Το χάος που επικράτησε σήμερα στη Βουλή γύρω από την υπόθεση των υποκλοπών αποτυπώνει με τον πιο ωμό τρόπο την πολιτική και θεσμική κρίση που έχει προκαλέσει το σκάνδαλο Predator. Η κυβέρνηση, αξιοποιώντας την αριθμητική της πλειοψηφία των «151», μπλόκαρε τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής, προκαλώντας σφοδρές αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, η οποία έκανε λόγο για θεσμική εκτροπή και οργανωμένη προσπάθεια συγκάλυψης. Η ένταση κορυφώθηκε όταν ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και Νέα Αριστερά αποχώρησαν από τη διαδικασία, καταγγέλλοντας ότι η κοινοβουλευτική διαδικασία μετατράπηκε σε κυβερνητικό μηχανισμό παρεμπόδισης της διερεύνησης του σκανδάλου.

Η εικόνα μιας κυβέρνησης που αποφεύγει με κάθε τρόπο την πλήρη διερεύνηση των παρακολουθήσεων ενισχύει την πεποίθηση ότι το πολιτικό σύστημα επιχειρεί να κλείσει άρον άρον μια υπόθεση που αγγίζει τον πυρήνα της δημοκρατικής λειτουργίας. Η κυβέρνηση, αντί να απαντήσει πολιτικά και θεσμικά για το ποιος παρακολουθούσε πολιτικούς αρχηγούς, υπουργούς, δημοσιογράφους και στρατιωτικούς, επέλεξε τη γραμμή της διαδικαστικής άμυνας και της αριθμητικής επιβολής.

Για την αντιπολίτευση, οι σημερινές εξελίξεις αποτελούν άλλη μία απόδειξη ότι η κυβέρνηση δεν επιδιώκει διαλεύκανση, αλλά πολιτική διαχείριση και συγκάλυψη.

Το παράδοξο είναι πλέον κραυγαλέο. Για μήνες κυβερνητικά στελέχη υποστήριζαν ότι οι υποκλοπές και το Predator ήταν υπόθεση «τεσσάρων ιδιωτών». Σήμερα όμως, όταν τίθεται ζήτημα ουσιαστικού κοινοβουλευτικού ελέγχου, η ίδια υπόθεση βαφτίζεται περίπου «εθνικό θέμα», ώστε να αποφευχθεί η πλήρης διερεύνησή της. Η αντίφαση αυτή δεν περνά απαρατήρητη ούτε από πρόσωπα που μόνο «αντισυστημικά» δεν μπορούν να χαρακτηριστούν.

Ενδεικτική είναι η σημερινή παρέμβαση του Πάσχου Μανδραβέλη από τη στήλη του στην Καθημερινή. Ο αρθρογράφος περιγράφει με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο το θεσμικό βάθος της κρίσης, προειδοποιώντας ότι η υπόθεση των υποκλοπών δεν θα τραυματίσει μόνο τους πρωταγωνιστές της, αλλά συνολικά την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος.

Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά:

«Σ’ ό,τι αφορά ζητήματα συνέπειας και υπόληψης, η ιστορία των υποκλοπών θα πάρει πολύ κόσμο στον λαιμό της. Όχι, κατ’ ανάγκην, τους πρωταγωνιστές».

Ο Μανδραβέλης επισημαίνει ότι οι κυβερνητικοί χειρισμοί οδηγούν σε πλήρες πολιτικό και θεσμικό αδιέξοδο. Εκείνοι που μέχρι χθες παρουσίαζαν το σκάνδαλο ως υπόθεση «ιδιωτών», τώρα καλούνται να υποστηρίξουν ότι πρόκειται για «εθνικό θέμα», ώστε να εμποδιστεί η συγκρότηση εξεταστικής επιτροπής με την απλή κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Ακόμα πιο σοβαρή είναι η προειδοποίησή του για τη συνολική διάβρωση των θεσμών. Όπως γράφει, η κυβέρνηση, προσπαθώντας να προστατεύσει τον εαυτό της, παρασύρει στην απαξίωση όχι μόνο την εκτελεστική εξουσία αλλά και το κοινοβούλιο και τη δικαιοσύνη. Και αυτή η εξέλιξη, τονίζει, τροφοδοτεί την αντισυστημική οργή και ενισχύει την αίσθηση ότι οι θεσμοί λειτουργούν περισσότερο ως μηχανισμοί συγκάλυψης παρά ως εγγυητές δημοκρατίας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η επισήμανσή του ότι ολοένα περισσότεροι πολίτες δεν ανησυχούν μόνο για το «ποιος κυβερνά», αλλά για το ποιος ακούει τις συνομιλίες πολιτικών αρχηγών, υπουργών, στρατιωτικών και δημοσιογράφων. Πρόκειται για μια παραδοχή που αποτυπώνει το μέγεθος της κρίσης εμπιστοσύνης που έχει δημιουργηθεί.

Το σκάνδαλο των υποκλοπών έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας «δύσκολης πολιτικής υπόθεσης». Μετατρέπεται σταδιακά σε ζήτημα συνολικής δημοκρατικής αξιοπιστίας. Και όσο η κυβέρνηση επιμένει στη γραμμή της συσκότισης, των αντιφάσεων και της κοινοβουλευτικής επιβολής, τόσο βαθύτερη θα γίνεται η φθορά των θεσμών και της ίδιας της μεταπολιτευτικής συνείδησης.