Γράφει ο Συνεργάτης

Ο Ντόναλντ Τραμπ, εμφανώς εγκλωβισμένος σε ένα στρατηγικό αδιέξοδο που ο ίδιος δημιούργησε, συνεχίζει το γνωστό του παιχνίδι της διπλής γλώσσας. Από τη μία πλευρά μιλάει για «σοβαρές συνομιλίες με ένα νέο και πιο λογικό καθεστώς» στο Ιράν και για «μεγάλη πρόοδο» που δήθεν έχει επιτευχθεί. Από την άλλη, λίγες ώρες αργότερα, ανεβάζει στο Truth Social μια απειλή-πυρηνική βόμβα: «Αν δεν υπάρξει συμφωνία σύντομα και τα Στενά του Ορμούζ δεν ανοίξουν αμέσως για δουλειές, θα ολοκληρώσουμε την “όμορφη διαμονή” μας στο Ιράν ανατινάζοντας και ισοπεδώνοντας πλήρως όλες τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, τα πετρελαιοπηγά και το νησί Χαργκ (και πιθανότατα και όλες τις μονάδες αφαλάτωσης)».

Κλασική τακτική Τραμπ: μέγιστη πίεση, απειλές για ολοκληρωτική καταστροφή ενεργειακών υποδομών και ταυτόχρονα ψεύτικες διαβεβαιώσεις για «ειρήνη». Μόνο που αυτή τη φορά το παιχνίδι γυρίζει μπούμερανγκ.

Το μήνυμα από την Τεχεράνη είναι ξεκάθαρο από τις 21 Μάρτη.

Τότε που ιρανικοί βαλλιστικοί πύραυλοι διέσχισαν τον ουρανό και έπληξαν τις πόλεις Dimona και Arad, ακριβώς δίπλα στο «άγνωστο» πυρηνικό κέντρο του Ισραήλ στη Ντιμόνα. Τα πιο εξελιγμένα ισραηλινά συστήματα αεράμυνας απέτυχαν να τους αναχαιτίσουν. Αποτέλεσμα; Πάνω από 180 τραυματίες, σοβαρές υλικές ζημιές και –το πιο σημαντικό– ένα ξεκάθαρο μήνυμα: αν οι ΗΠΑ-Ισραήλ ξεπεράσουν τις «κόκκινες γραμμές» και υλοποιήσουν τις απειλές Τραμπ για ολοκληρωτική επίθεση σε ενεργειακές υποδομές, το πυρηνικό κέντρο της Ντιμόνα μπαίνει de facto στον χάρτη των στόχων.
Το Ιράν έδειξε ότι μπορεί να χτυπήσει βαθιά μέσα στο Ισραήλ και ότι δεν θα καθίσει με σταυρωμένα χέρια.

Εδώ μπαίνει στο παιχνίδι ο John Mearsheimer, ο κορυφαίος Αμερικανός ρεαλιστής θεωρητικός.
Σε πρόσφατες συνεντεύξεις του (με Chris Hedges, Judging Freedom και άλλες πλατφόρμες) ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Σικάγο δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες: οι ΗΠΑ έχουν ήδη χάσει τον πόλεμο φθοράς με το Ιράν. Δεν υπάρχει «off-ramp», δεν υπάρχει καθαρή νίκη, δεν υπάρχει καν αξιόπιστη διέξοδος. Το Ιράν «κρατάει όλα τα χαρτιά». Μπορεί να μετατρέψει τον πόλεμο σε μακροχρόνιο quagmire, να ανεβάσει το κόστος για την Ουάσινγκτον στα ύψη και να αναγκάσει τελικά τον Τραμπ σε ταπεινωτική υποχώρηση.

«Δεν πετύχαμε γρήγορη και αποφασιστική νίκη. Είμαστε πλέον σε πόλεμο φθοράς με τους Ιρανούς… Το Ιράν έχει κάθε κίνητρο και τη δυνατότητα να συνεχίσει. Δεν υπάρχει καλή διέξοδος στρατηγικής», λέει χαρακτηριστικά ο Mearsheimer. Και προσθέτει ότι οποιαδήποτε περαιτέρω κλιμάκωση (όπως οι απειλές Τραμπ για το Χαργκ και τις πετρελαιοπηγές) μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφικές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία. Ακριβώς αυτό είναι το «τελευταίο χαρτί» του Τραμπ.

Μέσα σε λίγες εβδομάδες ο πόλεμος μετατράπηκε από «χειρουργική» επιχείρηση καθεστωτικής αλλαγής σε βούρκο φθοράς. Το κόστος σε πυρομαχικά, σε κατεστραμμένα AWACS, σε φωτιές σε διυλιστήρια όπως της Χάιφα και σε βιομηχανικές ζώνες όπως η Neot Hovav είναι ήδη τεράστιο. Και το Ιράν, αντί να γονατίσει, συνεχίζει να στέλνει το μήνυμα ότι έχει βάθος, χρόνο και αποφασιστικότητα.

Ο Mearsheimer, ένας από τους πιο σκληρούς κριτικούς της αμερικανικής υπερέκτασης, το λέει ωμά: η Ουάσινγκτον μπήκε σε πόλεμο χωρίς σαφή στόχο, χωρίς σχέδιο εξόδου και χωρίς να υπολογίσει την αντοχή του Ιράν. Το αποτέλεσμα; Στρατηγική ήττα που μπορεί να σηματοδοτήσει το τέλος της αμερικανικής ηγεμονίας στην περιοχή. Η Αντίσταση κερδίζει.

Όχι με υπερβολές, αλλά με την ψυχρή λογική ενός Αμερικανού ακαδημαϊκού που δεν έχει καμία σχέση με «αντιδυτική προπαγάνδα». Το Ιράν δεν χρειάζεται να «νικήσει» με κλασικό τρόπο. Αρκεί να επιβιώσει, να επιβάλει το κόστος και να αναγκάσει την αυτοκρατορία να διαπραγματευτεί από θέση αδυναμίας.

Ο Τραμπ μπορεί να απειλεί όσο θέλει. Το Ιράν όμως έχει ήδη δείξει ότι ξέρει να απαντάει. Και ο πόλεμος φθοράς συνεχίζεται – με νικητή, σύμφωνα με τον Mearsheimer, την Τεχεράνη.