18 Απρίλη 1944: Ο ΕΛΑΣ Καισαριανής ματαιώνει τα σχέδια των ταγματασφαλιτών για να εγκατασταθούν στην πόλη – Το αστικό κράτος, μετά την απελευθέρωση “ανταμείβει” των αρχηγό των ταγματασφαλιτών Ι. Πλυτζανόπουλο προάγοντάς τον σε υποστράτηγο του κυβερνητικού στρατού.

Apr 18, 2026 | Ημερολόγιο | 1 comment

Σαν σήμερα, το 1944, η ηρωική ανταρτομάνα Καισαριανή  δίνει ένα καλό μάθημα στα  γερμανοντυμένα καθάρματα  του  Πλυτζανόπουλου, που είχαν πρόθεση να εγκατασταθούν στο κέντρο της πόλης, σε μια προσπάθεια των  ταγματασφαλιτών  να  ανακόψουν το συνεχώς διογκούμενο  αντιστασιακό κίνημα.

Το πώς εξελίχτηκε το συγκεκριμένο γεγονός το παρακολουθούμε μέσα από ένα απόσπασμα του βιβλίου του Ορέστη Μακρή «Ο ΕΛΑΣ της Αθήνας»:

Στη λεωφόρο της Καισαριανής, απέναντι απ’ το γυμναστήριο της «Νήαρ Ηστ», είναι το σχολείο του Βενιζέλου.

Μέχρι το Φλεβάρη του 1944, στρατωνίζονταν Γερμανοί. Στο τέλος Φλεβάρη έφυγαν και έμεινε το σχολείο άδειο.

Ύστερα απ’ τo ισχυρό χτύπημα που δέχτηκαν οι γερμανοί και οι  γερμανοτσολιάδες στη μάχη των 5 κρεμασμένων (5.4.44) αποφάσισαν να εγκαταστήσουν μόνιμα, το βράδυ της 18.4.44, ένα λόχο ταγματαλητών  και δύναμη της Ειδικής Ασφάλειας (χωροφυλακής) στο άδειο σχολείο.
Την πληροφορία αυτή την πήραμε απ’ τα ανώτερα κλιμάκια του 2ου γραφείου πληροφοριών του ΕΛΑΣ απ’ το πρωί,
Η είδηση ήταν συγκλονιστική!

Την τεράστια σημασία της αντιληφτήκαμε όλοι μας αμέσως. Αν πράγματι  κατόρθωναν  να  εγκαταστήσουν αυτές τις δυνάμεις στο σχολείο μόνιμα. τότε θα ήταν πλέον ΑΔΥΝΑΤΟ ν’ αναπτυχθεί ένοπλος και μαζικός αγώνας  στη συνοικία.

Με την πρώτη επίθεση των εχθρικών δυνάμεων μέσα κι έξω απ’ την Καισαριανή, θα παρέλυε κάθε αντίστασή μας. Θα ήταν αδύνατο να ελιχθούν  οι δυνάμεις μας μέσα στα στενά της συνοικίας και θα είμαστε υποχρεωμένοι, για ν’ αποφύγουμε τη συντριβή μας, ν’ απομακρυνθούμε από τη «φάκα», που μας έστηναν.
Έτσι μ’ αυτό το «σύστημα» θα προχωρούσαν και στις άλλες συνοικίες με αποτέλεσμα να λυγίσουν  «προσωρινά» την αντίσταση του λαού μας και του ΕΛΑΣ, με ανυπολόγιστα θύματα  σε  ομήρουςεκτελέσειςσυλλήψεις  κλπ.

Χωρίς να χάσουμε καιρό, κινητοποιούμε όλες τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ και μπαίνουμε σε επιφυλακή.
Παράλληλα οι πολιτικές οργανώσεις, με τηλεβόες (χωνιά) καλούν σε συναγερμό και γενικό  ξεσήκωμα τo λαό της Καισαριανής. Μέσα σε λίγες ώρες, οργανώνεται διαδήλωση και συγκέντρωση των καισαριανωτών, μπροστά στο αστυνομικό τμήμα.
Ξεσπούν διαμαρτυρίες και κατάρες ενάντια στους δολοφόνους ταγματαλήτες και εκδηλώνουν την απόφασή τους να μην  αφήσουν  τους  γερμανοτσολιάδες να πραγματοποιήσουν το σχέδιό τους και χυθεί αθώο αίμα στη συνοικία.

