε αποθήκες και διανομές προπαγανδιστικού υλικού, πριν προδοθεί από προδότη.

Σύλληψη, Βασανιστήρια και Στάση Ηρωισμού

Η Γκρόμοβα συνελήφθη στις 10 Ιανουαρίου 1943 από τις γερμανικές αρχές, μαζί με άλλα μέλη της οργάνωσης. Υποβλήθηκε σε φρικτά βασανιστήρια για να αποκαλύψει ονόματα συντρόφων: την κρέμασαν από τα μαλλιά, την έκαψαν με καυτά σίδερα, χάραξαν ένα πεντάκτινο αστέρι στην πλάτη της και έτριψαν αλάτι στην πληγή, ενώ της έσπασαν το χέρι και τα πλευρά.

Παρά τα μαρτύρια, δεν πρόδωσε κανέναν. Αντίθετα, ενθάρρυνε τους συγκρατούμενούς της απαγγέλλοντας ποιήματα, όπως το έπος «Ο Δαίμονας» του Λερμόντοφ, και έγραψε κρυφό σημείωμα στον αδελφό της: «Στάσου σταθερά για την πατρίδα». Η στάση της έγινε θρύλος, δείχνοντας την αφοσίωσή της στον αγώνα κατά του φασισμού.

Η Εκτέλεση

Στις 16 Ιανουαρίου 1943, η Γκρόμοβα και άλλα μέλη της «Νέας Φρουράς» εκτελέστηκαν. Οι Ναζί τους έριξαν ζωντανούς στο 58 μέτρων βάθος πηγάδι του Ορυχείου Νο. 5 στο Κρασνοντόν.

Συνολικά, περίπου 80 μέλη της οργάνωσης βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν εκείνο τον Ιανουάριο. (Σημείωση: Ορισμένες πηγές αναφέρουν λανθασμένα την 13η Ιανουαρίου ως ημερομηνία εκτέλεσης, αλλά η επίσημη ιστορική καταγραφή επιβεβαιώνει την 16η, ως μέρος της δεύτερης ομάδας εκτελέσεων.

Μετά τον θάνατό της, η Γκρόμοβα ανακηρύχθηκε Ήρωας της Σοβιετικής Ένωσης στις 13 Σεπτεμβρίου 1943, μαζί με άλλα τέσσερα μέλη της «Νέας Φρουράς».

Τιμήθηκε επίσης με το Τάγμα του Λένιν και το Μετάλλιο «Παρτιζάνος του Πατριωτικού Πολέμου» 1ης Τάξης. Τα λείψανά της θάφτηκαν με στρατιωτικές τιμές την 1η Μαρτίου 1943 σε μαζικό τάφο στο κέντρο του Κρασνοντόν, όπου στήθηκε μνημείο.

Η ιστορία της απαθανατίστηκε στο μυθιστόρημα του Αλεξάντρ Φαντέεβ «Η Νέα Φρουρά» (1946), που διδασκόταν στα σοβιετικά σχολεία, και στην ομώνυμη ταινία του 1948, όπου την υποδύθηκε η Νόννα Μορντιούκοβα. Δρόμοι, μνημεία και ακόμα και πλοία (όπως το ρυμουλκό «Ουλιάνα Γκρόμοβα» το 1986) φέρουν το όνομά της σε Ρωσία, Ουκρανία και αλλού.