Ο ασφυκτικός οικονομικός και ενεργειακός κλοιός που σφίγγει ξανά γύρω από την Κούβα δεν αποτελεί μια απλή «διπλωματική διαφορά». Είναι μια συνειδητή στρατηγική πίεσης, που κλιμακώθηκε επί Ντόναλντ Τραμπ και επανέρχεται ως μοχλός εκβιασμού απέναντι σε έναν λαό που εδώ και πάνω από έξι δεκαετίες ζει υπό καθεστώς αποκλεισμού.

Ο σημερινός οικονομικός και ενεργειακός στραγγαλισμός – με δευτερογενείς κυρώσεις και απειλές προς χώρες που συναλλάσσονται ενεργειακά με την Αβάνα – προστίθεται στο πολύχρονο εμπάργκο των ΗΠΑ, το οποίο έχει καταδικαστεί επανειλημμένα από τη διεθνή κοινότητα αλλά παραμένει ενεργό και επιβαρυντικό.

Ένας αποκλεισμός που βαθαίνει τις πληγές

Η Κούβα δεν ξεκινά από μια καλή κατάσταση. Ηδη αντιμετωπίζει ελλείψεις καυσίμων και διακοπές ρεύματος, δυσκολίες στην προμήθεια βασικών αγαθών, πληθωριστικές πιέσεις και αυξημένο κόστος ζωής, περιορισμένη πρόσβαση σε διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα

Η ενεργειακή ασφυξία επηρεάζει κάθε πτυχή της καθημερινότητας: από τις μεταφορές και τη βιομηχανία μέχρι τα νοσοκομεία και τα σχολεία. Όταν ο αποκλεισμός στοχεύει το πετρέλαιο και τις τραπεζικές συναλλαγές, δεν πλήττει «μια κυβέρνηση» αφηρημένα· πλήττει τη ζωή των ανθρώπων.

Ιστορική αντοχή, σύγχρονες προκλήσεις

Ο κουβανικός λαός έχει περάσει από την «Ειδική Περίοδο» της δεκαετίας του ’90 μέχρι τις φυσικές καταστροφές και την πανδημία. Κάθε φορά επέδειξε ανθεκτικότητα, κοινωνική συνοχή και μηχανισμούς αλληλεγγύης που δύσκολα συναντά κανείς αλλού.

Ωστόσο, η σημερινή συγκυρία είναι σύνθετη:

➽ Η παγκόσμια ενεργειακή αστάθεια

➽ Οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Λατινική Αμερική

➽ Η οικονομική πίεση από τις ΗΠΑ

➽ Οι εσωτερικές διαρθρωτικές αδυναμίες της κουβανικής οικονομίας

Η ερώτηση που τίθεται – «Θα αντέξει η Κούβα;» – δεν είναι απλώς ρητορική. Είναι πολιτική.

Ο στόχος της πίεσης

Η λογική των κυρώσεων είναι διαχρονικά η ίδια: οικονομική ασφυξία ώστε να προκληθεί κοινωνική δυσαρέσκεια και πολιτική ανατροπή. Όμως η ιστορία δείχνει ότι οι αποκλεισμοί σπάνια κάμπτουν κοινωνίες που διαθέτουν βαθιά εθνική συνείδηση και δομές συλλογικής οργάνωσης.

Το ερώτημα λοιπόν δεν αφορά μόνο την αντοχή της κουβανικής κυβέρνησης, αλλά τη συνοχή και την αξιοπρέπεια ενός λαού που έχει μάθει να επιβιώνει σε καθεστώς πίεσης.

Η διεθνιστική διάσταση

Η Κούβα δεν είναι απλώς ένα νησί της Καραϊβικής. Είναι σύμβολο για κινήματα και λαούς που αντιλαμβάνονται την κυριαρχία και την αυτοδιάθεση ως θεμελιώδη δικαιώματα. Από τις ιατρικές αποστολές σε δεκάδες χώρες μέχρι τη διαρκή της παρουσία στον διεθνή διάλογο για την ανεξαρτησία των λαών, η Κούβα διατηρεί πολιτικό βάρος δυσανάλογο του μεγέθους της.

Θα αντέξει;

Η απάντηση πιθανότατα δεν θα δοθεί μόνο σε οικονομικούς δείκτες. Θα δοθεί:

• ⏩ Στην ικανότητα της κοινωνίας να οργανώσει την παραγωγή και την αλληλεγγύη
• ⏩ Στη διεθνή στήριξη που μπορεί να αναπτυχθεί
• ⏩ Στην πολιτική ευελιξία απέναντι σε ένα μεταβαλλόμενο παγκόσμιο περιβάλλον

Ο κουβανικός λαός έχει αποδείξει ιστορικά ότι δεν λυγίζει εύκολα. Όμως η νέα αυτή δοκιμασία είναι πραγματική και βαθιά.

Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η επιβίωση. Είναι η αξιοπρεπής επιβίωση.

Και αυτή, στην Κούβα, δεν υπήρξε ποτέ απλώς σύνθημα — ήταν στάση ζωής.

****

Διαβάστε: Η Ιστορία της Κουβανικής Επανάστασης