Αυτή η αποφασιστική διαμαρτυρία του λαού της Καισαριανής και το γεγονός ότι ο  εχθρός  είχε  χάσει το στοιχείο του αιφνιδιασμού, δημιούργησαν αμφιβολίες στους γερμανούς και το επιτελείο του Πλυτζανόπουλου για την επιτυχία του εγχειρήματος τους.

Το σούρουπο ήρθε ένα αυτοκίνητο με γερμανούς αξιωματικούς και δυο «Ελληνες» (αξιωματικούς επίσης), μπήκαν στο σχολείο κι έκαναν ένα είδος ανίχνευσης για τη δυνατότητα πραγματοποίησης του σχεδίου τους,

Τα χωνιά γύρω από το σχολείο, χαλούσαν τον κόσμο απ’ τα συνθήματα. Οι Γερμανοί μπήκαν πάλι στο αυτοκίνητο κι έφυγαν.

Πραγματοποιούμε συνεργασία έκτακτη με τη διοίκηση  του  συντάγματος  και μελετάμε  την  επικίνδυνη κατάσταση που δημιουργήθηκε. Η πρώτη απόφασή μας είναι ότι πρέπει με κάθε θυσία  να  χτυπήσουμε  μ’  όλες  τις δυνάμεις τη νύχτα και να χαλάσουμε τα σχέδια τους, την ώρα ακριβώς που θα επιχειρούσαν να μπουν στο σχολείο.
Αποφασίσαμε και για τη διάταξη των δυνάμεων μας, έτσι που και το  χτύπημα να είναι ισχυρό και η κάλυψη των τμημάτων μας από κύκλωση να είναι εξασφαλισμένη ικανοποιητικά.
Ετοιμαστήκαμε και περιμέναμε.

Εδώ θεωρούμε απαραίτητο να κάνουμε μια επισήμανση. Μετά την απελευθέρωση της χώρας μας ο Ιωάννης Πλυτζανόπουλος συνελήφθη από τον ΕΛΑΣ σαν δωσίλογος και αρχιεγκληματίας σε βάρος του ελληνικού λαού 

Τον Μάρτη του 1947, σε μια δίκη φιάσκο απ’ το λεγόμενο «Γ’ δικαστήριο δωσιλόγων», όλοι οι ντόπιοι συνεργάτες των Γερμανών απαλλάχθηκαν και συνέχισαν το «θεάρεστο έργο» τους, από άλλα πόστα.  Ο Πλυτζανόπουλος, μάλιστα, όχι απλώς απαλλάχτηκε από τις τρομερές κατηγορίες που τον βάρυναν, αλλά στην συνέχεια προήχθη και έγινε υποστράτηγος του κυβερνητικού στρατού για να εμφυσήσει το «πατριωτικό του πνεύμα» στους υφισταμένους του.
Και να μέσα στη νύχτα έρχεται στο σταθμό διοίκησης του τάγματος ο Λεωνίδας Σιδέρης  (Μπαλωμένος) καπετάνιος του λόχου Άνω Καισαριανής και αναφέρει, ότι δυο στελέχη μας και τρεις μαχητές, ο Σπόρος Μήλας, ο Μαραμπότας, ο Στέλιος Διαμαντόπουλος, ο  Ντέρης  (φοιτητής) και μια κοπέλα, έχουν λίγους δυναμίτες και μπορούν να μπουν στο σχολείο και να το τινάξουν στον αέρα, πριν έρθουν οι  γερμανοτσολιάδες και ζητάει την άδεια για την ανατίναξη… Του απάντησα:  «Και το ρωτάς; Γρήγορα και χωρίς, να πείτε τίποτε σε κανέναν άλλο ξεκινήστε…».

