Δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη ο δεύτερος μήνας του χρόνου και ήδη η Μεσόγειος μετρά 606 νεκρούς και αγνοούμενους. Σύμφωνα με τον Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (IOM), τουλάχιστον 606 μετανάστες έχουν αναφερθεί ως νεκροί ή αγνοούμενοι κατά μήκος της μεσογειακής διαδρομής μέσα στο 2026. Πίσω από τον ψυχρό αριθμό κρύβονται ζωές, οικογένειες, παιδιά που δεν θα φτάσουν ποτέ στον προορισμό τους.

Η Μεσόγειος παραμένει το πιο θανατηφόρο πέρασμα στον κόσμο. Από τα νερά ανάμεσα στη Βόρεια Αφρική και την Ευρώπη, μέχρι το Αιγαίο και την Κεντρική Μεσόγειο, το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται: άνθρωποι στοιβαγμένοι σε σαπιοκάραβα, διακινητές που θησαυρίζουν, κράτη που υψώνουν φράχτες και μετατρέπουν τη διάσωση σε «αποτροπή».

Πολιτική της αποτροπής = πολιτική θανάτου

Οι αριθμοί δεν είναι «ατύχημα». Είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών. Η στρατιωτικοποίηση των συνόρων, οι συμφωνίες της ΕΕ με αυταρχικά καθεστώτα, οι επαναπροωθήσεις, η ποινικοποίηση της αλληλεγγύης, συγκροτούν ένα καθεστώς που μετατρέπει το δικαίωμα στο άσυλο σε κενό γράμμα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντί να ανοίξει ασφαλείς και νόμιμες οδούς μετακίνησης, επενδύει σε τείχη, drones και περιπολίες. Αντί να αντιμετωπίσει τις αιτίες που ξεριζώνουν εκατομμύρια ανθρώπους – πολέμους, ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, κλιματική καταστροφή, λεηλασία των οικονομιών του Νότου – επιλέγει να μεταθέτει το «πρόβλημα» μακριά από τα σύνορά της.

Ποιοι φεύγουν – και γιατί

Οι άνθρωποι που διασχίζουν τη Μεσόγειο δεν «ρισκάρουν» από επιλογή. Φεύγουν από εμπόλεμες ζώνες, από χώρες που διαλύθηκαν από ξένες επεμβάσεις, από περιοχές που πλήττονται από ξηρασία και ακραία φαινόμενα. Φεύγουν από καθεστώτα φτώχειας και καταστολής, συχνά αποτέλεσμα μιας παγκόσμιας οικονομικής τάξης που γεννά ανισότητες και εξαρτήσεις.

Και όταν φτάνουν, βρίσκουν στρατόπεδα-φυλακές, ρατσιστικό δηλητήριο και μια Ευρώπη που ξεχνά πως οι ίδιες της οι κοινωνίες οικοδομήθηκαν πάνω στη μετανάστευση.

Δεν είναι αριθμοί – είναι άνθρωποι

Κάθε «αγνοούμενος» είναι μια μάνα που δεν θα ξαναδεί το παιδί της. Κάθε «νεκρός» είναι μια ιστορία που δεν πρόλαβε να γραφτεί. Η κανονικοποίηση αυτής της μαζικής απώλειας είναι ίσως το πιο σκοτεινό σημάδι της εποχής μας.

Η αλληλεγγύη δεν είναι έγκλημα. Είναι καθήκον. Και η απαίτηση για ασφαλείς διόδους, για σεβασμό του διεθνούς δικαίου και του δικαιώματος στο άσυλο, δεν είναι «ουτοπία» – είναι στοιχειώδης ανθρωπισμός.

Όσο η Μεσόγειος θα γεμίζει με σωσίβια αντί για γέφυρες, οι 606 θα γίνονται 1.000 και 2.000. Το ερώτημα δεν είναι αν «αντέχουν» τα σύνορα. Το ερώτημα είναι πόσους ακόμη νεκρούς αντέχει η συνείδησή μας.