Πραγματικά στις 12 τα μεσάνυχτα περίπου, ακούστηκε η ισχυρή έκρηξη. Οι δυο ελασίτες Στ. Διαμαντόπουλος – Μήλας, είχαν μπει απ’ τα παράθυρα μέσα στο σχολείο κι έβαλαν τους  δυναμίτες κάτω από τη σκάλα, οι άλλοι τρεις κρατούσαν «τσίλιες».
Αλλά επειδή ήταν  λίγοι  οι  δυναμίτες και δεν υπήρχε χρόνος και κατάλληλα εργαλεία για να τοποθετηθούν μέσα στη μάζα του μπετόν – αρμέ. το αποτέλεσμα της έκρηξης ήταν να καταστραφεί  μερικώς, μόνο το κλιμακοστάσιο. Κι αυτό όμως ήταν αρκετό!

Από την έκρηξη ξύπνησε και ξεσηκώθηκε ολόκληρη η Καισαριανή.

Ο Πλυτζανόπουλος και το επιτελείο του, πληροφορήθηκαν αμέσως τo γεγονός και πίστεψαν πως είχαμε υπονομεύσει ολόκληρο το σχολείο. Φοβήθηκαν και παραιτήθηκαν οριστικά απ’ τα σχέδιά τους, για μόνιμη εγκατάσταση στα σχολείο
Έμεινε πάλι άδειο, περίμενε κι αυτό τη λευτεριά, για ν’ ακούσει πάλι τις χαρούμενες φωνές των παιδιών.

Έτσι ξεπέρασε η Καισαριανή το πιο θανάσιμο κίνδυνο που αντιμετώπισε σ’ όλη τη διάρκεια των αγώνων της κατοχής και που θα είχε, αν πετύχαιναν οι εχθροί, σοβαρό» αντίχτυπο σ’ ολόκληρο τον ένοπλο και μαζικό αγώνα της Αθήνας.

Η Καισαριανή βρισκόταν τότε στην πρωτοπορία κι έδινε τον τόνο και τον παλμό στον αγώνα γιο τη λευτεριά στη μαχόμενη Αθήνα.

1 Comment

  1. Αθάνατοι!!

    Reply

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Σαν σήμερα το 1968 κυκλοφορεί το πρώτο φύλο του “Οδηγητή”, οργάνου του ΚΣ της ΚΝΕ.

Ηταν 22 Σεπτέμβρη του ‘68, όταν κυκλοφορεί το πρώτο τεύχος του έντυπου οργάνου του Κ.Σ της Κομμουνιστικής Νεολαίας Ελλάδας γραμμένος σε μεμβράνη και πολυγραφημένος, Είχε τίτλο “Οδηγητής”, και στην προμετωπίδα του, έγραφε τέσσερις στίχοι απ’ το ποίημα “Οδηγητής” του...

Στέργιος Αναστασιάδης: Ο καπνεργάτης ηγέτης που βάδισε αλύγιστος στο εκτελεστικό απόσπασμα, σαν σήμερα το 1949

Σαν σήμερα, στις 22 Σεπτέμβρη 1949, το έκτακτο Στρατοδικείο της αμερικανοκρατίας έστηνε στον τοίχο ένα από τα πιο ατσαλωμένα στελέχη του ταξικού κινήματος και του ΚΚΕ: τον Στέργιο Αναστασιάδη. Τακτικό μέλος του Πολιτικού Γραφείου της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος,...

Όταν η αστική «ευεξία» συναντά την κυβερνητική ασυλία: Το real estate της υγείας και το σκάνδαλο της πλασμαφαίρεσης

Είναι από τις φορές που ισχύει η ρήση: Κοίτα το σύγγραμα και γάμα τον συγγραφέα. Το βασικό δηλαδή δεν είναι ότι την αποκάλυψη την κάνει μια ιστοσελίδα που πρόσκειται στο μόρφωμα του Βελόπουλου, αλλά το τι αποκαλύπτει. Η υπόθεση της παράνομης διενέργειας πλασμαφαίρεσης...

Σαν σήμερα: Ο Γιάννης Νεγρεπόντης περνά στην αθανασία (1991)

Στις 22 Σεπτέμβρη 1991 «έφυγε» από τη ζωή ο Γιάννης Νεγρεπόντης, ένας από τους σημαντικότερους αντιστασιακούς λογοτέχνες και στιχουργούς της μεταπολεμικής Ελλάδας. Ο Νεγρεπόντης γεννήθηκε το 1930 στο Βόλο. Από νεαρή ηλικία βρέθηκε μέσα στην Αντίσταση, πληρώνοντας το...

Το φασιστικό μόρφωμα Κασιδιάρη και μια ιστορική αναφορά

Οι δοσίλογοι που τιμωρήθηκαν στην Ελλάδα είναι οι λιγότεροι στον κόσμο Οφείλω καταρχήν να θυμίσω πως πάνω από το 80% των υποθέσεων δεν έφτασε ποτέ σε δίκη, αλλά μπήκαν στο συρτάρι με βουλεύματα κιόλας από την προανακριτική διαδικασία. Πολλές από αυτές τις περιπτώσεις...

Το μαύρο ποινικό μητρώο της δικαστικής κάστας. – Ενα δημοσίευμα του Ριζοσπάστη σαν σήμερα το 1945

Του Γ.Γ. Σχεδόν αμέσως μετά την απελευθέρωση της χώρας μας από τα ναζιστικά κατοχικά στρατεύματα, μια απ’ τις πρώτες ενέργειες των αστικών κυβερνήσεων που προέκυψαν, (αρχικά του παπατζή Γιώργου Παπανδρέου και στην συνέχεια του καραβανά Νικόλαου Πλαστήρα), ήταν να...

Από τον Στέφανο Χίο του 2018 στον Χίο του 2026: Όταν οι καταγγελίες είναι τόσο βαριές, η σιωπή δεν αρκεί

Από το 2018 ακόμα γράφαμε στο ΒΑΘΥ ΚΟΚΚΙΝΟ για τη δημοσιογραφική δραστηριότητα του Στέφανου Χίου και για τον τρόπο με τον οποίο το «Μακελειό» μετέτρεπε την πολιτική ενημέρωση σε ένα μείγμα κραυγών, ύβρεων, καταγγελιών και ακραίας συνωμοσιολογίας. Τότε επισημαίναμε...

Βουβός κινηματογράφος στον Λευκό Οίκο: Η αυταρχικότητα του Τραμπ και η αντίδραση των αμερικανικών ΜΜΕ

Μια πρωτοφανής, σχεδόν σουρεαλιστική σκηνή εξελίχθηκε στην Ουάσινγκτον, αποτυπώνοντας την βαθιά κρίση και τον απόλυτο εκφυλισμό των θεσμών της αστικής «δημοκρατίας» στις ΗΠΑ. Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε να παραχωρεί δηλώσεις στον Λευκό Οίκο, όμως οι τηλεθεατές...

Εκλογές, Singular Logic και το «πάρτι» των απευθείας αναθέσεων: Όταν το αδιάβλητο θυσιάζεται στο βωμό των επιχειρηματικών κερδών

Για ακόμη μία φορά, η ανάθεση της πληροφορικής υποστήριξης των εθνικών εκλογών στην ιδιωτική εταιρεία Singular Logic έρχεται στο προσκήνιο, αποδεικνύοντας ότι το αστικό κράτος και οι μηχανισμοί του δεν διστάζουν να ξεχειλώσουν κάθε έννοια «αμεροληψίας» όταν πρόκειται...

Δύο συγκλονιστικά “τραγούδια”-μαρτυρίες.

Της Π. Μ Όχι, η πρόσφατη γυναικοκτονία, δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Δεν είναι η κακιά στιγμή. Δεν είναι έγκλημα πάθους, τιμής. Δεν «θόλωσε», άσκησε αυτό για το οποίο εκπαιδεύτηκε, τη βία. Δεν είναι καλό παιδί που παραστράτισε, ούτε ψυχικά ασθενής που δεν ήξερε...

Επιλεγμένα Video